Expoſitio diui Auguſtini in euagēliū ſcd̓m ā

Expoſitio dim Ingutinad dominam tuā. Ad hoc ergo affligitur: vt reuertatur: atqꝫvtinam reuertatur: quia proles eius ſicut filij iacob cum fratribus hereditatem tenebit. Mirantur autem: quia commouentur poteſtates chriſtiane aduerſus deteſtandos diſpēſatores eccleſie. Non ergo mouerentur: et quomodo redderētrationē de imperioſuo deo: Intendat charitas veſtra quiddicam: quia pertinet hoc ad reges ſeculi chriſtianos vt temporibus ſuis pacatā velint matrē ſuam eccleſiam: vndeſpiritualiter nati ſunt. Legimus danielis viſiones ⁊ geſta ꝓpheel̓. iij tica. Trespueri in igne laudauerunt deum: miratus eſt nabuchodonoſor rex laudantes deum pueros ⁊ circa eos ignēinnocentem. Et cū ammiratus eſſet: quid ait nabuchodonoſor rex non vel iudeus vel circumciſus ille qui ſtatuam ſuamerexerat: ⁊ ad eam adorandā oēs coegerat/ tamen laudibustrium puerorū commotus: vbi vidit maieſtatem dei preſentis in igne quid ait? Et ego proponā decretū omnibus tribubus ⁊ linguis in omni terra. Quale decretum? Quicunqꝫ dixerint blaſphemiā in deū/ ſydrac/ myſacͣ/ ⁊ abdenago/ ī interitu erunt: ⁊ domus eorum in perditionē. Ecce quomō ſeuitalienigena ne blaſphemetur deꝰ iſrael: qꝛ potuit tres puerosde igneliberare: ⁊ nolunt vt ſeuiant reges chriſtiani: qꝛ xp̄sexſufflatur: a quo non tres pueri ſed orbis terrarū cum ipſisregibus a gehennarū igneliberantur. Nā tres illi pueri fratres meiliberati ſunt ab igne temporali: nunqͥd nō ip̄e deusmachabeoꝝ: qui et trium puerorū? Illos ab igne liberauit:illi intormētis igneis corꝑe defecerunt: ſed in legitimis mādatis aīo permanſerunt. Illi aperte liberati ſunt: illi occultecoronatiſunt. Plus eſt liberari de flammagehennarū qͣꝫ defornace poteſtatis humane. Si ergo nabuchodonoſor laudauit ⁊ predicauitet gloriā dedit deo quia liberauit de ignetres pueros: et tātam gloriam dedit vt decretū mitteret perregnum ſuū: quicunqꝫ dixerint blaſphemiam in deūſydracmyſac et abdenago in interitu erunt et domus eorum ī perditionem: quomodo iſti reges non moueantur qui non trespueros attēdunt liberatos de flamma: ſed ſeipſos liberatosde gehenna quando vident chriſtū a quoliberati ſunt exſufflari in chriſtianis: quādo audiunt dici chriſtiano: dic te nōeſſe chriſtianum. Talia facere volunt: et ſaltem talia pati nolunt. Nam videte qualia faciunt: ⁊ qualia pati patiunt̉. Occidunt animas affliguntur in corpore. Sempiternas mortes faciunt: et temporales ſe perpeti conqueruntur. Et tamēque patiuntur: proferunt nobis neſcio quos in perſecutioneſuos martyres. Ecce marcellus de petra precipitatus eſt: etecce donatus bagaienſis in puteū miſſus eſt. Quando poteſtates rhomane talia ſupplicia decreuerūt: vt precipitarent̉homines? Quid autē reſpondent nr̄i? Quid ſit geſtū neſcio.Tamenquid tradunt noſtri? quia ipſi ſe precipitauerunt: etpoteſtates infamauerunt. Recordemur conſuetudinem poteſtatum rhomanorū: ⁊ videamus cui credēdum ſit. Dicuntnoſtri illos ſe precipitaſſe. Si non ſunt ipſi diſcipuli ipſorumqui ſe modo de ſaxis nullo perſequente precipitant: non credamus. Quid mirum: ſi fecerūt illi quod ſolent? Nam poteſtates rhomane nunqͣꝫ talibus ſupplicijs vſe ſunt: non enimnon potuerūt occidere aperte: ſed illi qui ſe mortuos coli voluerunt: famoſiorem mortē non inuenerūt. Poſtremo qͥcqͥdrepit illud eſt: nō noui. Et ſi paſſa es o pars donati corporalē affliugꝰctionē ab eccleſiacatholica: aſara paſſa eſt agar: redi ad doac. H minam tuā. Locus quidem neceſſarius aliqn̄ diutiꝰ nos tela vernuit: vt textū totū euangelice lectionis exponere minime vactus ī leremꝰ: ſufficiat interim charitati veſtre fratres: ne hec queca ſio dicta ſunt dicēdo alia excludant̉ de cordibꝰ vr̄is. Hec teneidelꝫ tetalia dicite: flammātes illuc procedite: accēdite frigidos.amēTractatus duodecimus.tibi:gre­ ¶ Quod natum eſt de carne caro eſt: ⁊ qd̓ natumfuerit eſt ex ſpiritu ſpūs eſt: non mireris quia dixi tibi⁊ ſpū oportet vos naſci denuo. Spiritus vbi vult ſpiiō poatroi? rat: et vocem eius audis: ſed neſcis vnde veniat:gnuꝫ aut quo vadat. Sic eſt omnis qui natus ē ex ſpiSed ī ritu. Reſpondit Nychodemus ⁊ dixit ei. Quoeque? modo poſſunt hec fieri? Reſpondit ieſus ⁊ dixitca fide L ei: tu es magiſter in iſrael et hec ignoras? Amenpetit. amē dico tibi: quia quod ſcimus loquimur: ⁊ qd̓

