De flegmone.III.Fen

tionē quaꝫ ſequunt̉ leuitas ⁊ detumitioneqꝫ ad aggregatione materiei: īmo adcorruptionē mēbri: ⁊ non ſemꝑ fit a magnitudine apatis ⁊ multitudine materiei: īmo fit qn̄qꝫ a malignitate materie.¶Hic ponit aliū canonē de apatibꝰ malis: ⁊ pꝫ qd̓ dicit: ꝗaqn̄ ap̄a non reſoluit̉ neqꝫ aggregat ſaniē: tunc ſignū ē ꝙmaͣ vincit naͣm: ⁊ hoc eſt propter cauſas dictas: qn̄ ita eſttūc mēbrū tendit ad corruptioneꝫ: qꝛ materia mala ibi retent corrumpit complexionem membri.Et ſcias ꝙ aꝑata paꝝ fiunt ſingulariapura: ſed plura eoꝝ ſunt compoſita.¶Hic ponit tertiū canonē. ⁊ patet: pura .i. ab humore vnopuro: et plura eoꝝ ſūt cōpoſita .ſ. ex pluribꝰ humoribus.tn̄ ītellige ꝙ īter illos magis abundat humor a quo d̓nominat̉ apa ſicut a ſanguine flegmō. a cōſera heriſipilla.¶ Et ſcias ꝙ omne apa in exterioribꝰ cūquo non eſt pulſatio non facit ſaniem.¶Hic ponit 4ᵐ canonē: ⁊ patet. ¶ Et hnius ratio qd̓ hicdicit Auicē. eſt ꝙ ſanies cauſat̉ ex ebulitiōe materie incēſe ⁊ carminatione. Et ita ad generationē ſaniei de neceſſitate ſequitur pulſatio per euentationem caliditatis augmnentate ibi ratiōe ebulitionis. ¶ Etiam ſanies generatur de ſanguine ſicut ignis de incenſione lignoꝝ: ſicut dicit Gal̓. in cōmento illius afforiſmi circa generationemſaniei. Et ideo ad generationē ſaniei de neceſſitate ſequitur pulſatio: ⁊ omne apoſtema cum non eſt pulſatio nonfacit ſaniem. ¶ Et intellige vlterius ꝙ licꝫ omne apoſtema in quo non eſt pulſatio non facit ſaniem: non eſt ītelligēdum ꝓpter hoc ꝙ omne apa in quo eſt pulſatio facitſaniē: qꝛ pulſatio pōt eſſe ſine ſanie: ſicut in flegmone eſtpulſatio: vnde aliquando nō facit ſaniē: ſed ad hoc vt fiatſanies bene requirit̉ pulſatio de neceſſitate: non tamenſequitur: vbicunqꝫ pulſatio ibi ſanies: quia ſunt ibi pluraſigna vt apparebit poſtea.¶ De intrinſecis vero iā locuti fuimus.¶Hic quia apoſtematum quedam ſunt intrinſeca. quedāextrinſeca oſtendit de quibus eſt ſermo hic: quia de itrinſecis iam locuti ſumus ſcilicet in tertio: de extrinſecis vero loquitur hic.¶ De flegmone.Cap̄.Am ſciuiſti flegmonē ⁊ ſigna eiꝰex caliditate ⁊ inflāmatione ⁊ additiōe quātitatis ⁊ tenſione ⁊ impulſione ⁊ pulſatione ſi ē ſubmerſa: vl̓ qꝛeſt ꝓpinqua arterijs: ⁊ mēbrū in quo ē tale ē cui adueniunt nerui ꝗbus ſentit nonplus qͣꝫ ſenſibilitas ſicut ſciuiſti diſponēeius. Et quāto plus fuerint arterie maiores ⁊ magis grandes erit pulſatio eius ⁊ipſius dolor vehemētior: ⁊ eius reſolutioaut ipſius collectio velocior. Et cum flegmon eſt in membro ſenſibili ſequit̉ ipſam dolor vehemens qual̓rcūqꝫ ſit: ⁊ comitatur ipſam vt appareant vene illiusmēbri parue que erant occulte.¶ In ꝑte p̄cedēti Aui. determinauit de ap̄atibꝰ calidis vl̓r

ponēdo generalē diuiſionē apoſtematuꝫ calidoꝝ. ¶ Inparte iſta ꝓſequitur de eis ſpecial̓r determinādo de qͣlibet ſpecie apoſtematis calidi ⁊ theorice ⁊ practice in ꝓfequendo de eis ſpecial̓r. Et primo determiat de flegmōeqd̓ eſt apoſtema calidū ſanguineū theorice .