Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
6r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .I.De flegmone

ip̄a ſiue paruū: hoc rōne ſenſibilitatis: qꝛ dolor contingit ex ſenſibilitate rei nociue: vn̄ dicetur dolor eſt maius ſenſus: qꝛ eſt ſenſatio rei nociue: qͣꝫto ap̄a ē inpro magis ſenſibili tanto ē ibi maior dolor: qꝛ magis ſenritur: īmo multotiens contingit: quia pauca materia maiorem īfert dolorem qͣꝫ multa: hoc eſt rōne ſenſibilitatismēbri vel loci. Et comitatur ipſam ſcꝫ flegmonē vt appareant vene illiꝰ mēbri parue que erant occulte hoc eſtpter repletionē illius partis extēſionem: qꝛ maͣ in ipſoꝓfundat̉ replet venas rōne multitudinis rōne groſſiciei maierie: in hoc in p̄dictis differt flegmon ab heriſipila: qꝛ in heriſipila eſt minor pulſatio qͣꝫ in flegmone qꝛ maͣ ipſius minus replet venas minus coartat lꝫſit plus calida: ꝓpter hoc in flegmone eſt maior dolorrōne maioris extenſionis: que eſt ibi: ſed in heriſipilla ēmaior punctio rōne acutioris materie.partē dubitat̉: videtured circa iſtam Aui ſit ſupnuus in ponendo illa ſigna: qꝛ hic loquat̉ de apatibus exterioribꝰ: vtdictū eſt ſupra in p̄cedenti capl̓o: ap̄ata extrinſecaſe pateāt ſenſui: vt dicit Aui. in pͥma Fen cap. de ſignisapoſtematū: videt̉ fuerint neceſſaria ſigna iſta ponere. Dico Aui. fuit ſuꝑfluus in ponēdo iſta ſigna:īmo fuit neceſſariū ipſa ponere. Et tu. d. Auic̄. dicit ap̄ata extrinſeca patēt ſe ſenſui. Dicendū veruꝫeſt apata exteriora patēt ſe ſenſui: inqͣꝫtum ſunt apoſtemata: ſic non ſūt neceſſaria alia ſigna niſi ſenſus. Sꝫvtrum tale apa ſit ex ſanguine vel ex colera hoc non ptꝫſenſui per ſe: imo diſcernitur per ꝓpria ſigna: hoc ē qd̓hic dicit Aui. qꝛ docet diſtinguere flegmōem ab heriſipila ꝓpria ſigna: vn̄ pꝫ ſenſui flegmon ſit ap̄a: ſed ſitflegmon non patet ſenſui: qꝛ apoſtema eſt flegmon vl̓ heriſipilla: inquantum dependet ex tali cauſa quam opꝫ cognoſcere per ꝓpria ſigna. Et cum dicit Auerro. vnū pulchrum verbum in ſua medicina: Egritudines īterioresindigent ſignis ſignificantibꝰ ſeipſas ſuas cauſas: egritudines vero exteriores non indigent ſignis ſignificantibus ſeipſas: ſed ſuas cauſas. Et ſcias nomen flegmonis in līguagrecorū eſt abſolutū ſuꝑ omne qd̓ eſt inflāmatum: deinde dicit̉ de omni ap̄atecal̓o: poſtea dicitur de eo qd̓ eſt ex aꝑatealido cum proprietate predicta caret inflāmatione propter coartationemanguinis opilatſonem meatuum.Hic diſtinguit nomē flegnionis qd̓ erat equocuꝫ vt appareat loꝗtur de ipſo in omni ſua ſignificatione: diit ergo ⁊c̄. Et non caret inflāmatione. Hic oſtēdit marcime apati ſanguineo cōpetit hoc nomē flegmon: qꝛ flemon dr̄ quaſi flāma. modo maxime apparet in flegmole flāma ꝓpter cōplexionem ſanguinis coartationemneatuuꝫ. Unde in flegmone eſt īflāmatio rōne materiealide: lꝫ quātū eſt ex hoc ſit maior inflāmatio in heriſipilla: eſt etiā ibi īflāmatio rōne cōplexionis coartatōisſanguinis: ꝑꝑ hoc eſt maior pulſatio in flegmone qͣꝫ inheriſipilla: qꝛ ſanguis coartat̉ in artaria plus: vnde nonpoteſt ita euentari: ſicut in heriſipilla: augetur fortificatur pulſatio: ideo id nomen flegmon competit apoſtemati ſanguineo.Et parū ꝗdē cōtingit vt flegmō ſit ſimplex ſed ẜm plurimū ei aſſociat̉ heriſipilla: aut duricies aut neruoſitas.Hic on̄dit cum ꝗbus maxime cōponit̉ aſſociat̉: dicit raro cōtingit flegmon ſit ſimplex: ſed ẜm plurimuꝫ/

