Druckschrift 
Summa Angelica de casib[us] [con]scientie p[er] venera//bilem fratrem Angelu[m] de clauasio [com]pilata: Inci-//pit feliciter
Entstehung
Seite
CCXCIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Uſura. j.

iſto caſu. tu tamē tene ꝙ rō eſt: qꝛ talis mutuās nōvult mutuare: niſi cū tali pacto ſuſceptiōis ꝑiculi.Et ꝓpterea grauat debitorē in aliqͥd plus ex mutuo. Et id̓o vſura eſt. Si aūt qͥs liberaliter mutuaret. Deinde poſt mutuū ad inſtantiā debitoris ſuſciꝑet in ſe ꝑiculū qd̓ dicit̉ aſſecuratio licite poſſetaliqͥd lucri ſuſcipere ſine vſura. Et rō diuerſitatiseſt: qꝛ receptū in pͥmo caſu vltra ſortē directe ꝯcernit mutuū in quo oīs ſuꝑhabūdantia ꝓhibet̉. lu.vj. xiiij. q. iij. c. ij. Sed in ſecūdo caſu nō ſic: qꝛ nonꝓpter mutuū ſed ꝓpter factū .ſ. ſecuritatē. vnde eſtꝯtractus innomīatꝰ iſte ſecūdꝰ vltra mutuū. Iteꝫqꝛ acciꝑe aliquid ꝓ aſſecuratiōe licꝫ ẜm oēs. Ergomutuū qd̓ pͥus qͣs fecit nō facit eum peioris cōditionis. Et ideo tene ꝙ ſiue mutuū dederit ſiue nōpōt licite aliqͥd reciꝑe: qn̄ ꝑiculū alicuiꝰ rei in ſe ſuſcipit nō ꝓpter mutuū ſed ad inſtantiaꝫ debitoris.Si v̓o ꝓpter mutuū cogeret debitorē vt ꝑiculumei daret cauſa alicuiꝰ lucri ſic eēt vſura. Et ſic loqͥt̉d. c. fi. Et hoc elicio a. d. Lau. d̓ ridol. in ſuis ꝯͣctibꝰEt hoc locū hꝫ nedū in ſuſceptōne ꝑiculi maris: ſꝫetiā cuiuſcūqꝫ ẜm magiſtrū Frā. de ampul̓. Utrū accipiētes aliqͥd ꝓ ſaluo ꝯducto licite accipiāt. ℟. ꝙ ſic: ſi duo ꝯcurrāt. Primū ꝙ ipſe nonteneat̉ tenere ſtratas vl̓ viā ſecurā. Secūdū ꝙ obſeruet qd̓ ꝓmiſit. Sed ſi ip̄e forte eēt cā talis ꝑiculiiniuſte vel nō ſeruaret ꝓmiſſū teneret̉ reſtituē qd̓accepit: ⁊ vltra de omī dāno ſatiſfacere.40 Quid de pactis que fiūt inter aliquos cōtendētes. ſcꝫ ꝙ tale quid erit vel talis fecit tale quid velfuit alius ⁊ ponūt. x. ℟. ꝙ ſi in huiuſmodi nō inducit̉ aliquid turpe. puta votum captande mortis ſicut in illis qui ponūt ꝙ frater talis mortuꝰ eſtvl̓ moriet̉ infra annū: ſic erit vanū. Si v̓o tale turpe inducit̉ ſic erit turpe: et tenebit̉ de bono cōſiliodare lucratū pauperibꝰ. Utrū. A. qui fideiubet ꝓ. B. C. a quo. C. B.pecuniā mutuo accepit cū pacto ꝙ vult duos florenos ꝓ centenario