Oratio
3 ¶ Sed quero nunqͥd ſancti vident orōnes nr̄as.℟. ẜm Ri. vbi ſupra ꝙ licet anime ſanctoꝝ naturali cognitione nō cognoſcāt oīa que fiunt in hacvita ⁊ maxime interiores motus cordis. quia ſolꝰdeus ſcrutatur corda. de ſimo. c. tua in fi. tamē inverbo vident ea que decet eos de noſtris actibuscognoſcere. de quoꝝ qͣlitate ſunt illi actus quibustos oramus orando. quia ad eoꝝ gloriaꝫ ꝑtinet ꝙad eos habeamꝰ neceſſe recurrere. ⁊ ꝙ ipſi p̄beantnobis auxiliū ad ſalutē.4 ¶ Quō debet fieri oratio? ℟. vt colligo ex Ri. vbiſupra. q. v. vj. et. vij. et Tho. xxij. q. lxxxiij. Ho. etIo. an. vbi sͣ. ꝙ debet fieri cū ſeptē conditionibusſeu ſocijs. Et pͥmo cū humilitate Iudith. ix. Humilium ⁊ manſuetoꝝ ſemꝑ tibi placuit dep̄catio.Eccleſiaſtici. xxxv. Oratio humiliantis ſe ⁊cͣ. psͣ.Exaudiſti orationē humiliū. Hec humilitas duodebet habere. Primo diffidentiaꝫ ꝓprie virtutis.hoc eſt reputes te indignū exauditione. Scd̓o cōfidentiā de dei miſericordia ne deſperes ſicut eccleſia facit que ſemꝑ in fine orōnis dicit. ꝑ dominumnoſtrū hieſum xp̄m ⁊cͣ. q. d. O dn̄e nō ad me aſpicies: ſꝫ ad miſericordiā ſaluatoris. ⁊ ad aduocatamMariā. ſic vide qd̓ in letanijs dicit̉ ꝑ paffionem.per crucē ⁊cͣ.¶ Secundo cū bona diſpoſitione: ſeu cōtritioneſuoꝝ peccatoꝝ. quia cū is qui diſplicet ad intercedendum mittit̉ irati animus potius ad deterioraꝓuocat̉. Dicit Gre. iij. q. vij. in grauibus. et. xlix.diſt. §. j.G ¶ Utrū oratio peccatoris exaudiat̉? ℟. vt colligoex Ri. et. S. Tho. vbi sͣ. ꝙ aut peccator aliqua petit vt peccator .i. ẜm deſideriū peccati. ⁊ tunc nonexauditur ex miſericordia. ſed bene qn̄qꝫ ad vindictam. dū ꝑmittit̉ amplius ruere in peccatis. Un̄Aug. Quedā negat deus ꝓpitiꝰ q̄ cōcedit iratꝰ. Etſic intelligit̉ illud Prouer. xviij. Qui declinat aurēſuā ne audiat legē: oratio eiꝰ execrabilis erit. Autpeccator orat ex deſiderio bono nature. et ſic deusexaudit non quaſi ex iuſticia. quia talis non meretur. ſed ex miſericordia. ſi tamen alie conditionesconcurrant.¶ Sed quid ſi orat pro alio. nunqͥd exaudiet̉? ℟.ꝙ aut orat vt miniſter eccleſie. ⁊ ſic exauditur .j. q.j. c. dictū eſt. Aut orat vt priuata ꝑſona. ⁊ ſic nō exauditur peccator ꝓ alio orans. Et ſic intellige. c. ſiquis inquit. ⁊. c. ipſi ſacerdotes. ⁊. c. ſacroſancta. etc. neceſſe .j. q. j. Uerū eſt ꝙ ſi ille qui inducit peccatorem ad orandū ꝓ ſe ſit bonus tunc peccator exaudietur: nō ꝓ ſuo ſꝫ pro merito poſcentis. d. c. dictum eſt. Sed aduerte ꝙ hic et in. §. p̄cedenti accipitur peccator ille qui eſt in mortali: nec de eo eſtattritus vel contritus. quia licet quis eſſet in peccato. tamē de eo dolet ⁊ ꝓponit abſtinere ⁊ ſatiſfacere. tunc nō habet locum iſtud ſꝫ illud quod dicitAug. ſuꝑ Io. omel̓. xliiij. Si em̄ peccatores deusnō exaudiret fruſtra ille peccator publicanus oculos in terra demittens ⁊ pectus ꝑcutiens diceret.Domine propitius eſto mihi peccatori. cuius contrariū ibi patet. quia deſcendit iuſtificatus. ⁊ ideotales exaudiunt̉.
