Tractatus. xiiij.Capitulum. iij. F

Tractatus. xiiij.nō eſt. Si minuit̉: deus nō eſt. Ieſus aūt deus quomodo creſcit? Si ad etatē: qꝛ dignatus eſt eſſe homo ⁊ fuit puer. Et cūſit verbū dei: infans in preſepe iacuit: ⁊ cum ipſe matrē ſuamcondiderit: lac infantie de matreſuxit. Quia creuit ergo ieſus etate carnis: ideo forte dictuꝫ eſt: Illum autem oportetcreſcere: me auteꝫ minui: Sed quare? Et hoc iohannes. Iohannes ⁊ ieſus qd̓ ad carnem pertinet/ coeui erant. Sex mēſes inter ſe habebant ⁊ pariter creuerāt. ⁊ ſi diutiꝰ ante mortem dn̄s noſter ieſus xp̄s vellet hic eſſe ⁊ ipſum iohannē hicſecū eſſe: quomō pariter creuerant ita pariter ſeneſcere poterant. Quare aūt illum oportet creſcere me autē minui? Primo qꝛ iam ⁊ dn̄s triginta annoruꝫ erat. Nunquid iuuenis ſiiam triginta annorū ſit adhuc creſcit? Iam ab ipſa etate vergere incipiunt hoīes ⁊ declinare ad grauiorē etatē ⁊ inde adſenectute. Sed ⁊ ſi pueri eſſent ambo: non diceret: illū oportet creſcere me aūt minui: Sꝫ diceret: ſimul nos oportet creſcere. Nunc aūt triginta annorū ille: triginta ⁊ ille. Sex mēſes qui intererant: nullā diſtinguūt etatē. Magis illud inuenit lectio qͣꝫ aſpectio. Quid ergo eſt: illū oportet creſcere: meautem minui? Magnū hoc ſacramentiū: intelligat charitasveſtra. Anteqͣꝫ veniret dn̄s i eſus: hoīes gloriabant̉ de ſe. Uenit ille homo vt minueret̉ hoīs gloria: ⁊ augeretur gloria deiEtenī venit ille ſine peccato: ⁊ inuenit omnes cum peccato.Si ſic venit ille vt dimitteret peccata: deus largiatur: homoconfiteat̉. Etenī confeſſio hominis: humilitas hominis: miſeratio dei: altitudo dei. Si ergo venit ille dimittere homini peccata ſua. agnoſcat homo humilitatē ſuaꝫ ⁊ deus facietmiſericordiā ſuam. Illum oportet creſcere me auteꝫ minui:hoc eſt: illū oportet dare: me autē accipere. Illum glorificari: me autem cōfiteri. Intelligat homo gradum ſuū ⁊ confiteatur deo ⁊ audiat apoſtolum dicentē homini ſuperbientiet elato ⁊ extollere ſe volenti. Quid autem habes qd̓ nō accepiſti? Si aūt accepiſti: quid gloriaris quaſi non acceperis?Intelligat ergo homo quia accepit qui volebat ſuum dicerequod non eſſet eius/ ⁊ minuatur. Bonū eſt em̄ illi vt deus inillo glori ficet̉/ ipſe in ſe minuatur: vt in deo augeat̉. Hec teſtimonia ⁊ hanc veritatē etiā paſſionibꝰ ſuis ſignificauerūtchriſtꝰ ⁊ iohannes. Nam iohānes capite minuit̉: xp̄s in cruce exaltatꝰ eſt: vt ⁊ ibi appareret quid eſt: illum oportet creſcere me aūt minui: Hoc eſt: illū oportet exaltari: me aūt humiliari. Deinde natꝰ eſt chriſtus cū iam inciperent creſceredies: natꝰ eſt iohannes quando ceperūt minui dies. Atteſtata eſt ipſa creatura ⁊ ipſe paſſiones: verbis iohannis dicentis. Illū oportet creſcere me autē minui. Creſcat ergo in nobis gloria dei ⁊ minuat̉ gloria noſtra: vt in deo creſcat ⁊ nr̄a.Hoc em̄ dicit apoſtolus. hoc dicit ſcriptura ſancta: Qui gloriatur in dn̄o glorietur. Inte vis gloriari: creſcere vis. Sedmalo tuo male creſcis: Qui ergo male creſcit: iuſte minuiturCreſcat ergo deus qui ſemꝑ perfectus eſt creſcat in te. Ꝙͣtoem̄ magis intelligis deū: ⁊ qͣꝫtomagis capis: videt̉ in te creſcere deus. In ſe aūt non creſcit ſꝫ ſemper ꝑfectus eſt. Intelligebas em̄ heri modicuꝫ: intelligis hodie amplius: intelliges cras multo amplius. Lumen ip̄m dei creſcit in te: ita velut deus creſcit qui ſemꝑ perfectus manet. Quēadmoduꝫ ſicurarent̉ alicuius oculi ex priſtina cecitate ⁊ incipiat viderepaululū lucis ⁊ alia die plus videret: ⁊ tertia die ampliꝰ: videret̉ illi lux creſcere: lux tn̄ perfecta eſt ſiue ipſe videat ſiuenō videat. Sic eſt interior hō. Proficit quidē in deo: ⁊ deusin illo videt̉ creſcere: Ipſe autē minuit̉ vt a gloria ſua decidat ⁊ ingloriā dei ſurgat. Et diſtincte iam ⁊ manifeſte apparet quomō audiuimꝰ. Qui deſurſuꝫ venit ſuper oēs eſt Uide quid dicat de chriſto: quid de ſe. Qui eſt de terra / terraeſt: ⁊ de terra loquitur. Qui deſurſuꝫ venit ſupra omnes eſt:chriſtus eſt: Qui autē eſt de terra: terra eſt et de terra loquit̉iohannes eſt. Et hoc eſt totū: iohānes de terra eſt: ⁊ de terraloquit̉. Totū teſtimoniū quod perhibet de chriſto: de terraloquit̉. Non voces dei audiunt̉ a iohanne: vbi teſtimoniū ꝑhibet chriſto. Quomodo ergo de terra loquit̉? Sed de hoīedicebat/ qͣꝫtum ad ipſum hominem pertinet: de terra eſt ⁊ deterra loquitur. Si em̄ aliqua loquit̉ diuina: illuminatꝰ eſt adeo. Nam ſi non eſſet illuminatus: terra terram loqueretur.Ergo ſeorſuꝫ eſt gratia dei: ſeorſuꝫ eſt natura hominis. Mōnaturā hoīs interroga. Naſcit̉: creſcit: vſitata iſta homo dicit. Quid nouit: niſi terram? De terra humana loquit̉: huma