fideiuſſionis ſit vſurariꝰ. dicvt sͣ. fideiuſſor. §. xx.42 Utrū mutuans pecuniam Iohāni vſqꝫ ad. x.annos cū pacto ꝙ ſi infra decenniū mortuus fuerit alter eoꝝ debitor ſit liber. Si v̓o ſuꝑuixerīt ambo dabit ſibi aliqͥd vltra ſortē ſit vſurarius. ℟. ẜmAlex. lō. ꝙ ſic: Rō qꝛ ꝑiculū nō excuſat vbi cauſatꝑis non ꝓprij aliqͥd plus accipit̉: ſed vbi nō cauſatꝑis tūc ꝑiculū excuſat. Uel dic ꝙ ideo ē vſurariꝰqꝛ ex mutuo exigit obligationē alicuius vltra ſortēlicꝫ ſub ꝑiculo. d. c. fi. de vſu. Utruꝫ ciuis qui mutuat cōitati. lxx. ducatos q̄cōitas hꝫ ex ſtatuto ꝙ quicūqꝫ hn̄s filiā vniꝰ annilxx. dederit habeat qͥngentos ꝓ ip̄a maritanda ſivixerit vſqꝫ ad. xv. annu. Si v̓o an̄ p̄fatū tp̄s mortua fuerit totū amittat ſit vſurariꝰ. ℟. ꝙ ſic: qꝛ inmutuis veris vel interp̄tatꝭ ſpe lucri pͥncipalit̓ factis ꝑiculū vl̓ dubiū n̄ excuſat a fenore. d. c. fi. Necob. dictū Ri. in. iiij. di. xv. ar. v. q. v. quod vult ꝙqn̄ capitale ⁊ lucrū ſtat ad ꝑiculū mutuātꝭ licite recipiat̉ vltra ſortē: qꝛ iſtud ē verū qn̄ ꝑiculuꝫ euenitex naͣ rei qͥ allegat. d. c. fi. ſꝫ in caſu iſto eſt ꝑiculū exlapſu tꝑis. Etiō ꝯͣctus illicitꝰ ⁊ vſurariꝰ.

Quid de illis qͥ dant̓ eccleſijs pectiniā vt recipi 44ant ab eis certas poſſeſſiōes tenēdas toto tꝑe viteip̄oꝝ: ⁊ poſt mortē debeant redire ad eccleſias. ℟.Ho. tenet ꝙ licet. ⁊ hoc rōue ꝑiculi ſeu īcertitudinis. allegat. l. j. C. de pae. ⁊. l. j. ff. ꝯdi. et de. niſi habeant prauā intētionē. Goff. tenet ꝙ ē ꝯtractꝰ vſurarius qn̄ dat̉ pecunia. Secꝰ qn̄ daret vnā poſſeſſionē eccl̓ie ⁊ reciꝑet eqͥualentē vſurꝰ vel fructurꝰvtraqꝫ in vita ſua vt poſt mortē eiꝰ ad eccleſiā ambe cū pleno dn̄io reuertant̉: qꝛ ſic licꝫ reciꝑe in duplo valentē plus ꝙͣ ſua quā cōfert. Sil̓r ſi ſuam exnūc voluerit in eccleſiā trāſferre oīno vt ip̄e ea nōvtat̉ ſeu fruat̉ poterit licite ab eccl̓ia reciꝑe poſſeſſionē valentē in triplo: vt. x. q. ij. p̄carie. Ego v̓o dico ꝙ etiā qn̄ dat̉ pecunia ꝙ licꝫ dūmō ſeruet̉ equalitas iuris naͣlis ẜm Ri. in. ij. quol̓. q. xxiij. ar. iij.qꝛ talis ꝯͣctus nō eſt ꝯͣctus mutui veri vel apparētie ſed potius eſt ꝯtractus innomīatꝰ qͥ magꝭ aſſimilat̉ ꝯͣctui emptiōis ⁊ vēditiōis. Et iō ſi dꝫ licereoportet vt nō appareat