Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
5r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .I.In generali

cea qꝛ ſanguis ē ita calidus adurens facit veſicam etcruſtā ſicut ignis. Et intellige que dr̄ia ē īter iſtā veſicariouē cruſtā ſuperiorē: qꝛ filit a ſanguine groſſo malo:q ille magis declinat ad citrinitatē eo materia iſtiꝰ magis aſſimilatur colere. vt dictum ē prius: ille vero magisdeclinat ad nigredinem cuꝫ rubore: quia materia itaaſſimilatur colere. Ulterius autem nota oīa ap̄ataque dicta ſūt: ſunt ſanguinea: qꝛ materia radicalis fuit ſāguis: lꝫ in ꝗbuſdam habeat ꝓportionē trāſeat quaſi innaturā colere vt dictum ē. Deinde cum dicit: Colericū āt aut ē a colera ſubtili valde cōtinet̉ ī eo qd̓ ſit magis ītus qͣꝫ illd̓ꝗo aꝑꝑet cute ē acuta fit ex ea formica aūt ābulatiuaſola: ē ſubtilior aūt ā bulatiua corroſiua ē mala: aut ex col̓a groſſiori illa ē mīoris caliditatis ꝯtineturmagis ītus qͣꝫ pͥma ī cute ē ſi ſit ī ea flegnīa fit ex ea formica miliaris ē minoris īflatiōis tardioris reſolutionis: ſifuerit materia groſſior d̓terior accidetformica corroſiua: ſi ꝑtranſierit ī groſſitie ſua vſqꝫ ad ſubſtātiā ſanguinis fuerit mala accidet heriſipilla mala.¶Hic ꝓſeꝗtur Aui. de apatibus colericis ponēdo diuiſionem ipſoꝝ ẜm maiorē minorem ſubtilitatē maͣe: diuiditur pars hec ī duas: pͥmo facit hoc. remouet qd̓dādubium. ibi. (Et in omnibus illis materia ē ſubtilis.)pͥma hꝫ plures particulas ſed non eſt vis.I dubitatio qͣre Aui. poſuit ap̄aSed hl CENa fieri a col̓a laudabili a col̓a mala ſicui fectl ſuperiꝰ de ſāguine. Dd̓m ē: qꝛ vtplurimū: imo qͣſi ſemꝑ apa colericū ſit a colera in naͣli: qꝛ colera ſtatiꝫ abūdat ī corꝑe eſt īnaͣlis eo eſt hūor benignus dilectꝰ a natura: ſicut ſanguis: paꝝ ē de ip̄oin corꝑe reſpcū flegmatis ſanguinis: ſagnis poteſtpeccare ī qͣꝫtitate: tn̄ erit bonꝰ ī qualitate: cola aūt peccat ī qͣꝫtitate: peccat ēt ī qͣlitate: eſt mala: qͣre pōtlera laudabilis abūdare in corꝑe: ſicut ſanguis: nonſit ex ea ap̄a: ſicut ex ſanguine laudabili: qꝛ ꝑꝑ ſui horribilitatē ſtatiꝫ cum egredit̉ mētas naͣe ſit illaudabilis: ſed ſanguis dato egrediat̉ metas naͣe pōt ide aliquātulum remanere laudabilis: qꝛ ē humor benignus dilectꝰ. Ueꝝeſt aūt qͥdā colera ināͣlis eſt maligna: quēdā maligna multū: tn̄ ē pol̓e fieret apa ex colerā laudabili etmaxime cuꝫ ꝑmixtionē ſāguinis: ſicut ſi accideret apa incorꝑe colerico ex ꝑcuſſiōe abūdāte colera naͣli: ſꝫ qꝛ hoceſt raro .ſ. fiat ex colera naͣli. Aui. fecit in ap̄ate coſerico iſtā diuiſionē: quā fecit in apate ſanguineo. Etdcm̄ eſt ſuperiꝰ heriſipilla maligna viplurimū accidit ex ſanguine laudabili qn̄ ꝓportionat̉ colere: ideoAui. ī apate colerico ſolū fecit mētionē de heriſipilla mala. Dic̄ Aui. apa col̓icū aūt ē a col̓a ſubtili valdeſit ex ea .i. ex illa col̓a ſubtili valde .ſ. aut formica ābulatīa e ſubtilior .i. ē col̓a ſubtilior. aut .ſ. ſit ex ip̄a col̓a formicaambulatiua corroſiua: ē mala. Aut fit formica ex coleragroſſiori: eſt qn̄ illa ſubtilis adurit̉ eſt peior: vl̓cerat carneꝫ iſta .ſ. p̄dicta .ſ. iſta cola minoris cal̓itatis. Ethoc ē qn̄ col̓a miſcet̉ mel̓ie aut flegmate: vn̄ reddūtminꝰ cal̓am groſſiorē ꝯtinet̉ magis intus qͣꝫ ī primacute: eſt rōne groſſioris maͣe ꝑꝑ admixtionē flegmatisvel mel̓ie. Et ē qͣſi in ea ſit flegma: hoc ē rōne cal̓itatis colere admiſcet̉ cuꝫ flegmate: fit ex ea formica miliarisad ſil̓itudinē milij. Et ē minoris īflāmatiōis minoris et