Fo. clna nouit: humana ſapit. Carnalis carnalem eſtimat: carnaliter ſuſpicat̉. Ecce eſt totus homo: Ueniat gratia dei: illuminet tenebras illius ſicut dicit. Tu illuminabis lucernā meā Idn̄e deus meus illumīa tenebras meas. Aſſumat mentē humanā: conuertat̉ ad lucem ſuam: qꝛ incipitiam dicere quoddicit apoſtolꝰ. Non ego aūt ſed gratia dei mecū ⁊ viuo autēiam nō ego: viuit vero in me chriſtus. Hoc eſt/ illuꝫ oportetcreſcere/ me autē minui. Ego iohānes quod ad iohannē ꝑtinet: deterra eſt ⁊ de terra loquit̉. Si quid diuinuꝫ audiſti aiohanne: illuminantis eſt: nō recipientis. Qui de celo venit ſſupra om̄es eſt: ⁊ qd̓ vidit ⁊ audiuit hoc teſtificat̉: ⁊ teſti­ hamoniū eius nemo accepit. DDe celo venit ſupra oēs eſt dn̄s ſnoſter ieſus chriſtus: de quo ſuperius dictū eſt. Nemo aſcē­ hꝫdit in celum: niſi qui de celo deſcēdit: filius hominis qui eſt Iin celo. Eſt ſuper om̄es: ⁊ quod vidit ⁊ qd̓ audiuit hoc loqui ratur. Habet em̄ ⁊ patrem ipſe filius dei: habet ⁊ patreꝫ ⁊ audiuit a patre. Et quod audiuit a patre quid eſt? Quis hoc explicat? quādo lingua mea quādocor meū ſufficere poteſt: vl̓cor ad intelligendū vel lingua ad proferenduꝫ? Quid eſt ꝙfilius audiuit a patre? Forte filius verbum patris audiuit:īmo filius verbum patris eſt. Uidetis hic quēadmodū fatigetur omnis conatus humanꝰ. Uidetis hic quēadmodumdeficiat omnis coniectura pectoris noſtri: ⁊ omnis intentiomentis caligantis. Audio dicenteꝫ ſcripturam: qꝛ filius hocloquit̉ quod audiuit a patre. Et rurſum audio dicentem ſcripturā: qꝛ ipſe filius verbum patris eſt. In principio erat verbum: ⁊ verbū erat apud deū: ⁊ deus erat verbuꝫ. Nos loquimur verba volantia ⁊ tranſeūtia. Mox vt ſonuerit ex ore tuoverbum tuū: tranſit: peragit ſtrepituꝫ ſuum ⁊ tranſit in ſilentium. Nunquid potes ſequi ſonum tuū: ⁊ tenere vt ſtet? Cogitatio tn̄ tua permanet ⁊ de ipſa cogitatione permanēte dicis multa verba tranſeuntia. Quid dicimꝰ fratres mei? deꝰcum loqueret̉ adhibuit vocē: adhibuit ſonos: adhibuit ſyllabas? Si adhibuit iſta: qua lingua locutꝰ eſt? Hebrea angreca an latina? Ibi neceſſarie lingue: vbi diſtinctio gentium.Ibi autē nemo poteſt dicere: illa lingua vel illalingua locutum eſſe deū. Cor tuum attēde quando cōcipis verbū quoddicas. Dicam em̄ ſi potuero