Uſura. j.5

emptio fiat nō eſt credendū qͣꝫdiu bona fides durat emptorē peccare. nec ad reſtōnē teneri de conſumptis bona fide durante. ſꝫ de extantibꝰ vel inquantū factus eſt locupletior credo teneat̉ in caſuqn̄ oīno ab alio nō emiſſet. nec aliqd̓ intereſſe patitur ex tali emptione.72 ¶ Quid de emente equos ⁊ hmōi ſibi reddēdosa venditore in certis nūdinis ꝓ minori p̄cio ꝙͣ valeant tꝑe ꝯͣctus? ℟. Rodo. ꝙ ē vſura. niſi veriſil̓rdubitet̉ vel credat̉ plus vel minꝰ ſint valituri tꝑeſolutionis. vt pꝫ ex ſupradictis.73 ¶ Utrū locans rē quā extimat cū pacto ꝙ qͣlitercunqꝫ ꝑdat̉ ſeu deterioret̉ vult p̄ciū rei ſue recuꝑare cū aliquo lucro ſit vſurarius? ℟. ꝙ ſic. qꝛ vt no.Bar. in. l. ſi vt certo. §. nūc videndū. ff. cōmo. ⁊. l.j. eo. licet extimatio nō faciat ſemꝑ venditionē. tn̄cū tali pacto facta videt̉ facere venditionē. Et id̓oꝑinde eſt ac ſi vendidiſſet. qꝛ p̄ciuꝫ expectat exigitvltra ſortē. Et ſic vſura eſt: aut ſaltē ꝯͣctus illicituseſt et ꝑnicioſus. Et ideo reſtituere tenet̉ qd̓ vltraſortē accipit.74 ¶ Utrū mutuās granū vetus ⁊ hmōi. vt poſtearecipiat nouū ſit vſurarius? ℟. Ho. ⁊ Goff. volunt ꝙ ſit vſurarius ſolū qn̄ facit hoc vt meliorationē recipiat. Sed ſi facit ne frumētū pereat ⁊ vtaccipiēti grām faciat. nō erit vſurarius. Dūmodoẜm Rodo. nō auferat libertatē debitori liberandiſe vetus ſoluēdo ⁊ placet. qꝛ ſi ſine aliqͣ iniuſticia etp̄iudicio alterius ꝯſequor vtilitatē meā nō ero tibi iniurioſus. maxime qn̄ tꝑe ſolutōis veriſimilit̓nō extimat̉ plus valiturū. al̓s nō liceret. Idē dicēdum. ẜm Monal. ſi aliqͥs hr̄et equū de quo nihilfacit acciperet mutuo ab aliqͦ centū cū tali pacto ꝙteneat equū ſuū ⁊ paſcat eū ⁊ vtat̉ eū ſint p̄iudicioequi. ꝙ talis accipiēs nō erit vſurarius. Rō quianullū dānū facit ꝓximo. īmo alleuiat eū paſcēdoequū. Idē dicit de domo pignorata mutuāti quevtilis ē ſibi: qꝛ eā locare nō vult vel nō pōt et mutuans cuſtodit domuꝫ a ruina. Propterea additꝙ in iſtis caſibꝰ ꝯſiderandū eſt p̄ter mutuū. Utꝝpares ſint vtilitates hincinde. Et ſi pares ſint. nōerit vſura. vt in caſibꝰ p̄dictis. qꝛ in quo hꝫ equumalleuiat aliū ab expēſa. ⁊ qͥ hꝫ domū cōſeruat eamcū dn̄s nullū lucrū ex ipſis eſſet habiturꝰ. qd̓ beneno. qꝛ facit ad multa. Nō tn̄ extendes iſta ad lucꝝꝙ qͥs facit ex pecunia mutuo accepta.¶ Utrū dans decē vlnas pāni ꝓ alijs decē in futuro dandis ſit vſurarius? ℟. Rodo. ꝙ nō. qꝛ eſtꝯͣctus ꝑmutatōis. ⁊ cū dr̄ de menſura. intellige demēſura modij ⁊ lagene ⁊ ceteroꝝ vaſoꝝ. quibꝰ grana vel liquida menſurant̉.76 ¶ Utrū habens pecuniā quā timet in futuro tꝑeminorari iuxͣ ordinatōes dn̄oꝝ vel ciuitatū poſſitſine vſura ip̄am dare alicui hoc pacto vt ſibi reddatur in eqͣli p̄cio in qͦ eſt qn̄ ei dat? ℟. ẜm Alex.lō. in quol̓. q. de vſu. ꝙ ſic. ſi ille qͥ recipit mox expendere vult in tēꝑe in qͦ tantū valet. qꝛ nil vltraſortē recipit. Nā potuiſſet etiā aliqͥd emere qd̓ poſtea vendēs rehabuiſſet eqͥualens pecunie. ⁊ placet mihi. Nā qͣꝫuis in mutuo nō liceat ſperare lucrum. tn̄ vitare dānū ſine dāno alteriꝰ licet. lꝫ aliqͥ

