Uſura. j.
¶ Sextus caſus in quo licite vltra ſortem exigit̉ ē 3iquādo id qd̓ capit̉ fit ratōne pene. Aduerte tamēẜꝫ Sco. in. iiij. di. xv. q. ij. ar. ij. ꝙ ſi creditor malletdebitorē potius incurrere penā qͣꝫ in termino ſibiſoluere eēt vſura. Sil̓r p̄ſumit̉ vſura ſuꝑ pena appoſita mutuo qn̄ excedit intereſſe de quo dic vt sͣ.Pena. §. xij. Itē p̄ſumit̉ in fraudē vſuraꝝ qn̄ apponens penā eſt ꝯſuetꝰ fenerari. l. Iulianꝰ. §. idēff. de ac. emp. ⁊ ven. extra de pigno. illo vos. ff. depigno. ac. l. vel vniuerſoꝝ. Iteꝫ quādo ꝑ ſingulosmēſes vel annos dr̄ ꝯmitti. aut̓. ad hec. C. de vſu.ſumpta de corꝑe. aut̓. vt nullꝰ mutua agri. In iudicio tamē aīe ſꝫ apponat̉ ſolū vt ille ſoluat in termino: qꝛ de pecunia intēdit aliud facere tūc ⁊ magis cupit ꝙ ſoluat qͣꝫ penā ꝯmittat ⁊ veriſil̓r credidit penā nō incurrere qn̄ appoſuit poterit exigereſine vſura: etiā ſi excedat intereſſe ẜm Rodo. quiaintereſt publice vtilitati: vt pacta ſeruent̉. Si v̓oponit̉ in fraudem vſuraꝝ vel qn̄ appoſuit veriſil̓rcredidit penā incurſuꝝ: aut magꝭ cupit incurrerepenā qͣꝫ ſoluē: vſurariꝰ erit. xij. q. ij. frat̓nitas. et. c.in legibꝰ. de arbi. c. dilecti. ⁊ qd̓ ibi no. Itē aduerteꝙ qn̄ nō ſoluit in termīo ꝓpter impotētiā vl̓ ꝓpternō culpā ſuā: ꝙ pena nō pōt exigi ſine vſura: quiavbi nō eſt culpa non dꝫ eſſe pena. l. ſancimꝰ. C. depenis. Ergo exigeret̉ rōne excreſcentie q̄ facit vſurā. d. c. ſi feneraueris. Itē qn̄ ꝑtē ſoluit nō pōt tanta pena exigi qn̄ obligatio ē diuidua. de qͦ dic vt sͣ.Pena. §. xiij. et. xiiij.¶ Quid de ſtatuto vel ꝯſuetudine qua ordinatur 3 2vt miſſus in poſſeſſionē lucret̉ fructus ad rōnemquinqꝫ ꝓ centenario donec ſibi fuerit ſatiſfactumvl̓ ꝙ ſibi det̉ inſolutū id qd̓ valet qͥnqꝫ ꝓ tribus.℟. Bal. in. l. acceptā. C. de v̓ſu. q. xviij. ⁊ Ioh̓. deImo. in. l. ſi finita. §. ſi plures. ff. de dam. infec. ꝙlicite ſine vſura illud accipit: qꝛ illos lucrat̉ rationeintereſſe. ⁊ dicit notari in glo. ſuꝑ. §. ſi v̓o in aut̓. d̓exhi. re. q̄ ſingularis ē ẜm eū. Bar. v̓o in. l. ſi finita. §. Iulianꝰ. ff. de dam. infec. ⁊ Io. de anania inc. ſalubriter. d̓ vſu. ⁊ Lan. de Ridol. dicūt ꝙ talisꝯſuetudo vel ſtatutū eſt ꝯͣ ius diuinū ⁊ in fraudeꝫvſurarū. Sꝫ ego dico ꝙ ſi tale ſtatutū vel ꝯſuetudo emanauit in penā vt debitores artent̉ ad ſatiſfaciendū. ⁊ debitor ex culpa ſua nō ſatiſfecit ꝙ vera eſt opinio Bal. dūmo ꝯcurrat recta intētio: vtsͣ. dixi in p̄cedēti. q. nec mirū cū aucͣtas p̄toris ꝓpt̓nimiā cōtumaciā hoc facere poſſit. l. fulciniꝰ. §. fi.ff. ex qͥ. ca. in poſ. eat̉. Si v̓o fit in fraudem ⁊ mutuās potius velit incurrere penā debitorē ⁊ hmōiſic vera eſt opinio Bar. ⁊ erit vſura. Oportꝫ ergoad hoc vt liceat ꝙ iuſte ſit miſſus ī poſſeſſionē nōtm̄ ex ordine: ſed etiā ex cauſa hoc eſt ꝙ in veritateſit creditor: et ꝓpter intereſſe illud plus accipit. puta: qꝛ potius vellet ſua: puta centum qͣꝫ domū quevalet centū .xx. aliter illud plus teneret̉ reſtituere:vt dicimus de pignore in. l. fi. §. ſin aūt bienniumC. de iur. do. impe. vel ad puniendū ꝯtumaciamdebitoris ſuꝑ abundantiā predictā accipiat: putaqꝛ ille ꝯtumacit̓ nō vult ſoluere.¶ Septimꝰ rōne dubij recipit̉ vltra ſortē ſine vſu. 33ra. de quo in. c. in ciuitate. ⁊ in. c. nauiganti. d̓ vſu.
