rorrIc Iſura. ij..CCXCVIII.
non concurrentibꝰ nō licet. Nec eſt ſimile de coacte dantibꝰ cōmunitati. quia de rōne vſure eſt vtcōmittat̉ circa mutuū voluntariū nō violentum.Et ꝓpterea in talibꝰ non eſt ratio formalis vſure. ſꝫbene in iſtis voluntarijs qui intendunt mutuarenō emere.79 ¶ Utrū ementes iura p̄fatoꝝ ciuiū qͥ licite a communitate certū qͥd annuatim ex redditibꝰ ciuitatis recipiunt. vt dictū eſt. ſint vſurarij? ℟. ꝙ nonẜm. d. Anto. ⁊ Io. de ſaxo. vbi sͣ. Rō quia emuntredditū in pecunia iā conſtitutū. Item idē redditus creſcit ⁊ decreſcit: nec eſt maior qͣꝫ redditꝰ poſſeſſionis īmobilis. Itē ſtat ꝑiculo emptoris ⁊ multa alia que vide in Pe. de ancho. in. c. vſurarū. devſu. li. vj. qͥ his concordat. Limito tn̄ p̄dicta veraniſi cōitas ipſa notabilit̓ lederet̉ ex ipſis emptionibus que cū pupillo cōparet̉. vt. l. rē publicā. C. deiure reipublice. Ideo eius adminiſtratores nonpoſſent eā dānificare nec factū eoꝝ valeret in dānum reipublice. vt. l. ordinis. C. de decre. decū. etl. p̄ſes. C. de tranſac. ⁊. l. ambitioſa. ff. de decre. abor. fa. Ideo nō valeret talis venditio nec emptiofacta ab illis qͥ hoc ſciunt ſꝫ tenerent̉ reſtituere totum qd̓ receperunt.8 0 ¶ Utrū liceat mutuare cōi meo vel alicui dn̄o ꝓaliquo officio habendo. exquo ſpero cōſequi magnum honorē ⁊ lucrū. ℟. ẜm Io. de ſaxo. vbi sͣ. ꝙnō ſine vſura. qꝛ mutuans ſic recipit exp̄ſſe ex mutuo vltra ſortē. Ego tn̄ credo ꝙ ſi ex officio nō habeo cōſequi. niſi lucrū qd̓ debito mō debet̉ tali exercitio cū nō poſſim illud hr̄e niſi mediāte mutuoſi ſum aptus ad tale officiū exercenduꝫ ꝙ poſſummutuū dare vt illud habeā ſine vſura: qꝛ qd̓ accipio lucri nō reſpicit mutuū ſꝫ exercitiū pͥncipaliterlꝫ ſecundario poſtea mutuū qd̓ lucruꝫ ſecundarioſperare ex mutuo nō eſt vſura. vt sͣ. dictuꝫ eſt. §. j.Si tamen ex ſtatuto vel antiqua cōſuetudine volens habere tale officium teneret̉ aliquid ſoluere.⁊ vt talem ſolutionem euitaret mutuū daret eſſetvſurarius.¶ Utrū mutuans ſuꝑ pignore aliquo cū tali pacto. ꝙ donec debitor ſibi reſtituerit pecuniam ipſecreditor habeat fructus pignoris? ℟. ꝙ vſurariuseſt. c. illo vos. de pigno. Et qͥd teneat̉ reſtituere habes sͣ. pignus. §. xij.de eius ꝓhibitōne ⁊ peSura. i. nis tā ꝯͣ vſurarios qͣꝫ ꝯͣfautores eoꝝ¶ Utrū vſura ſit peccatū mortale? ℟.ẜm om̄s tā theologos in. iiij. di. xv. ꝙͣ canoniſtas.in. c. qm̄ multi. xlvij. diſt. ⁊ in. c. ſuꝑ eo. de vſu. ⁊ inmultis alijs locis ꝙ ſic. Nā vſura eſt malū nō ſolum in ſe ſicut homicidiū qd̓ poſſet ex aliqͣ circumſtantia fieri ſine peccato. vt in iudice ſeruato ordine debito ⁊ hmōi. ſꝫ etiā eſt malū ẜm ſe. Et ideo cūnulla circūſtantia pōt bene fieri de poteſtate ordinata etiā a deo. Et hoc ꝓbat̉ .ſ. ꝙ ſit malum in ſe ⁊ẜm ſe tali rōne. qꝛ eſt ꝯͣ rōnē naturalis ꝓprietatꝭ pecunie ad qd̓ ſequit̉ vlterius ꝙ vendit̉ ibi illud qd̓nō eſt: Et hoc eſt rō ph̓i. v. ethi. ⁊ pͥmo pol̓. vbi ꝓbat ꝙ ꝓprius vſus pecunie ⁊ p̓ncipalis ē eius con