teneant ꝙ ſit vſura.¶ Utrū ciuis a quo cōitas eius indigēs pecunia 77accipit centū ꝯtra eius voluntatē licite ſine vſurapoſſit reciꝑe certū qͥd. puta. viij. libras ꝓ centenario qd̓ ſibi annuatim ipſa cōitas ꝯſtituit. ℟. diuerſi diuerſa ſcripſerunt. ſꝫ ſaluo meliori iudicio. mihividet̉ diſtinguendū: ꝙ aut cōitas ip̄a hꝫ annuosredditus: aut nō. Si hꝫ ſicut ē ciuitas Ianue. ⁊ deipſis redditibꝰ aſſignat certā partē tali a quo pecunias habuit ẜm ꝓportionem pecunie habite. ita ꝙtm̄ habeat om̄i āno de tali redditu. ẜm ꝙ redditꝰipſe bene vel male reſpondet. ſic licite talis accipitqꝛ talis cōitas talē pecuniā accepit nō noīe mutuicū nunꝙͣ velit eā reddere. ſꝫ ꝓ p̄cio talis ꝑtis ſuoꝝreddituū quos ꝓ ſolutōne pecunie habite vendittali ciui. Et ſic eſt emptio reddituū ciuitatis q̄ fieripōt ſine vſura. vt sͣ. dictū eſt. §. xliiij. Nec ob. ꝙ p̄fati ciues nō intēdebant emere. qꝛ licet nō intēderent emere: tn̄ cōitas potuit eis dare ꝓ p̄cio talemredditū inſolutū. Et ſic erit emptio ⁊ veditio. ſicutpoſſet eis aliquā poſſeſſionē dare inſolutuꝫ ꝯͣ eoꝝvoluntatē: ſicut fit ſepe. Et ẜm hanc viā intelligoIo. de ſaxonia in ſua ſum. ⁊ Io. an. ⁊ do. Anto. etcōiter moderniores in. c. in ciuitate. qͥ dicunt licitetales illud lucrum acciꝑe. Et ẜm hoc loca Ianue.mons florētie ⁊ imp̄ſtita venetiaꝝ ſunt licita ⁊ ſine vſura. Si v̓o cōitas nō hꝫ redditus vel ſi hꝫ iāexhauſit in ꝯͣctu ſupradicto vel alio mō. ſic talis ciuis nō pōt aliquid vltra ſortē acciꝑe ſine vſura. qꝛquicqͥd accidit ſorti in mutuo vſura ē. niſi affueritiuſtū ⁊ verū ītereſſe qd̓ pōt extimari etiā ex dubioeuentū ẜm cōditiones ꝑſonarum ⁊ negocioꝝ ẜmTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxij. ar. iiij. Un̄ dicit ꝙ duplicit̓qͥs dānificat̉. Primo mō cum ei aufert̉ id qd̓ actuhabebat. ⁊ tale dānū eſt reſtituendū ẜm recōpenſationē equalē. Scd̓o mō dānificat̉ impediēdo neadipiſcat̉ qd̓ erat in via habēdi: ⁊ tale dānū nō oꝫrecōpenſare in eqͣli: qꝛ minꝰ eſt habere aliqͥd v̓tuteꝙͣ hr̄e actu. Et ideo qͥ erat in via habendi aliqͥd hꝫillud ſolū in virtute vel potētia. Et ꝓpterea ſi redderet̉ ei vt haberet actu. nō haberet ſimplū. ſꝫ multiplicatū qd̓ nō eſt de neceſſitate reſtōnis. Tenet̉tn̄ aliquā recōpenſationē facere ẜm ꝯditionē ꝑſonarū ⁊ negocioꝝ. Hec ille. Et ſic pꝫ qn̄ nō pōt poni intereſſe certu ꝓ incerto vt dicit do. Anto. in. c.ſalubriter. de vſu. Et ſic intellige Alex. lō. ſanctumBernardinū cū ſimilibꝰ qui tenent nō licere ſinevſura aliqͥd accipere. Et hec bene no.¶ Quid de ſponte dantibꝰ cōitati vt tale qͥd an­ 7Bnuatim habeāt? ℟. Lau. de ridol. in ſuis ꝯͣctibusꝙ ſi. v. cōcurrāt ꝙ lꝫ. Primū ꝙ redditus nō ſit exceſſiuus ſꝫ cōueniēs. Scd̓m ꝙ redditus fiat de bonis ⁊ ſuꝑ bonis cōitatis. qꝛ ſi fieret relatio tm̄ ad ꝑſonā cōitatis eſſet illicitū. Terciū ꝙ nō det̉ facultas reſoluēdi ꝯͣctū ꝓ maiori vel minori p̄cio. ſꝫ ſolūoccurrenti. Quartū ꝙ tēpus ſit incertū qꝛ ſi redditus ⁊ tēpora forent certa. tūc vbi eſſet maior quantitas ꝑcepta ex tꝑe qͣꝫ illa que dat̉ ciuitati videret̉ꝯtractus vſurarius. Quintū ꝙ tales ementes nōſint vſurarij. iſtud eſt verū quo ad p̄ſumptionemſolū. Et ideo ſi vere emit in foro aīe licet. Iſtis aūt