li in euagēliū ſcd̓m Ioharvidimus teſtamur: ⁊ teſtimoniū noſtrū non accipitis. Si terrena dixi vobis ⁊ non creditis: quomodo ſi dixero vobis celeſtia credetꝭ? Et nemoaſcendit in celum niſi qui deſcendit de celo: filiushominis qͥ eſt in celo. Et ſicut moyſes exaltauitſerpentem in deſerto: ita exaltari oportet filiumhominis: vt omnis qui credit in ipſo non pereatſed habeat vitam eternam. Sic enim deꝰ dilexitmundū vt filium ſuū vnigenitū daret: vt omnisqui credit in eum nō pereat: ſed habeat vitā eternam. Non enim miſit deus filiū ſuum in mundūvt iudicet mundū: ſed vt ſaluetur mundus ꝑ ip̄mQui credit in eum non iudicatur: qui autem noncredit iam iudicatus eſt: quia non credidit innomine vnigeniti filij dei. Hoc eſt aūt iudicium: qꝛlux venit in mundū. Et dilexerunt hoīes magistenebras qͣꝫ lucem: erant enim eorū mala opera.Omnis enim qui maleagitodit lucem et non venit ad lucem vt non arguantur opera eius. Quiautem facit veritatem venit ad lucem vt manifeſtentur opera eius: quia in deo facta ſunt.XX eo ꝙ heſterno die intentā fecimus charitatē ve¶ ¶Vſtram: intelligimus vos alacrius ⁊ numeroſius cōueniſſe. Sed inter imlectioni euāgelice ex ordine¶ſermonē debitū reddamꝰ ſi placet. Deinde audietcharitas vr̄a de pace eccleſie vel qͥd egerimus: vel qͥd adhucagendū ſperemꝰ. Nunc aūt tota intētio cordis ad euangeliūponatur: nemo enī aliunde cogitet. Si enim qͥ totꝰ adeſt vixcapit: qui ſe ꝑ cogitationes diuerſas diuidit/ nonne et qd̓ ceperat fundit? Meminit aūt charitas vr̄a dn̄ico p̄terito qͣꝫtūdn̄s adiuuare dignatus eſt diſſeruiſſe de ſpiritali regeneratione: quā lectionē vobis iteꝝ legi fecimus: vt q̄ tūc nō dictaſunt/ in nomine xp̄i adiuuantibꝰ or̄onibus vr̄is impleamusRegeneratioſpiritualis vna ē: ſicut generatio carnalis vnaeſt. Et ꝙ nicodemus dn̄o ait verū dixit: quia nō pōt hō cumſit ſenex redire rurſum ī vterū matris ſue et naſci. Illequidēdixit/ qꝛ hō cū ſit ſenex hoc nō pōt: qͣſi et ſi infans eſſet poſſetOmnino enī non pōt ſiue recēs ab vtero ſiue