tradioris reſol̓onis: qꝛ rōne flegmatis minꝰ inflāmat̉ qͣꝫp̄dicta: ſed tardiꝰ reſoluit̉. Et ſi fuerit materia groſſior etdeterior .i. aduſtior accidet formica corroſiua ſeu peior.Hoc eſt dicere qn̄ in formica eſt maͣ groſſa aduſta itavlcerat: tūc accidet inde mala formica corroſiua peior qͣꝫqn̄ maͣ eſt ſubtilis: qꝛ rōne grofficiei maͣe plus figit̉ plꝰvlcerat qͣꝫ colera pura: qꝛ plus figit̉ rōne grofficiei mae. Ubi nota per iſtū textū habet̉ triplex formica: qꝛdam ē ambulatiua pura ambulat ſolū vlcerat illa fit a colera ſubtili. Alia ē miliaris que fit a colera groſſa ꝓpter aduſtionē flegmatis. alia ē corroſiua iſta pōt fieri ex colera ſubtili: vt .ſ. contingat formica ambulatiuatrāſeat in corroſiuā. Et pōt fieri ex colera groſſa ſi ſit mala: vt ſi cōtingat miliaris trāſeat in corroſiuā: iſta eſtdeterior qͣꝫ pͥma: qꝛ plus vlcerat rōne maioris fixionis:cum hoc tardioris reſol̓onis. Et hoc eſt quod dicit Aui.cum dicit: Et ſi fuerit maͣ groſſior deterior: ſi ꝑtranſierit .ſ. colera ī grofficie eius ſupple ī ſua aduſtione vſoad ſub̓am ſanguinis erit herifipilla mala. Qꝛ vt dicit G.I4º de īgenio ſani. ſi colera ſit groſſiſſima cal̓iſſima cutem excoriabit vſqꝫ ad ſui īteriora: ſed ſi eſt ſubtilis: tunc excoriat: eſt tunc heriſipilla ita mala. Et dicit Galie. hic heriſipilla quedā eſt cum vulnere quedam ſine vulnere. Deinde cum dicit: Et ī oībꝰ illis mae ſubtil̓ qͣꝫuis diuerſificet̉ poſt illd̓: fit ꝑꝑ ſubtilitatē ſuā expellit ea natura ꝓpͥa retinetur in aliquo niſi in cute qd̓ approximat ei.CHic remouet qd̓dā dubiū. dem ē .n. ap̄a col̓icū accide̓pōt: aut ex colera ſubtili aut ex groſſiori. Dice̓t aliquisquō accidit ap̄a ex colera groſſiori col̓a ſit hūor ſubtil̓ groſſus: remouet illd̓ dubiū: pꝫ. Deīde dicit:Et qn̄ multiplicat̉ maͣ apoſtematis calidi magnificat̉ apoſtema: tūc ē de ſūma apoſtematū caumatū mortificātiū: de ſūma predictoꝝ ē que dr̄ barachiē: iſte ſpēs male que eis ſimilātur multiplicantur in anno peſtilentie.¶Hic ponit quoſdā canones ī oībꝰ apoſtematibꝰ calidis: diuidit̉ iſta ꝑs in qͣttuor ẜm qͣtuor ponit canones deap̄atibꝰ calidis. ſcd̓a ibi. (Et de apatibꝰ.) tertia ibi. (Et ſcias.) quarta ibi. (Et ſcias.) Quid dicat pͥmo pꝫ. Tūceſt de ſūma .i. hꝫ ſil̓itudinē apatū. Dicit ſicut mortiſicatur mēbrū a maͣ venenoſa peſtilētiali: ita ēt mortificatur mēbrū a maͣ multa caumatū .i. autūnaliū mortificantium: de ſūma p̄dictoꝝ .ſ. apoſtematū mortificātiū corrūpētiū ē ap̄a qd̓ dr̄ baurachīe: ītelligit ap̄a aduſtiuuꝫ a ſua cal̓itate corrūpēs mēbrū adurēs: tale apapōt ex flegmate ſalſo aduſto: tale ap̄a dr̄ ꝓpͥe baurachine. ¶Ubi nota mēbrū corrūpit̉ a triplici maͣ. A calida maͣ multa ꝑꝑ multitudinē ſuā vinci pōt: tangit dicit: Et qn̄ multiplicat̉ maͣ apoſtematꝭ cal̓i. Corrūpitur etiā a maͣ venenoſa: ſicut ē in antrace: hāc tangitcum dicit: Peſtilentialiū caumatū mortificantiū. Corrūpit̉ etiā mēbrū a maͣ rōne ſue qͣlitatis: vt qꝛ ſit corrodēsadurēs. hāc tāgit dicit baurachine: iſte ſpēs maleſcꝫ apatū calidoꝝ: eis ſimilant̉ .ſ. ſicut ī corrupēdobrū: ſic ſolū corruptt̉ mēbrū a maͣ cal̓a ſꝫ a maͣ nimisfrigida hūida nimis ficca. Et ml̓tiplicāt̉ ī anno peſtilētie: qꝛ tūc gn̄ant̉ hūores corrupti corrūpūt ꝯplexionem corporis ꝓpter corruptioneꝫ aeris vl̓is. Et de aꝑatibꝰ calidis illa ſūt mala que excitant̉ vel non ꝑueniūt ad declina-