Druckschrift 
Summa Angelica de casib[us] [con]scientie p[er] venera//bilem fratrem Angelu[m] de clauasio [com]pilata: Inci-//pit feliciter
Entstehung
Seite
CCXCVIr
Einzelbild herunterladen
 

(CXCVI.Uſura. j.

ſat ab vſura. qn̄ mutuū non ſit ſpe habendi vltraſortē. Si tn̄ poſſet ſcire p̄ciū ſue pecunie p̄ciſe. ⁊ ſichabere. ⁊ vellet hmōi lr̄as cambij eſſet vſurarius.qꝛ iam intenderet lucrū ex mutuo nec incertitudoeū excuſaret dicto capitulo fi.55 Utrū deponēs pecuniā apd̓ campſorē vel mercatorē vel artificē ꝓ qua qꝛ negociat̉ dat deponēticertū qͥd ꝓ centenario licite recipiat? ℟. ẜm Bal.in. l. j. C. ꝓ ſocio. Aut tal̓ depoſuit in ſpē. ⁊ tunc qꝛillicite vſus ē pecunia depoſita tenet̉ om̄e lucrū reſtituē deponēti. qꝛ ex re illiꝰ locupletior factus ē ar.l. qͥ ſine vſuris. ff. de nego. ge. Sed ego nō credo inꝯſcīa ꝙ teneat̉ de neceſſitate ꝑ ea que dixi Reſtitutio pͥmo de lucro ꝙ vſurariꝰ ꝑcepit ex pecuniavſuraria. qd̓ nō tenet̉ reſtituere. Aut vſus eſt licite. qꝛ depoſuerat in numero. ⁊ tunc ſi deponēs nōhabuit animū fenerādi. ⁊ campſor liberaliter datvel ex quadā equitate ſic licite reciꝑe pōt ſine vſura. Si v̓o dat ex qͣdā neceſſitate credēs ſe obligatūexcuſat̉ deponēs qͣꝫdiu bona fides durat .ſ. credēsꝙ liberalit dedit. Nā obligatio antidotoꝝ iuſtaꝫparit receptionē ꝑ errorē ſoluti. l. ſi teſtamēto. §. j.ff. de fideiuſ. Si v̓o deponēs habuit animū aliqͥdhabendi lucri. ſic vſurariꝰ eſt. qꝛ verū mutuū ē cūſpe habendi vltra ſortē cū ſit in numero nō in ſpēniſi depoſuiſſet rōne ſocietatis cū ꝑiculo ſuo. ſed qͦad reſtitutionē dic vt sͣ. Reſtitutio pͥmo in verbovſurarius.56 Utrū deponēs pecuniā dotalē apud mereatorem ita ꝙ ſit ſalua ⁊ recipiat aliqͥd de lucro ſit vſurarius. videsͣ. dos. §. xj. ⁊ ſocietas. j. §. vij.57 Circa contractū emptōis ⁊ venditōnis. qꝛ ſepeinteruenit mutuū verū vel interp̄tatū. Ideo plura querunt̉.58 Utrū mercator ſen artifex ſit vſurarius qui illiqui ſtatim ſoluit reꝫ vendit ꝓ minori p̄cio qͣꝫ illi qͥnō ſoluit incōtinenti. ſꝫ vult terminū? ℟. p̄ſupponō pͥmo qd̓ dicit Sco. in. iiij. diſ. xv. q. ij. ⁊ Ric. inij. quol̓. q. xxiij. arti. iij. ꝙ penſatio valoris rerumvſualiū nō pōt fieri a nobis niſi ꝑ cōiecturalē ſeuꝓbabilē opinionē. Et hoc quidē nō punctualiteriꝫ ſub quadā latitudine eqͣlitatꝭ. vn̄ ꝑuus exceſſusequalitatē illā nō corrumpit. ſꝫ tunc ſolū qn̄ eſt ibitantus exceſſus ꝙ ineqͣlitas clare videt̉. Et talisexceſſus ꝯͣctū vicioſum reddit. Et hoc p̄ſuppoſito℟. ad. q. cū diſtinctōe. ꝙ aut talis venditor nō excedit p̄fatā eqͣlitatis latitudinē cuꝫ illo qͥ vult terminu. licet ꝓ minori daret ſi ſtatim ſolueret p̄ciuꝫEt ſic non eſt vſura. Exemplū extimat̉ pecia talispanni ab aliqͥbus. x. ab alijs. xj. ab alijs. xij. ſtatimſoluēti libent daret ꝓ. ix. vel. x. nō ſoluēti vult. xij.nō eſt vſura cū nō excedat rōne tꝑis equalitatē latitudinis iuſti p̄cij. Si v̓o p̄fatā latitudinis eqͣlitatem trāſcenderet. vtputa qꝛ vellet. xiij. vel. xiiij. ſiceſſet vſura. c. cōſuluit. de vſur. Idē dic de eo qͥ nōvult ꝓrogare terminum debitori niſi aliquo datod. c. cōſuluit. Quid ſi ex inueterata mala cōſuetudine ⁊ paucitate pecunie currētis cōiter vendit̉ ad tp̄s plusꝙͣ inuenire poſſet emptorē ſtatim ſoluētē? ℟. S.Tho. in qͣdā. q. et Gira. obdo. in ſuis ꝯͣctibus ꝙ