¶ Tercio debet eſſe oratio aſſociata cum breuilo Aquio. Math̓. vj. Cum oraueritis nolite multū loqui. Facit de con. di. v. c. nō mediocriter. ſꝫ contrarium xp̄s. Luce. xviij. dicit. ſemꝑ oportet orare etnunqͣꝫ deficere. Item Luce .vj. dicit̉ ꝙ ꝑnoctauitorando. Et Luce. xxij. dicit̉ ꝙ ꝓlixius orauit. Facit. lxxvj. di. c. noſce. Ad quod dicendum ꝙ orationō ſolum ẜm ſuā cauſam: que eſt deſideriū charitatis. ſed etiā ẜm ſeipſam pōt eſſe diuturna. Et qd̓ego dico ꝙ debet eſſe breuis. Hoc intelligo taliterne in morantibꝰ nobis aliud cordi noſtro inſeratinimicus. Et ideo ſancti patres aliquantuluꝫ orabant. ⁊ poſtea aliquid operis faciebant. deinde adorationē redibant ſic et nos nō ita debemus ꝓlongare orationē ꝙ in ipſa repleamur vagationibusſꝫ potius eam breuē facere vt cum feruore eam expleamus. Et hoc eſt qd̓ dicit Augꝰ. ad ꝓbā. multum loqui in orando eſt rē neceſſariā ſuꝑfluis agere verbis. Cum plerūqꝫ hoc negociū plus gemitibus qͣꝫ ſermonibꝰ agat̉. Et hic loquit̉ de or̄one voluntaria nō de illa q̄ eſt de neceſſitate. vt officiū clericis ⁊ hmōi.¶ Utrum oratio debeat eſſe vocalis? ℟. ẜm Ri. 9vbi sͣ. q. iij. ꝙ duplex eſt oratio. Quedā cōmunis.ſcꝫ que ꝑ miniſtros eccleſie in ꝑſona totius populideo offertur. ⁊ talis debet innoteſcere populo proquo offert̉ vt excitetur ad deuotionem. ⁊ ne poſſitſuſpicari in miniſtrꝭ eccleſie illius ordinis omiſſio.et ideo talis debet eſſe vocalis. Alia eſt oratio ſingularis ꝑſone .ſ. que offert̉ ab homine: inquantūeſt ſingularis ꝑſona. ſiue ꝓ ſe oret ſiue ꝓ alio. ⁊ talis oratio ꝙͣuis nō ſit neceſſariū ꝙ ſit cum ſenſibilivoce: niſi ad hoc hō ſit obligatus ex voto: tamenqn̄qꝫ expedit ad meritū. vt mentali adiungat̉ vocalis. vt ꝑ vocalem feruor cordis amplius excitet̉.Ex quadā em̄ naturali vnione anime ad corpusmotus corporis diuerſimode affectiones animeexcitant ⁊ immutāt. Si tamē in caſu vocalis oratio remitteret interiorē feruorē. tunc nō eſſet vocaliter orandū oratōne ſingulari. qn̄qꝫ etiā ex exceſſuferuoris mentis ꝓrumpit hō in vocalem orōnemPoteſt etiā fieri vocalis oratio ad redditionē debiti. vt patet homo ẜm totū ꝙ habꝫ deo ſeruiat. Etillud Math̓. vj. orantes nolite multuꝫ loqui. Intelligendum eſt ẜm Aug. ad ꝓbandū ꝙ nō eſt loquendū multū .ſ. vt multa locutio ſit efficax ad exauditionē quo eloquētiores erimus. qꝛ deus pͥncipaliter ad intentionē aſpicit. Propterea ſubiūxitAug. ibidē nō deeſt multa p̄catio. ſi feruens perſeuerat intentio.¶ Quarto requirit oratio ꝙ fiat cū bona intentio i one et feruenter. Sed hic querit̉. Utrū oratio vocalis ſine mentali attentione ſit efficax? ℟. ẜm Ric.vbi sͣ. q. vj. ꝙ triplex eſt efficatia orōnis. Prima ēin merendo ſeu ſatiſfaciendo. Secūda eſt in impetrando. Tercia eſt oranteꝫ ſpūaliter et ſenſibiliterreficiendo. Unde nullā iſtarū habet vocalis oratio: niſi eam concomitet̉ concors meditatio. Moralis em̄ non eſt actus exterior. niſi ꝑ cōparationēad actū rōnis interiorē. Aduerte tamē ꝙ intentiodebita ⁊ actualis ſi adſit in pͥn. vocalis orationis.