CXCVII.Uſura. j.
emere ꝙ poterit tanto minus emere quantū extimat veriſimilit̓ intereſſe ſuū. Propter periculū v̓ovel laborē nō credo poſſet plꝰ de vno ſolido minuere cū iudicio cōmuni nō extimet̉ aut valde modicum quid. Si v̓o qͥs id̓o emit p̄fatas pagas vt ſiclucret̉. vſurarius eſt. Et ſic ſerua in conſcientia. qꝛnon inueni qͥ poſſet aliter determinare: qͣꝫuis aduocatus fuerim corā doctoribus ⁊ magiſtris proiſta materia. Cōcedo tn̄ ꝙ formaliter nō eſt ꝯͣctusvſurarius. ſꝫ bene eqͥualenter. ⁊ in re ⁊ in cōſcientia ⁊ quo ad deum. ſicut in ſimili dicit̉ in. d. c. in ciuitate. ⁊. c. fi.6 5 ¶ Fit alius cōtractus qui dicit̉ emptio ſcriptaruꝫbanchi qui ſit hoc modo. Debꝫ qͥs habere in bancho talis campſoris centū: ſꝫ quia campſor non tenetur ſoluere niſi hinc ad tot dies vel menſes vendit iſtā ſcriptam. Hoc eſt iſta centuꝫ ꝓ.xcv. alteriſtatim ſoluenti. De quo dic vt de ſuperiori caſu dictum eſt.66 ¶ Utrū emens p̄diū vel domū cū pacto de retrouendendo vſqꝫ ad tot annos. vel ſemꝑ faciat fructus ſuos ſine vſura tempore medio anteqͣꝫ recomperetur? Reſponſio ꝙ ſic ſi bona fide abſqꝫ fraude ematur. hoc eſt ꝙ in veritate intendat emere. ⁊ſolum pactū de retrouendendo faciat ex complacentia venditoris. ⁊ ꝙ potius vellet ne reemeret ſꝫſibi libere dimitteret. Et qd̓ liceat pꝫ ꝑ. l. ſi funduꝫC. de pac. inter. emp. ⁊ ven. ⁊. l. quotiens. ff. de indic. adiec. ⁊ tenet Hug. ſequit̉ Archi. in. c. pleriqꝫxiiij. q. iij. ⁊ Inno. Io. an. ⁊ cōiter doc. in. c. ad noſtram. de emp. ⁊ ven. Si v̓o emeret in fraudeꝫ qͥaintendit mutuare nō emere. ⁊ ſi crederet venditorem nō reempturū nō emeret ſic eſſet vſura palliata ſub tali venditione. Et ſic p̄ſumit̉ ẜm doc. in. d.c. ad noſtrā. ex tribꝰ. Primo qn̄ p̄ciū eſt modicū reſpectu rei. Facit. l. qͣꝫuis. §. cū eſſem. ff. ad velley. ethoc maxime qn̄ poſuit pactū ꝙ niſi redimat infracertū tp̄s nō poſſit poſtea reemere. quia videt̉ pactum. l. cōmiſſorie .ſ. mutuaſſe. puta centuꝫ ⁊ recepiſſe pignus de cētū .xxv. ita ꝙ niſi redimat̉ infratale tp̄s ſit amiſſum. Ueꝝ eſt ꝙ res nō tm̄ valet ſivendat̉ cū tali cōditione ꝙ ſemꝑ poſſit reemi qͣꝫ ſivenderet̉ ſimplicit̓ ar. l. fundi. partē. ff. de ꝯͣ. emp.Scd̓o p̄ſumit̉ in fraudē. quia nō fit pactū vt reſtituatur aliquid plus qͣꝫ fuerit p̄ciuꝫ. vt no. in. c. illovos. de pigno. ⁊. d. Anto. in. d. c. in dioceſi. de vſu.Tercio ſi emptor conſueuit exercere vſuras. l. ꝙ ſinolit. §. qͥ aſſidua. ff. de edil. edic.67 ¶ Utrū emens cū pacto de retrouendēdo apponens clauſulā ꝙ nō vult poſſit redimere autē qͥnquenniū vel decennium ſit vſurarius? ℟. Ho. ⁊Io. an. in. d. c. ad noſtrā. in nouella tenēt ꝙ preſumitur in fraudē vſure. Sed ego dico ꝙ ſi hoc facit bona fide. puta quia vult impinguare poſſeſſionem que pinguedo nō conſumit̉ vſqꝫ ad tot annos. ⁊ ꝓpterea nō vult reemat. niſi ſibi alio modovelit ſatiſfacere de expēſa ſic licet. Si v̓o ſit in fraudem vt lucretur fructus ex pignore ſimulato. ſic ēvſura.68 ¶ Utrū emens cū pacto de retrouendendo ⁊ locans venditori ꝓ certo affictu ſit vſurarius? ℟.
