puta emens rem ꝓ minori precio ꝙͣ valeat tempore emptionis recepturus eam tempore quo veriſimiliter plus vel minus valere pōt non erit vſura. ſi caſus accideret ꝙ plus valeret: quia ẜm glo.in. ca. nauiganti. de vſu. tam emptor qͣꝫ venditorequaliter cōmodum vel incōmodū ex dilatiōe expectat. Exemplū emit quis frumentū tēpore madij vel oleū et huiuſmodi in qͦ vna menſura valetvnum ducatū pro vno floreno recepturus ipſumtꝑe auguſti. ſi eſt frumentū vel tꝑe natiuitatis ſi ēoleū: in quo tꝑe veriſimilit̓ pōt valere tantū minꝰde vno floreno quātū plus: nō erit vſura. licꝫ valeat plus. Eſſet bn̄ vſura ſi tali p̄cio emeret ꝙ veriſimilit̓ minꝰ valere nō pōt vel qͥd modicū: ſed bn̄multū plus. Qd̓ aduerte ꝓ iſtis qui emūt oleū tali p̄cio ꝙ parū minus pōt valere: ſed bene multuꝫplus: qꝛ vſurarij ſunt. Aduerte etiā hic ꝙ ſi ille qͥemit rē recepturꝰ alio tꝑe eam: credebat eam plusvalere: ꝙͣuis iudicio cōi veriſimilit̓ ſit plus vel minus valitura erit vſurarius minus emēdo ꝓpterp̄uentionē ſolutōis ẜm Inno. ⁊ do. Anto. in. d. c.in ciuitate: qͣꝫuis nō teneat̉ ad reſtitutionē: ſi veriſimilit̓ plus vel minꝰ erat valitura. licꝫ ip̄e non ſiccrederet. Similit̓ dic de illo qͥ vendit frumētū veloleū ⁊ hmōi plus ꝙͣ valeat tꝑe ꝯtractꝰ: vt p̄ciū recipiat tꝑe quo veriſimilit̓ pōt plus vel minꝰ valere ſi antea nō erat venditurꝰ ꝙ licꝫ. Unde clariusSco. in. iiij. di. xv. dicit Aut vendēs frumentū tēpore natiuitatis ponit p̄ciū qd̓ tūc valet ⁊ expectatvſqꝫ ad madiū ſolutionem: ⁊ ſic miſericordiā facit.Aut ponit maius p̄ciū qͣꝫ tūc valeat. Et tūc diſtingue. ſi erat vēditurꝰ ī natiuitate ſic erit vſura: ſi v̓onō erat vēditurꝰ: ſed volebat ſeruare vſqꝫ ad madiū: ⁊ ſolū ꝓpter inſtantiā reqͥrētis vēdit: tūc ſi ponit p̄ciū tale tn̄ ꝙ veriſil̓r in madio pōt plus valēvel minꝰ nō erit vſura ꝑ. d. c. nauigāti. Si v̓o ponat tale p̄ciū ꝙ ponat ſe in tuto vt in pluribꝰ: ⁊ illūcū quo ꝯtrahit in ꝑiculo vt in pluribꝰ: puta qꝛ raro pōt plus valere: ſed minus ſic cōiter. ſic eſt vſura. Et in hoc cōcordāt cōiter canoniſte in dictis. c.in ciuitate. ⁊. c. ꝯſuluit. ⁊. c. nauigāti.34 ¶ Sed qͥd ſi nō ponit p̄ciū: ſꝫ vendit cuꝫ pacto ꝙquātū valebit in madio tātuꝫ vult. ℟. ꝙ ſi vt dixierat ſeruaturꝰ: licet. Si v̓o non erat ſeruaturꝰ eritvſura. Aduerte tamē ꝙ cū oleū vinū ⁊ frumētū ⁊hmōi decreſcāt illud qd̓ decreſcit non poterit ſinevſura vende̓. Itē ſi neceſſario ꝓ eiꝰ ꝯſeruatiōe vſqꝫad illd̓ tp̄us hr̄et aliquas expēſas facere: puta pulueriſatiōis aut locatiōis vaſoꝝ ſeu domꝰ et hmōiſi ip̄as nō detraheret eēt vſura. Et ꝓpterea dico ꝙꝯfeſſor dꝫ multū pōderare p̄fata: ne ſimul ruat cūip̄is. Et iō. c. in ciuitate p̄fatū merito dicit cōſultehoīes facerēt: ſi a tali ꝯͣctu ceſſarēt: cū cogitatōneshoīm nequeāt omīpotēti deo occultari. Rō qꝛ tales magis ſunt ꝯtēti ita expedire ꝙͣ ꝑiculo ſuo vſqꝫad illud tp̄us ſeruare. Et etiā vt plurimū ſt̓ incerti: ſi erāt ẜuaturi vſqꝫ ad illd̓ tp̄us cū videamꝰ ꝓpt̓quedā emergētia ꝓpoſitū ſepiꝰ mutare. Et ꝓptereaē ꝑiculoſus ꝯtractꝰ: niſi bene clauſulet̉. Et magisdubiꝰ ē caſus qn̄ non ponit p̄ciū tūc ſꝫ vult quātūvalebit in pͥncipio madij vel in medio aūt in fine
℟V.CCXCIIII.ura. j.