ſ. quātum adſui cauſas ⁊ quantū ad ſigna. ſecundo determinat de ip̄opractice ponēdo curaꝫ ipſius. ſecūda ibi. (Et oportet vt īpotu tribuat̉.) ¶ Circa pͥmā partē Auicē. plura facit: naꝫpͥmo ponit ſigna flegmonis. ſecūdo diſtinguit nomē fleginonis qd̓ erat equocuꝫ vt appareat in qua ſignificatione intendit de ipſo. tertio oftēdit cum ꝗbus maxīe componitur flegmō. quarto inꝗrit cauſas eius. ꝗnto īquirittempora flegmonis. ſexto ponit ſigna ſue terminationis⁊ proceſſus. ſecūda ibi. (Et ſcias ꝙ non flegnionis.) tertia ibi. (Et parum ꝗdem conuenit.) quarta ibi. (Et habꝫcauſas.) quinta ibi. Augmentum ꝗdem.) ſexta ibi. (Et tuꝗdeꝫ ſcis.) ¶Dicit pͥmo iam ſciuiſti de flegmone ſupplequantum ad eius eēntiam ⁊ qͣꝫtū ad eius cauſas hūorales ex ꝗbꝰ hūoribus generat̉: quia generat̉ ex ſanguine:⁊ hoc in pͥmo canone Fen 2ª ca. de egritudinibꝰ cōpoſitꝭ:etiā hec ſciuiſti in precedēti capitulo: vbi ſatis apparuit:⁊ ſciuiſti quodāmodo ſigna eius ex predictis locis: ⁊ etiam ſciuiſti ī p̄cedēti capitulo: vt ibi ſatis apparuit. Sꝫ hicponūtur perfecte ⁊ complete ipſius ſigna: ⁊ ideo lege: ſigna ſupple ſumunt̉ ex caliditate ⁊ īflāmatione. ¶ Sꝫ tud. iſta videntur eſſe idē: dic ne Aui. videatur ideꝫ repetere qꝛ caliditas ſumitur quantū ad tactum medici: flāmatio aūt quantum ad ſenſum egri. Uel poteſt exponi ex caliditate .ſ. loci vbi eſtiapoſtema: ⁊ ex inflāmatione .ſ. totius corporis: ſcilicet propter diſtemperantiam febrilem.nam raro conuenit ꝙ ad flegmone non ſequit̉ febris maxime ſi ſit magnus ⁊ in loco artarioſo propter ſuꝑcalefactionem cordis ab artarijs iunctis cum membro apoſtemato. Ei additione quātitatis: ideſt tumoris: quia fit ibtumor propter multitudinē materie ⁊ groſſitieꝫ materieipſius. Et hec differt ab heriſipilla: qꝛ materia heriſipille expanditur ī ſuperficie propter ſubtilitatem ipſius: ſꝫmateria flegmonis plus colligitur in membro ⁊ inducitmaiorem tumorem et extēſionem: hoc eſt ꝓpter retentionem ⁊ groſſitiem materie: vnde eſt ibi tenſio cum qͥdamduricie: ⁊ hec etiam differt ab heriſipilla. Et impulſione⁊ pulſatione. impulſionē tangit quantū ad tactum: quiaīpellit tangentē: quia non cedit tactui ꝓpter repletione⁊ extenſionem que eſt ibi. pulſatione aut intellige quāttum ad artarias: qꝛ pulſant ꝓpter neceſſitatē euentatiōis⁊ coartationis materie: vt dictū fuit ſupra. Et maxime eſtibi pulſatio cum eſt ꝓpinquā artarijs. Et eſt in membrocui adueniūt nerui ꝗbus ⁊c̄. hoc eſt in membro neruoſo⁊ artarioſo: quia quanto membrū eſt magis neruoſum ⁊artarioſum tanto eſt maior dolor ratione neruoꝝ: ⁊ maior calefactio ratione artariaꝝ: ⁊ ideo maior ſit pulſatiotum rōne caliditatis: vt euentetur: tum ratione materienociue que facit dolorem vt expellatur: hoc ē quod ſubdit. Et non plus qͣꝫ ſenſibilitas .ſ. eſt pulſatio: quaſi veldicere ꝙ pulſatio ⁊ dolor ſunt ẜm ſenſibilitatem mēbriideſt in mēbro magis neruoſo ⁊ artarioſo eſt maior pulſatio qͣꝫ in alio: ratione loci: ſicut ſciuiſti de diſpoſitioneeius ſcilicet in libro primo de cauſis cuiuſcunqꝫ dolorisEt quanto plus fuerint arterie maiores: erit pulſatio eiꝰ⁊ ipſiꝰ dolor vehementior: quia propter magnitudineꝫartariarum eſt ibi multitudo ſpirituum qui cito ⁊ valdeinflāmāt̉ propter calidum apoſtema: ⁊ ideo maior fit ibipulſatio ꝓpter maiorē calefactionē: ⁊ dolor etiā eſt vehemētior rōne maioris nocumenti qd̓ inducit̉ ibi: ſil̓r reſolutio ipſius ⁊ collectio ipſiꝰ ſit ibi velocior rōne maioriscaliditatis: quia quanto materia eſt magis cal̓a tanto mouetur citius ad reſolutionē vel ad collectionē: ſed fortiora accidētia īducit qͣꝫ qn̄ eſt minus cal̓a. ¶ Et cum in mēbro ſenſibili faerit fleginō qͣlitercūqꝫ ſit .i. ſiue ſit magnū