ſumptio ſiue diſtractio. qꝛ eſt inuenta ad cōmutationes faciendas. Et ideo ẜm ſe ē malū ꝓ vſu pecunie mutuate p̄ciū recipere. qꝛ hoc ē vendere bisvel vendere qd̓ non eſt. Probatur ⁊ alia rōne ẜmSco. in. iiij. diſt. xv. q. ij. ar. ij. ſic. Pecunia mutuoaccepta tranſit in dominiū debitoris ita ꝙ fit ſua.Et ideo magna eſt ineqͣlitas ꝙ aliqͥs in reſui ꝓximi lucrū querat cū nullū dānū inde quicqͥd de recontingat incurrit. Multe alie rōnes aſſignant̉ adoctoribꝰ. Sed ꝙ ſit peccatū mortale melius ꝓbatur auctoritate diuine legis. Ezechiel̓. xviij. ibi advſuras dantē ⁊cͣ. ⁊ in psͣ. xiiij. ibi qͥ pecuniā nō ⁊cͣ.Ergo exquo nō viuet nec habitabit in regno deidemonſtrat eſſe peccatū mortale. ꝓhibetur etiamExo. xxij. Si pecuniam cōmodaueris ⁊cͣ. Facit. c.ſuꝑ eo. de vſu. Unde ſiqͥs ꝑtinacit̓ aſſerat vſurasexercere nō eſſe peccatū. vt hereticus eſt puniendus. ⁊ ꝓcedi dꝫ ꝯͣ infamatos vel ſuſpectos de huiuſmodi errore. ſicut ꝯͣ infamatos de hereſi. cle. exgraui. de vſu. Nec etiā de iure ciuili hodie conceduntur. īmo ſunt ꝓbibite. vt no. glo. in. c. qͥd dicaxiiij. q. iiij. ⁊ in. c. qꝛ in omnibꝰ. de vſu. Quia imꝑator dicit ſe amplectere qͣtuor concilia. quoꝝ vnumſcꝫ nicenū eas ꝓhibet. in. d. c. qm̄ multi. vt in aut̓.de eccleſia. titu. circa pͥncipiū. Itē leges imitanturcanones in matrimonijs ⁊ vſuris. vt in auten. vtcleri. apud ꝓpri. ep̄os cōue. ij. q. iij. §. hinc colligit̉.⁊ de no. oꝑ. nū. c. intelleximus. ⁊ in caſu in quo videntur ꝑmitti non eſt vſura. ſꝫ rōne intereſſe illudplus exigit̉. Nec ob. Deutronomij. xxiij. Non feneraberis fratri tuo ſꝫ alieno. qꝛ in vera litera nonhabet̉ illud ſꝫ alieno. ſꝫ fuit ꝑ iudeos appoſitū. alit̓ꝯͣdiceret ſibi ſcriptura. vt ptꝫ Exo xxij. ⁊ Deutronomij. ij. Uel dic ꝙ fuit ꝑmiſſio. ſicut ⁊ libellus repudij ne maius malū facerēt. vt pꝫ Iſa. lvj. Itemnec illud Deutronomij .xv. Feneraberis multisgentibꝰ. ⁊ ipſe a nullo fenus accipies. qꝛ ibi ponit̉cōſequēs ꝓ antecedente qͣſi dicat tantā habundātiam habebis ꝙ poteris multis fenerari ſi volueris. ⁊ tu a nullo mutuari indigebis. Itē nec illudc. ab illo. xiiij. q. iiij. qd̓ intelligit̉ non vſura. ſꝫ recuperatio debiti li vſura. Et ſic licet dūmodo nō ſitſcandalū. vt sͣ. pꝫ. Uſura. j. §. xxiiij. ⁊ .xlviij.¶ Utrū liceat accipere ſub vſuris? ℟. colligo ex ꝯRic. in. iiij. diſt. xv. q. v. ar. v. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.lxxviij. ar. iiij. ⁊ Inno. ⁊ Io. an. in. c. dilectꝰ. de ſymo. ⁊ Pa. poſt Ho. in. d. c. ſuꝑ eo. de vſu. Hug.⁊ Archi. in. c. mouet. xxij. q. j. Qd̓ aūt ille qͥ accipitſub vſura. hoc facit ꝓ oꝑe illicito. Et ſic nullo mōlicet. immo ẜm Archi. ⁊ Rodo. peccat mortaliter.Aut facit ꝓ oꝑe licito. Et ſic diſtinguo qꝛ aut taleeſt extreme neceſſitatis. Et ſic tenet Inno. in. d. c.ſuꝑ eo. ꝙ ſi nō poſſum inducere ꝓximū ad mutuandum gratis. ⁊ ego fame ꝑibo niſi mutuet. ꝙ licet mihi inducere eū ad mutuandū ſub vſuris. vtmaius malū euitet .ſ. homicidiū. Et licꝫ pͥma frōte videat̉ hoc dictū mirabile. eſt tn̄ rōnabile. Neceſt hoc ꝓcurare peccatū. ſꝫ volenti cōmittere peccatū ꝑſuaſio eſt. vt ſalteꝫ minꝰ peccet. qd̓ licet. xiij.di. duo. Si aūt opus nō eſt talis neceſſitati extreme tunc ſubdiſtinguo. Aut ille ꝑatus eſt dare ſubAAA iij