aſſociat̉ ei heriſipilla: hoc eſt cuꝫ ſanguine miſcet̉ colera: vel eſt ibi aliqua pars ſubtilis que ꝓportionat̉ ad colerā. Et duricies hec pōt eſſe: vel qꝛ admiſcet̉ hūor mel̓icus groſſus ſanguine: vn̄ apparet ibi duricies ad modum ſcliroſis: vel quia ſint in eo humores ſāguinei groſſi: vt qꝛ ſit ſanguis groſſus in ſe: vn̄ apparet ibi duriciesad modū ſcliroſis: vel pōt̉ ibi duricies apparere ex repletione extēſione: que ſit in parte rōne multitudinis materie coartate in loco. Aut furioſitas .i. ignis ꝑſicus hoc ēqn̄ cum ſanguineˡ admiſcent̉ ibi aliꝗ humores ſubtilesadurētes: vn̄ flegmon tunc ꝓportionat̉ ad ignem perficum veſicantē: vn̄ qꝛ vtplurimū cum ſanguine aſſociaturaliquid vnū p̄dictorum: ideo raro cōtingit flegmō ſitſimplex: ſed vtplurimum aſſociatur ei. Et hꝫ cās de ꝗbꝰ ſūt an̄cedētes corporee ex repletiōe aut malitia humoꝝ cuꝫdebilitatē mēbri recipiētis licet ſit reple ti o neqꝫ malitia humorum.¶Hic inꝗtcas flegmonis: duo facit: pͥmo ꝯnumerat cāsquaſdā que ſunt an̄tes rōne quaꝝ vtplurimuꝫ ſit ap̄a.ponit quaſdā cās que ſūt pͥmitiue. ibi. (Et de eis ſūtmitiue.) Cās aūt ꝯiūctas ponit: qꝛ habitis cauſis antibus hn̄r ꝯiūcte: qꝛ cauſe an̄tes humorales ſunt cauſeiūcte qn̄ actu faciunt apa. Quedā ſunt an̄tes corporee: dicit corꝑee ad dr̄ iam cauſaꝝ pͥmitiuaꝝ: qꝛ cauſe pͥmitiuedn̄r corporee a medicis ẜm apparet pͥmo canone fen vbi deſcribit oēs cās: cauſe aūt an̄tes ſūt cauſe corꝑalesſcꝫ humorales: aut cōpl̓onales ex ꝗbꝰ aduenit diſpō nonpͥmo aduentu: ſed aliquo mediante vt mediātibꝰ cauſiscōiūctis: cauſe aūt ꝯiūcte ſunt cauſe corporales ex ꝗbusadueniūt diſpōnes aduētu pͥmo. Cauſe pͥmitiue ſūtcorporales ex ꝗbus ꝓuenit diſpō: aliqn̄ aduentu pͥmo etaliqn̄ pͥmo: ītellige dn̄r pͥmitiue cauſe corporales qꝛ ſint oīo īcorporee: qꝛ hoc non eſt veꝝ: qꝛ manifeſte vr̄ cibꝰ potꝰ cetera ſunt corꝑa: ſꝫ dn̄r ī corporee a medicis: qꝛ tenēt ſe ex parte corꝑis: vn̄ ſiue ſintto tal̓r extrinſece a corꝑe nr̄o ſicut cibꝰ potus ⁊c̄. ſiueteneant ſe pͥmo ex parte corꝑis ſed ex ꝑte aīe: ſicut accidētia aīe que dicūtur cauſe p̄mitiue: qꝛ ſe tenent pͥmo ex ꝑteanime. Cauſe aūt an̄tes cōiuncte dicunt̉ corporales:qꝛ tenent ſe ex parte corporis noſtri: ſicut ſūt humoralescōplexionales corporales. Dubitatiōes aūt que cadūtcirca iſtas cauſas abſolute non ſpectant ad iſtum locum:ſed ad pͥmū librū ex repletiōe. Repletio .n. corporis ēan̄s apoſtematis ẜm pōt apparere ex dictis: aut malitia humoꝝ debilitate membri recipiētis ſupple fortitudine mēbri expellentis. Humor aūt expellit̉ a membris: aut qꝛ multus: aut qꝛ malus a membris fortibus admēbra debilia: ibi figit̉ ꝓpter debilitatē mēbri non potentis expellere: fit apoſtema. Et addit Aui. dicit dato non ſit repletio neqꝫ humoꝝ malitia in corporei debilitas mēbri pōt eſſe cauſa apoſtematis.quomodo pōt hoc eſſe ſi ibi non ſit reSed tu. D. pleuio humoꝝ neqꝫ malitia cāe materiales apoſtematis ſint quatuor. humores aquoſitas vetoſitas: igit̉ videtur poſſe fieri a pͥma niſi ſuꝑfluat aliquis humor. Nos poſſumus dicere duobꝰ modis: vnoqn̄ dicit Aui. licet ſit in corpore repletio neqꝫ malitiahumoꝝ: Aui. ītelligit non ſit in corpore aliquaplenitudo: ſed ſit ibi parua plenitudo. Uel pōt alijdici melius dato non ſit aliqua repletio neqꝫ malitia humorum in corꝑe poteſt eſſe membrum debileapoſtematis propter duo: pͥmo ſi ſit aliquod corpꝰ qd̓habeat aliquod membrum debile vel a principijs generatiōis vel ex alia egritudine et alia membra habeat fortia: tunc illud membrum debile ꝓpter ſui debilitatē nonpōt nutrimētum ſibi ꝓpriū digere̓ ſibi aſſimilare: nec