ꝙ nō ſi ſine fraude ſit vt dictū eſt sͣ. Eſſet tn̄ illicitus ſi ex pacto cōmodū vel incōmodū excepto cōſtituto affictu ꝑtineret ad venditorē. Naꝫ hoc eſtcontra naturā emptionis cū rei empte comodumvel incōmodū debeat ꝑtinere ad emptorē. l. illud.ff. de ꝑi. ⁊ co. re. ven. niſi affictus eſſet ita modicusꝙ venditor releuaret̉ in illo in quo grauat̉ ꝯͣ naturam ꝯͣctus. Item reddit̉ illicitus qn̄ ipſe venditornō poſſet ſe qn̄ vellet ab hmōi cōductione liberare. quia cū talis obligatio vendicet partē precij. d.l. partē fundi. ⁊ emptor ſolū iuſtū p̄ciū rei ſoluet ſichabebit ſupra iuſtū p̄ciū iſtā obligationē. Et ideꝫdic ſimiliter ſi vellet ꝙ obligaret ſe ad cōducendūꝙ eſſet illicitus niſi in alio alleuiaret cōductorem.Preſumit̉ tamen vſurarius ex p̄dictis in antep̄cedenti. q. et etiaꝫ quando ꝓprios fundos venderetad hmōi contractus faciendos cū non p̄ſumaturincontinenti velle contraria agere. l. non ad ea. ff.de condi. ⁊ demon.¶ Utrū emēs tꝑe meſſiū granū vel vindemiarū 69vinū ꝓ p̄cio ꝙ tūc valet cuꝫ pacto ꝙ tot menſureſibi reddant̉ tꝑe paſchali ſit vſurarius? ℟. Hoſt.in ſum. ⁊ Io. an. cuꝫ glo. in. d. c. fi. ꝙ ſic. xiiij. q. iij.vſura. Nec ob. ꝙ aliqn̄ ſunt viliora. qͥa ad ea queraro eueniunt nō cōſiderāt leges. l. nā ad ea. ff. delegi. in aut̓. vt ſine ꝓhibitione. §. qꝛ v̓o poſt multā⁊ cōmunis curſus eſt ꝙ ſint cariora qui extimandus eſt. c. certificari. de ſepul. et. l. j. §. j. ff. de fluminibus.¶ Utrū emens frumentū vinū et hmōi tꝑe quo 7dcolligit̉ vt poſtea carius vendat alio tꝑe ſit vſurarius? ℟. ꝙ nō. Eſt tn̄ turpe lucrū. Primo ſi eſt eccleſiaſtica ꝑſona que hoc facit. xiiij. q. iiij. c. qͥcunqꝫtꝑe. Scd̓o ſi hoc facit ꝓpter auaritiā .ſ. vt cariꝰ vendat nulla alia neceſſitate penſata vel vtilitate autvt cariſtiā inducat talit̓ ꝙ hoīes cogant̉ emere abeo. ⁊ ipſe ad libitū poſſit vēdere. Et ſic peccat mortaliter. ⁊ credo teneat̉ reſtituere dānuꝫ ſi qd̓ deditex hoc cōitati ſiue alicui qͥ alio mō ſibi ꝓuidiſſet. ſitalis non impediuiſſet talit̓ emendo. ſicut faciuntilli qͥ ſtant in porta ciuitatis vt totū granū nouuꝫemant. ⁊ ꝓcurant ne deferat̉ in plateā ad vendendum. Et de iſtis intellige p̄fatu. c. qͥcunqꝫ. Si v̓otalis emeret ꝓpter bonū cōmune. vt fecit Ioſephſcꝫ vt ꝓuideat ne populꝰ ſuus fame pereat ſic mereretur. Si aūt emeret ꝓpt̓ ꝓuiſionē ſuā ⁊ ſuoꝝ etpoſtea nō indiges tanto. illud vendit qd̓ ſuꝑeſt p̄cio occurrēti. Uel ſi facit hoc ꝓpter exercēdā iuſtācōmutationē ꝑ modū mercātie. nō vt cariſtiā inducat. ſꝫ potius vt lucrū aliqd̓ ex oꝑe ſuo recipiatꝓpter ſuſtentationē ſue familie. vel ꝓpter pietateꝫvt diſpēſet in pauꝑes. ſic lꝫ dūmō moderate faciat⁊ cariſtiā non inducat. Hec ex Inno. Ho. Ray.Rodo. et ſummiſtis. ⁊ Pe. de anch. in. c. j. de vſu.libro. vj.¶ Quid de his qͥ emunt oues vel boues ⁊ hmōi. 7īa pauperibꝰ quos nō habēt? ℟. Rodo. ꝙ ſi emēsa paupere vel diuite ſcit vel credit ea nō habere etqͣſi iā ea tradidiſſet locat ei ꝓ p̄cio annue pēſionisſic cōmittit vſurā. qꝛ clare pꝫ ꝙ fit in fraudē vſurarum. Si v̓o credēs eos hr̄e ſine fraude ⁊ bonafideAAA ij