erunt vſurarij. vn̄ ne decipiaris. attende ſi p̄ciumoccurrens ſit iuſtū an nō. Et hoc tibi demōſtrarepoterit ſi attendat̉ an mercatores ſi venderent talip̄cio cōſideratis laboribꝰ ⁊ ceteris debitū lucrumcōiter reportarēt. qꝛ ſi ſic eſſet plus nō poſſet vēdiſine vſura. Si v̓o nullū lucrū cōiter haberēt ſic eſtclarū. ꝙ nō eſt iuſtū p̄ciū. illud qd̓ taxat̉ de p̄ſentiſoluenti. ſꝫ hoc ꝓueniat potius ex nimia cupiditate pecunias habentiū qͥ tali p̄cio volunt emere. vtpoſtea mō ſuo vendāt. Et ideo ſi plus vendūt illop̄cio ad tp̄s dūmodo iuſtū p̄ciū non excedant qd̓deberet valere. ſi talis corruptela nō eſſet: non eritvſura. qꝛ nihil vltra debitū exigūt rōne tꝑis. Aduerte etiā ꝙ ſi qͥs eſſꝫ in tali loco in quo cōit̓ ementes nō habēt pecunias. ſꝫ emunt ad tp̄s poſſꝫ vendere aliqͥd plus iuſto p̄cio occurrenti ſine vſura.Rō quia mercator pōt magꝭ extimare mercantiaillā q̄ tardius expendit̉ ꝙͣ que citius. Et iō ſi plusaliqͥd vendūt ſolū habendo reſpectuꝫ ad lucrū ꝙrōnabiliter deberēt reportare ex tali negociationenō ex tꝑe. nō ꝯdēnabo eos ſi tm̄ plꝰ ſolū vēdūt adtp̄s ꝙ moderatū lucrū reportēt penſatis laboribꝰ⁊ expenſis ⁊ ceteris hmōi. nō haberet tn̄ locū iſtd̓in illo qͥ defert aliqͣs merces ad aliquē locum vbicredebat multū vendere ⁊ lucrari poſſe ꝓpter eoꝝraritatē. Sed qꝛ alie multe ſuꝑuenerūt videns ꝙnēdū lucrū. īmo dānū reportaret ſi venderet p̄ciooccurrēti vendit ad tp̄s plus vt ſic nō patiat̉ dānum: qꝛ hoc eſſet vſura. Sicut em̄ noluiſſet minuere de p̄cio ſi nulle alie ſuꝑueniſſent. ita adueniente habundātia rōne tꝑis nō poterit aliquid plusvendere. Nā in caſu iſto hꝫ locū illud qd̓ dicitur.Res tantū valet qͣntū vendi pōt. l. j. §. ſi heres. ff.ad trebel. ⁊. l. q̄rebat̉. pͥmo. ℟. ff. ad. l. falci. ⁊. l. ſiqͥsvxore. §. vlti. ff. de fur. Sed in caſibꝰ ſuperioribuslimitat̉ veꝝ. ꝙ res tantū valet qͣntū vendi pōt .ſ.ſi p̄dicta abuſiua nō obſtarent. Et ita rn̄dit Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. ad. l. p̄cia. ff. ad. l. faci. Ubi dicit̉Precia reꝝ nō ex affectu ſinguloꝝ. ſꝫ cōiter fungūtur dicit verū: niſi affectio ſit rationabilis ex partevenditoris. vt eſt in p̄dictis duobus caſibus noniſto vltimo. Utrū vendēs rē alicui qͥ pecunia indiget vt ſta 60tim reemat ꝓ minori p̄cio ſit vſurarius? ℟. ꝙ ſic.quia ꝑinde eſt ac ſi pecuniaꝫ mutuaret. Et iſte eſtꝯtractus peſſimꝰ. qͥ dicit̉ ſtoch ⁊ biſtoch. qꝛ cōiterplus vendūt. Et ſic vnū gladiū infigunt. ⁊ poſteaminus reemunt. Et ſic aliū gladiū imponunt. Sitn̄ ſimplicit̓ qͥs vēdidiſſet ꝓ iuſto p̄cio nō cogitāsreemere. ⁊ emptor nō inueniēs emptorē vellet vēditori vēdere ꝓ minori nō eſſet vſurarius minusemēdo. ſꝫ poſſet eſſe iniuſticia ⁊ cōiter in eo acciditEt ideo illicitus ꝯͣctus. Utrū vendēs rē ad tp̄s plus qͣꝫ cōi extimatōne 4valeat. ſꝫ tn̄ plus valet vel valore naturali vel ꝓpt̓vtilitatē ementiū. vel qꝛ erat multū vtilis vēdenti⁊ ẜm illud exigit p̄ciū ſit vſurarius? ℟. ẜm Sco. ⁊Ri. vbi sͣ. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxvij. ꝙ res nō pōtextimari vt tali p̄cio vendatur ſalua iuſticia. Necẜm valorē naturalem. qꝛ ſic muſca valeret plus qͣꝫAAA