cum certū ſit ꝙ totū ſi habet multitudinē non potuiſſet ita p̄fixe in pͥncipio vēdere vel in vno die: ⁊cōiter mutet̉ p̄ciū. Si tn̄ vellet tantū quātū valuitplus ī madio ſic eēt vſura aꝑta. Si v̓o ſimplicit̓ dixit quātū valebit ī madio: ſic ẜm iudiciū humanūattendet̉ mediocritas: vt nō plꝰ vel minꝰ capiat̉ ſꝫmediū ar. in aut̓. de ꝯſulibꝰ. §. qm̄ etiā nos: ſed tn̄ꝑiculoſum ē: cū forte venditurꝰ fuiſſet in illo tꝑe qͦminꝰ valuit in illo mēſe.¶ Utrū emens redditꝰ alicuiꝰ ciuitatꝭ ex guerra 35anguſtiate ꝓ vili p̄cio: ⁊ demū facta pace lucrat̉. x.vno ſit vſurariꝰ. ℟. ꝙ nō rōne dubij. l. cū hereditate. ⁊. l. ſe. ff. de here. ⁊ ac. vē. ẜm Ho. ⁊ Archi.ꝯſulūt tn̄ vt inde largas faciat elemoſynas.¶ Utrū mutuās rem cū pacto ꝙ eadē res in pon 36dere numero ⁊ mēſura ſibi reſtituat̉ ſit vſurariusexemplū. puta pecuniā ꝓ pecunia. marchā argenti ꝓ alia marcha argēti: granū ꝓ grano: vinū provino ⁊ hmōi. ℟. ẜm Pe. de anch. in. c. vſuraꝝ. devſu. li. vj. et Io. cal. in. d. c. fi. ⁊ Rodo. ꝙ aut veriſimiliter dubitat̉ ꝙ tꝑe ſolutionis tantū minꝰ pōtvalere quātū plꝰ: aut ꝙ nō plus valebit: ⁊ ſic noneſt vſura nec peccatū: vt in. d. c. fi. qꝛ ſic̄ creditor teneret̉ eā reciꝑe ſi vilior eēt facta qͦ ad extimationē:vt pꝫ in. l. vinū. ff. ſi cer. pe. ⁊ no. glo. in. l. ſi qͥs clericus. xiiij. q. iiij. qꝛ nō eſt neceſſe ſit eiuſdē extimationis. licꝫ debeat reſtitui eiuſdē bonitatꝭ qͣlitate intrinſecā. Iō nō peccabit recipiendo p̄cioſiorē qͦ adextimationē. Aut veriſil̓e ē ꝙ erit p̄cioſior tꝑe ſolutionis. Et tūc ſi creditor erat ſeruaturꝰ: ⁊ non aufert libertatē debitori liberādi ſe qn̄ velit infra terminū: ſic licꝫ. Si v̓o nō erat ẜuaturꝰ: ſꝫ interī ꝯſūpturꝰ ſic eſt vſura. Sil̓r qn̄ auferret libertatē debitori liberādi infra terminū qͣꝫuis eēt ſeruaturꝰ eritvſura. Et his ꝯcor. Archi. in. d. c. ſi qͥs clericꝰ. Dicit tn̄ Rodo. ꝙ qn̄ erat ẜuaturꝰ ⁊ nō abſtulit libertatē debitori liberādi ſe: ꝙͣuis iō crediderit: vt ſe ꝑiculo exoneraret: ⁊ ꝓximū ꝑiculo ſubmitteret nontn̄ ꝓpterea teneret̉ ad reſtōeꝫ lucri de neceſſitate. lꝫpeccauerit ⁊ ī pnīa vt reſtituat ſit ei ꝯſulēdū. Lau.tn̄ de ridol. ī ſuis ꝯtractibꝰ tenet indiſtincte: ꝙ illeqͥ mutuat ꝓxīo ducatū qͥ mō valet quatuor librasſi poſtea recipiat qͥnqꝫ libras vt valet tꝑe reſtitutionis ꝙ hoc licite facit: ſiue erat ſeruaturꝰ ſiue nonSed opi. Ancha. eſt equior ⁊ tutior.¶ Octauus caſus in qͦ recipit̉ vltra ſortē ſine vſu 37ra ē rōne ꝑiculi: ꝑ qd̓ ſuꝑhabūdātia p̄t recōpenſari ẜm Alex. lō. Res em̄ exͣ ꝑiculū exn̄tes plꝰ valētqͣꝫ res eiuſdeꝫ ſpēi in ꝑiculo. Et ſic hec recōpēſatioreducit̉ ad naturā rei q̄ ꝓpt̓ ꝑiculū extimat̉ plꝰ velminꝰ valere: ⁊ ſic excuſat ab vſura. Et ī hoc cōcor.Lau. de ridol. Monal. Magiſter Frā. de empoli.De. de ancha. Car. Io. de ana. in. d. c. nauigāti. etcōiter oēs. Et eſt caſus in. l. naue. ff. loca. ⁊ hoc patebit ex ſequētibꝰ dubijs clariꝰ.¶ Utrū mutuās pecuniā nauigaturo cū tali pacto ꝙ ſi nauis cū capitali ꝑiclitet̉ nihil ſibi teneat̉.Si v̓o res emptas portauerit ſaluas teneatur ſibipecuniā mutuatā cū ꝑte lucri tradere ſit vſurariꝰ.℟. ꝙ ſic: caſus eſt in. d. c. nauiganti. Et aduerte ꝙdoc. diuerſimode iſtū tex. exponūt qͣre eſt ē vſura ī