in poſſeſſione p̄fata: licite faceret fructus ſuos: qͥaeos non reciperet ratione mutui: ſed rōne liberalis donationis.27 ¶ Utrū emens a genero ius p̄fate poſſeſſionis faciat fructus ſuos. ℟. ꝙ ſic: nec ibi poteſt eſſe vſuraniſi fingeret emere cū intēdat mutuare. Facit prohoc qd̓ dicā infra. §. lxxvj.28 ¶ Utrū heredes mariti ſine vſura ſil̓r faciāt fructus ſuos. ℟. ẜm Io. an. ⁊ Pa. in. d. c. ſalubriter ꝙnon: qꝛ ratio ē diuerſa. Nā heredes ſtatim poſſūtſe expedire reddendo illi pignus qd̓ nō pōt maritus: de iureiu. tua nos. el. ij.¶ Utrū relicta cui heredes obligant p̄fatam poſſeſſionē faciat fructus ſuos. ℟. Innocē. ⁊ Hoſti.Ber. ⁊ do. Anto. in dicto. c. ſalubriter: tenēt ꝙ nōſed ꝯputabunt̉ ī ſortē. Facit. l. ticia. ff. de ſolū. Sitergo cauta ⁊ faciat poſſeſſionē vendi vel inſolutūſibi dari. l. a diuo pio. §. ſi ſuꝑ rebus. ff. de re iudi.Sed ego credo ꝯtrariū: ſi nō habet aliunde. vndeviuat ꝙ facit ſuos fructus licite. Et etiaꝫ teneo ꝙpoteſt recipere certum quid annuatim ab heredibus donec ſibi reſtituant dotē: vt ſupra dixi. Dos.§. xxviij.Ex p̄fatis patꝫ ꝙ ratione intereſſe vel lucri ceſſantis vel damni emergentis aliquid accipere vltra ſortē nō eſt vſura. Sed aduertendū eſt quādointereſſe euenit ratione lucri ceſſantis: ſiue ex abſentia vel deſtructione rei alterius extimatio nondebet deduci in infinitū: ſed vbi res principalis ēextimatio non debet excedere duplum rei principalis: ſꝫ cōmunē extimationē ip̄iꝰ rei. Ubi v̓o resnō hꝫ cōem extimationē: qꝛ alia nō eſt q̄ cōiter vēdat̉: vel vbi res eſt incerta: vt v̓bi gratia capturapiſciū de qua in. l. ſi iactū. ff. de ac. emp. ⁊ ven. tuncextimatō fiet arbitrio boni viri: licꝫ excedat duplūadeo tamē ꝙ in īmenſum nō excedat: vt. l. j. C. deſen. que ꝓ eo ꝙ inter ꝓfer. Qn̄ v̓o intereſſe euenitrōne damni emergentis: ſi hoc euenit rōne omiſſionis ſolū conſiderat̉ intereſſe ſolum intrinſecuꝫ:vt. ff. de ac. emp. ⁊ ven. l. ſi ſterilis. §. cum ꝑ venditorē. Exemplū frumentū nō eſt datum emptori ītermīo: ſolū conſiderabit̉ illud qd̓ plus valuit: qd̓eſt intereſſe intrinſecū nō ꝙ animalia mortua ſintqd̓ eſt extrinſecū intereſſe: ſi aūt intereſſe euenit ratione ꝯmiſſionis: ſic tenet̉ de extrinſeco dāno. Exemplū ꝓmiſiſti mihi dare frumentū in tali termino: ⁊ ꝓpterea non ꝓuidi mihi aliter. Et exquo tunō dediſti nō potui ꝓuidere: exquo aīalia mortuaſunt ſic teneris ꝑ omiſſionē et ꝯmiſſionē .i. falſamꝓmiſſionē ſaltē in ꝯſciētia. Qd̓ intelligo qn̄ aliterſibi ꝓuidiſſet: ſi nō fuiſſet tali ꝓmiſſiōe fraudatꝰ.Aliud exemplū. Dedit qͥs tignū violatū ſcienter:nec aliqͥd dixit emēti tenebit̉ etiā de ruina domus⁊ de pēſione ſoluta qd̓ eſt intereſſe extrinſecū: vt. l.Iulianꝰ. in pͥn. ff. de ac. emp. ⁊ ven. Nō tn̄ in infinitū. Und̓ nō veniet penſio domꝰ ꝑ longū tp̄usſꝫ videt̉ ꝙ veniat ſolū pͥma penſio. ar. l. ī hoc iudicium. ⁊. l. neratius. ff. de ſeruo corrupto. vbi corruptor ſerui tenet̉ nō ſolū de ſeruo ſꝫ de omībꝰ rebusqͥs aſportauit tūc fugiēs. non aūt de alijs q̄ poſteaſucceſſiue furatus eſt.