annoſa iā etateredire rurſum ī materna viſcera ⁊ naſci. Sed ſicut ad natiuitatē carnalē valent muliebria viſcera ad ſemel pariendū: ſicad natiuitatē ſpiritualē valēt viſcera eccleſie: vt ſemel quiſqꝫbaptizet̉. Propterea ne quis forte dicat/ ſed iſte ī hereſi natus eſt: ⁊ iſte īſciſmatenatus ē: amputata ſunt oīa ſi meminiſtis q̄ vobis diſputata ſunt de tribus pr̄ibus nr̄is quorū dedici voluit: non quia ſoli erāt: ſed qꝛ in his ſolis impleta ē integritas ſignificādi populi futuri. Inuenimꝰ tn̄ natū de an­ Ecilla ⁊ exheredatū: natū de libera heredē. Rurſuꝫ inuenimꝰ Enatū de libera exheredatū: natū de ancilla heredē. Natꝰ deancilla exheredatꝰ hyſmael: natꝰ de libera heres yſaac. Natus de libera exheredatꝰ eſau: nati de ancillis heredes filijiacob. In illis itaqꝫ tribus patribꝰ: oīs futuri populi figuraꝑfecta eſt. Nec immerito deus inqͥt. Ego ſum deus abraā etdeus yſaac ⁊ deus iacob. Hoc mihi nomē inqͥt ī eternū. Magis meminerimus: qͥd ꝓmiſſum ſit ipſi abrae: hoc enim promiſſum ē yſaac: hoc ꝓmiſſum ē ⁊ iacob. Quid inuenimus: inſemine tuo bn̄dicent̉ oēs gētes Credidit tūc vnꝰ qd̓ nōdumvidebat: vidēt hoīes ⁊ excecant̉. Cōpletū eſt ī gētibus quodꝓmiſſum ē vni: ⁊ ſeparant̉ a cōmuniōe gētiū: qͥ ⁊ qd̓ impletūē videre nolūt. Sꝫ qͥd illis ꝓdeſt qꝛ videre nolūt: Uidēt velint nolint: aꝑta veritas ⁊ clauſos oculos ferit. Reſponſum ēnicodemo qͥ ex eis erat qͥ crediderāt in ieſum: ⁊ ip̄e ieſus nōſe credebat eis. Quibuſdā enī nō ſe credebat: cū iā in illūcredidiſſent. Sic habes ſcriptū. Multi crediderūt in noīe eiusvidētes ſigna q̄ faciebat. Ipſe aūt ieſus n̄ credebat ſemetipillis. Nō enī opus habebat: vt quiſqͣꝫ teſtimoniū perhiberet ꝫde hoīe. Ecce iam illi credebāt in ieſum: ⁊ ip̄e ieſus nō ſe credebateis. Quare: qꝛ nōdū erāt renati ex aqua ⁊ ſpūſctō. Un̄hortati ſumꝰ ⁊ hortamur fratres nr̄os cathecuminos. Si eīinterroges eos: iā crediderūt in ieſum. Sꝫ qꝛ nōdū carnem

Non reolcat Augꝰhoc trac. xvltima verhatertus

Daniel̓. iij

Geij. xxj. jGal̓. iiij.

Ioh̓. ij.

T8

A