qͥs habeat ꝑtē meliorē: ſedꝙ videant̉ eqͣles tā vēdēs qͣꝫ emēs alit̓ eēt illicitusIdē dicit Ri. de eo qͥ emit ānuos redditꝰ etiā pecuniarios: vl̓ cēſum pēſionē: vel p̄diū hereditatievl̓ ad vitā emētis ꝙ licꝫ: ſi debita ſeruet̉ equalitasEt Alex. lō. in qͦ. ſuo idē tenet ⁊ cōiter oēs doc. pariſiēſes ⁊ canoniſte in. d. c. in ciuitate: verū ē ꝙ Inno. ibidē limitat ī redditibꝰ ꝯſtitutꝭ nō ꝯſtituēdisde nouo tꝑe ꝯtractꝰ ſꝫ nō eſt rō diuerſitatis dūmōredditꝰ ſit realit̓ in re nō ficticie. Idē tenet Inno.ibidē de emptiōe noīe debitoꝝ ꝙ licꝫ. Facit. l. iubemꝰ. la. ij. C. de ſa. ſan. ec. Et idem dicendū ſi p̄fataemant̉ ī ꝑpetuū. Pe. de anch. dicit ꝙ ſi redditꝰ denono ꝯſtituti ſint pecuniales: qꝛ habe̓t magnā vicinitatē cū mutuo potius taliū emptio dr̄ ꝯtractꝰvſurariꝰ. Et ē verū qͦ ad p̄ſumptionē. Secꝰ eēt inꝯſcīa qn̄ vere emerent̉. Rodo. tn̄ dicit ꝙ qn̄ emit̉redditꝰ ad vitā emptoris ꝙ tūc nō eſt tutū: ne vēdens deſideret morteꝫ emptoris. Et placet mihi.Rō qꝛ pactū qd̓ inducit votū captāde mortis nōvalet. l. fi. C. de pac. ⁊. l. ſtipulatio hoc mō. ff. de v̓.ob. Et ideo ꝓhibet̉ ꝓmiſſio p̄bende nō vacātis īc. ij. de ꝯceſ. p̄bē. li. vj. Et hoc qꝛ ē ꝯtra bonos mores. iō nō dꝫ admitti. l. pacta. C. de pac. Qd̓ tn̄ nōeſt dicēdū ꝙ ſit mortale pctm̄ vendē vel emere advitā ẜm ſe: qꝛ hoc nō inuenit̉ ꝓhibitū ſi debite ſeruent̉ circūſtātie alit̓ vſuffructꝰ nūqͣꝫ poſſet ꝯſtituiqͥ finit̉ morte. §. finit̉. inſti. de vſufr. Emere aūt vl̓vendē ad vitā vēditoris magꝭ licet: qꝛ tale votū n̄pōt interuenire. Nec ob. qd̓ dixi de emptōe reddituū pecuniarioꝝ ꝙ pecunia nō ē vēdibilis: qꝛ qd̓eſt mediū vēditiōis nō pōt eſſe terminꝰ. Quia ſciēdū ē ꝙ ſicut in bonis nr̄is habemꝰ mobilia ⁊ īmobilia: ſic ⁊ ius vtrorūqꝫ: ⁊ ip̄m ius pōt vēdi: ſic̄ ip̄amobilia ⁊ īmobilia. Non gͦ vendit̉ pecunia: ſꝫ iusꝑcipiēdi ip̄os redditꝰ pecuniales qͦ vendito trāſitipſa pecunia ſicut ius patronatꝰ qd̓ vendi nō pōttrāſit vēdita t̓ra q̄ illud hꝫ. Aduerte tn̄ ꝙ ſi qͥs repiat cētū a Tytio vt ip̄e Tytius ꝯſtituat ſe debitorē redditꝰ ānualis maioris quātitatis qͣꝫ acceperatvſura eſt: qꝛ in re nullꝰ eſt redditus qui emat̉ niſiTytiꝰ eēt ꝑſona q̄ ſoleret locare oꝑas ſuas ad tātū