quod in nobis attendamus: nōvnde illud comprehendamꝰ. Quando ergo cōcipis verbuꝫquod ꝓferas: reꝫ vis dicere ⁊ ipſa rei conceptio in corde tuoiam verbū eſt. Nondum ꝓceſſit ſed iam natum eſt in corde⁊ manet vt procedat. Attēdis aūt ad quē procedat: ⁊ cū quoloquaris. Si latinus eſt: vocem latinā queris. Si grecus eſtattēdis: verba greca meditaris. Si punicus eſt: attendis ſinoſti linguā punicam. Pro diuerſitate ergo auditorum diuerſas linguas adhibes vt proferas verbum illud: verbumconceptū. Illud aūt quod corde conceperas: nulla linguatenebatur: Cū ergo deus loquens: linguam nō quereret: ⁊ genus locutionis nō aſſumeret: quomō auditus eſt a filio: cumipſum filium ſit locutꝰ deus? Quomodo em̄ tu verbuꝫ quodloqueris in corde habes ⁊ apud te eſt: ⁊ ipſa cōceptioſpiritalis eſt: nā ſicut anima tua ſpiritus eſt ita ⁊ verbum qd̓ concepiſti ſpiritus eſt: nondū em̄ accepit ſonum vt per ſyllabas diuidatur: ſed manet in cōceptione cordis ⁊ inſpeculo mentisſic deus edidit verbum: hoc eſt genuit filium. Et tu quideꝫex tempore gignis verbū etiā in corde. Deꝰ ſine tempore genuit filium per quem creauit omnia tꝑa: Cum ergo verbumdei filius ſit: filius autē locutus eſt nobis non verbū ſuū ſedverbū patris: ſe nobis loqui voluit qui verbū patris loquebat̉. Hoc ergo quomodo decuit ⁊ oportuit: dixit iohannes:Quomodo potuimꝰ nos expoſuimꝰ. Cui ad cor nondū peruenit dignꝰ de tantare intellectꝰ: hꝫ quo ſe ꝯuertat: hꝫ quo ſepulſet: habet a quo querat: habet a quo petat: hꝫ a quo accipiat. Qui de celo venit ſupra omnes eſt: ⁊ qd̓ vidit ⁊ audiuithoc teſtatur: ⁊ teſtimonium eius nemo accepit. Si nemo: vtquid venit? Quorūdaꝫ ergo iſte nemo eſt: quidā populꝰ p̄paratꝰ ad irā dei dānandus cū diabolo: horū nemo accepit teſtimoniū chriſti. Nā ſi omninonemo: nullꝰ homo. Quid eſtqd̓ ſequit̉? Qui aūt accepit teſtimoniū eiꝰ ſignauit qꝛ deusverax eſt? TCerte ergo nemo ſicut tuipſe dicis: qͥ accipit teſtimoniū eiꝰ: ſignauit: quia deus verax eſt. Rn̄deret fortaſſeiohannes interrogatus ⁊ diceret. Noui quid dixeriꝫ/ nemoEſt em̄ quidā populus natus ad iraꝫ dei: ⁊ ad hoc precognitus. Qui ſint em̄ credituri ⁊ qui non ſint credituri: nouit deꝰ.

.j. Cor. i. 5

C

Psͣ .xvij.

Alia lr̄ahabet ſuꝑ.Alia lr̄ahꝫ teſtat̉.Alia littera accipit.

D