Reſtitutio. j.
s. fi. de iniur. ꝙͣ triplex ē actio. Una q̄ dr̄ legꝭ aqͥlie⁊ hac actōe directa tenet̉ qͥcūqꝫ liber hō dānū dedit ſua culpa: puta aꝑiendo ciſternā ī via publicavel ꝓijciendo lapides vbi hoīes trāſeunt ⁊ hmōi.Indirecta aūt vel vtili tenet̉: qn̄ aliqd̓ aīal ſuū velſeruus ſua culpa aut negligētia dānū dedit: putaſi equus te inſtigāte recalcitrauit ⁊ aliquē leſit. velaīal qd̓ erat ferū vt ſunt lupi. leones. canes mordaces ⁊ hmōi. q̄ cōiter nocere tēptant tenebas ī publico nō talit̓ ligata ꝙ nō poſſent nocere. vel quiatenebas ī domo ⁊ aliqͥs miſſus a te leſus fuit. ⁊ talis tenet̉ ad om̄e dānū qd̓ ex culpa ſua dedit ꝓxīoſi pōt recōpēſari: ſi nō pōt ſatiſfaciat arbitrio boniviri. Scd̓a dr̄ actio d̓ pauꝑie. ⁊ hac actōe tenet̉ qͥsqn̄ ſine ſua culpa aīal ſuū alicui dānū dedit. putabos nō cornupetit nec equus recalcitrat ẜm ꝯſuetudinē. tn̄ p̄ter cōſuetudinē ⁊ ſine culpa ſua calcitrando leſit aliquē. ⁊ tūc nō tenet̉ ad alid̓ niſi ſoluꝫad dandū aīal p̄dictū vel ſi nō vult dare ſatiſfaciatleſo. Tercia actio dr̄ noxalis. ⁊ hac actōe tenet̉ qͥsqn̄ eiꝰ ẜuus ſine culpa dānū dedit. ⁊ iſte ſil̓r tenet̉vt dictū ē de actōe d̓ pauꝑie. ⁊ de his oībꝰ vide gl.⁊ doc. in. l. j. ff. ſi qͣ. pan. fe. di. Et inſti. eo.¶ Utꝝ ꝓijciēs aliqͥd de domo ſua ī via publica qͦleſit aliquē vel in veſtimētis vel in ꝑſona teneatur℟. ẜm ſpe. ti. de iniur. §. ſeqͥtur ꝙ ſic. Sil̓it̓ tenet̉ſi tenebat appenſum ex domū ſuꝑ viaꝫ publicā eteffuſum eſt. Idē dic̄ de laborante: niſi ponat ſignavel faciat ꝓclamata.2 ¶ Utꝝ p̄cidēs arborē vicini ſui q̄ pendēs ſuꝑ domū eiꝰ dabat ei dānū teneat̉. ℟. ẜm ſpe. vbi sͣ. ꝙ n̄ſi fecit aucͣte iudicꝭ. l. ſi plures. §. j. ff. ar. fur. ceſa. vl̓etiā aucͣte ꝓpria. ſi tn̄ denūciauerit illi cuiꝰ erat vt incideret. veꝝ ē ꝙ h̓ denūciatio ꝓpt̓ foꝝ ꝯtētioſū dꝫfieri ꝑ publicū inſtr̄m. Aduerte etiā ꝙ ſi incideretita male ꝙ nihil de ea poſſet fieri: cū al̓s poſſet incidi vtilit̓. qd̓ teneret̉ in ꝯſcīa ad tale dānū.3 ¶ Quid de illis qͥ īpediunt ne frumentū vel aliamerces veniat in aliqͣ terra vt ipſi carius vendāt.℟. ꝙ tenent̉ reſtituere illud qͦ plus vendiderūt. ⁊etiā ſatiſfacere illis qͦs impedierūt ſi aliqd̓ damnūſunt paſſi. Sil̓r dic de illis qͥ cōcordāt oēs mercesemere. vt poſtea ad libitū vendāt ꝙ tenēt̉ ad om̄edānū. l. ij. ff. ad. l. iul̓. de āno. ⁊ in glo. in. l. ānona.ff. de va. ⁊ extraor. cri.4 ¶ Utꝝ ciues d̓putati ad diuidēdū collectas oībꝰẜm extimatōnē quā hn̄t ī regiſtro cōitatis qͥ aliqͦsmagꝭ gͣuāt debito ⁊ alios exonerāt. teneant̉. ℟. ẜꝫMo. ti. iiij. reſti. ꝙ ſi plꝰ debito gͣuāt aliquē tenent̉ei ad illd̓ plꝰ. Si āt alleuiāt vel amicos ſuos ⁊ collecta ē determinata. puta de cētū. tūc tenet̉ ſil̓r reſtituē illud alleuiamētū illis qͥbꝰ dānū dederūt vtputa qꝛ ſepiꝰ ē iterata illa collecta ſuꝑ ciues. ⁊ tunctenē̓t̉ ciuibꝰ. vel qꝛ dn̄s qͥ debebat hr̄e minꝰ debitohabuit ẜm iuſticiā. ⁊ tūc dn̄o tenēt̉. Si v̓o collectaerat indet̓minata. puta qꝛ debebāt exigere quātūpoterāt honeſto modo. tūc lꝫ mortalit̓ peccent ſe ⁊alios alleuiādo. quia mētiunt̉ ſalteꝫ facto ꝑnicioſexxij. q. j. pͥmū tn̄ nō tenētur reſtituere.¶ Utꝝ illi qͥ cū ſint ignorantes aſſumūt aliqͣ officia ex qͥbꝰ ꝓximi dānificāt̉. vt ſūt notarij. iudices
et hmōi teneātur. vide culpa. §. vj.¶ Quid de tenētibꝰ colūbas ī colūbarijs? ℟. ẜm 6Pe. de pa. in. iiij. ꝙ tenēt̉ ad reſtōꝫ de dānis datisdn̄is agroꝝ. qd̓ limito veꝝ qn̄ eas non debite paſcunt. vel nō tm̄ de poſſeſſionibꝰ circūcirca hn̄t ꝙveriſil̓r ī ipſis vt plurimū paſcāt̉. ꝙ iudicio boniviri credo ſit remittēdū. Aſten. v̓o li. v. ti. xxix. refert qͦſdā tene̓. ꝙ tm̄ vtilitatis p̄ſtāt in comedēdovermes ⁊ ſtercorizādo qͣntū dāni. et ideo dicit nōp̄cipitandā ſnīam ⁊ ẜm p̄dicta habes qͥd dicendūeſt de tenentibꝰ q̄cunqꝫ aīalia.Legata defunctoꝝ nō implentes quō tenent̉. vide executor.Legata īpedientes. vide legatū. j. §. xxxiij. ⁊ ſupraimpediens.Legē iniquā ꝯdētes quō tenēt̉. vide lex. §. xxij.Libellos famoſos facientes quō teneātur. vide libellus famoſus. §. ij.Literis dānificās quō tenet̉. vide. jͣ. ſcripturas.Litigātes temere quō tenētur. vide litigioſa res.§. ij. ⁊ sͣ. argumentū.Locator et cōductor quō tenētur. vide locatio. §.xxiij. xxiiij. xxv. Et familia. §. ij.Ludēs quō teneat̉ ⁊ qn̄. vide ludꝰ. §. ij. vij. ⁊. viij.Magiſter. Utrū teneat̉ reſtituere exacta a ſcholaribus. vide magiſter. §. xj.Mandans qn̄ teneatur. vide mandatum. §. v. etfurtū. §. xvij.Medicus qn̄ tenetur. vide medicus. §. j.Meretrix qn̄ tenet̉ reſtituere. vide sͣ. meretrix. §.vltimo.Metus cā aliqͥd acqͥrēs an teneat̉ ad reſtōnē. vide metus. §. xiiij. et. xv.Miſſam ꝓmittēs diuerſis ꝑſonis quō teneatur.§. iij. in. c. miſſa.Monaſteriū qn̄ tenet̉ ex facto monachi. vide monaſteriū. in pͥn.Moroſus in ſoluēdo qd̓ tenet̉ quō obligat̉ ad intereſſe. vide mora. §. ij.Moroſus in reddēda alteri re. vtꝝ teneat̉ ſi ꝑijt?℟. ꝙ ſic qͣlitercūqꝫ ⁊ quōcūqꝫ ꝑierit ẜm Accur. ī. l.ꝙ te. ff. de re. cre ⁊ ꝓbat̉ ꝑ. l. cū res. §. vlti. ff. de leg.jͣ. Qd̓ limito in ꝯſcīa veꝝ. niſi eodē mō fuiſſet peritura apud alium.Mulier q̄ nō eſt publica meretrix. vtꝝ teneat̉ reſtituere acqͥſituꝫ ex oꝑe luxurie? ℟. Cy. vr̄ tenereꝙ ſic. in. l. cum te. C. de condi. ob tur. cām. Alij vtMo. ti. reſti. ij. tenēt ꝙ nō tenet̉ in foro aīe de neceſſitate. lꝫ fiſcus īiuſte acqͥſita poſſit auferre ꝑ. l. lucius. ff. de iure fiſci. Sꝫ ego diſtinguo ꝓ cōcordiaeoꝝ q̄ no. in. c. qꝛ pleriqꝫ. de īmu. ec. ⁊ in. c. ex tranſmiſſa. de deci. ⁊ in. c. non ſane. xiiij. q. v. ꝙ aut iſtamulier facit dānuꝫ alteri. puta qꝛ ſcientibꝰ vicinisſuis cōmittit adulteriū ꝓpt̓ pecuniaꝫ. vel aliud qd̓ſibi dat̉. exqͦ reddit̉ in vilipēdiū apud alios vir eiꝰ⁊ ſic tenet̉ de neceſſitate ſatiſfacere iniurie facte alteri. ⁊ iō ei reſtituere in ſatiſfactionē. Aut facit ſinealterius īfamia. puta qꝛ occulte ⁊ ignorat̉ et ſic nōtenet̉ reſtituere de neceſſitate ī foro aīe. qꝛ cū nullūledat niſi ſeipſam. id̓o nō hēbit ſatiſfacere: niſi deoꝑ pnīam. Idē dic de maſculo qͥ ꝓpt̓ ſcelus aliquid