Iuramentū. v.

27 ¶ Sed quero ep̄us ſtatuit ꝙ quilibet clericus abſens reuertat̉ infra certū diem ſub pena excōmunicationis clericus de licentia ep̄i iuerat ad ſtudiūet iurauerat creditori ſuo nō recedere ante eius ſolutionem: querit̉ an obliget iuramentum vel p̄ceptum p̄lati ſeu legis. et videt̉ ꝙ iuramentū ſit nullum quia cōtra obedientiā ſuperioris non pōt ſeruare ſine interitu ſalutis. d. c. cum cōtingat. ⁊. c. ij.de pac. li. vj. ſꝫ Pa. in. c. veniētes. de iuretur. dicit.⁊ eſt dictū Io. an. in mercurialibꝰ in regula in malis ꝓmiſſis. li. vj. ꝙ exquo cū licentia ep̄i fuit in ſtudio et ꝓ neceſſitate ſtudij cōtraxit debitū. videt̉ ſeobligaſſe cū licētia ep̄i qꝛ vno conceſſo concedunt̉omnia ſine quibꝰ illud nō habet effectū. c. p̄terea.et. c. prudentiā. de offi. dele. ⁊. l. ad rē mobilem. ⁊. l.ad legatū. ff. de ꝓcu. ⁊ ſic non debet recedere ſꝫ ſeruare iuramentū. ſecus ſi ſine licentia ep̄i vel nō ꝓneceſſitate ſtudij ſꝫ pro laſciuia: quia tunc iuramētum nō valet cōtra obedientiā ſuperioris. Idē dico in patre reuocante filiū qui p̄dicto modo iurauerat. ⁊ idē de quolibet ſubdito. et facit ꝓ mercatoribus qui cōtra ꝓhibitionē ſuoꝝ dominoꝝ vadūtad certa loca ꝓhibita ẜm ꝙ ꝓhibere poſſunt. vt inl. relegatoꝝ. ff. de interdi. ⁊ re. ⁊ qd̓ ibi no. quia nōpoterūt ſe obligare ad ibi ſtandū niſi ſuꝑiores tacite vel expreſſe cōſentiant.28 ¶ Decimumſeptimū non obligat iuramentū qn̄iuramentū ponit̉ ſuꝑ cōtractu ſimulato. ſꝫ diſtingue ẜm Pa. in. c. cū contingat. ꝙ aūt ſimulatio eſtde cōſenſu vtriuſqꝫ partis tā ſuper cōtractu qͣꝫ ſuꝑiuramento ⁊ tunc ſi ex iuſta cauſa. puta iuſto timore vel quia indigebat mutuo concepit pignus informa venditionis vt creditor lucraret̉ fructus etſic non obligat iuramentū quia defuit cōſenſus etfuit iuſta cauſa ſimulandi ad hoc. c. j. qd̓ metꝰ cauſa. et. l. fi. C. de noͣ nu. pe. Si v̓o ex iniuſta cauſa fitputa cā fraudandi gabellas vel aliter ad deceptionem ꝓximi ſimulauit vnū cōtractū eſſe aliū. ⁊ iurauit ſingula contenta in inſtrumento vera. tunceo ipſo eſt ꝑiurus quia ſimulatio intentionis ex iniuſta cauſa non excuſat. vt no. in. ca. interrogaſti.xxvij. di. ſicut ille qui p̄ce vel p̄cio depoſuit falſumc. j. de cri. fal. et volens cōtrauenire nō debet audiri. ſꝫ ſi iuraſſet ſolū non cōtrauenire illi contractuiquē ſimulabat in deceptionē ꝓximi. licet grauiterpeccauerit iurando in damnū ꝓximi tamē nō obligatur quia defuit conſenſus. vnde reſpectu deinon exigitur abſolutio a iuramento. ar. c. tua. deſpon. ſꝫ in foro conten. compellitur obſeruare necauditur volens allegare turpitudinē ſuā. ⁊ hoc verum inquantū eſt ſolū in p̄iudiciū ſuum ⁊ nō imminet periculum anime. Aut ſimulatio ſolū eratſuper cōtractu ex parte vtriuſqꝫ ſꝫ iuramentū int̓uenit ne agat contra tacite vel expreſſe ⁊ hoc ne cōtractus feneraticius detegeretur. ⁊ tunc iuramentum obligat et ꝑinde eſt ac ſi iuraſſet ſoluere vſuras. Facit qd̓ nō. Cy. in. l. ſi ex cautione. C. de nu.pe. vbi cōcludit ꝙ iurans nō opponere exceptionem de nō nu. pe. obligatur. licet ſimplex renūciatio nō valeret. In foro tamen anime ſi nō habuitintentionem obligandi ſe nō tenet̉. vt dixi ſupra

Similiter ſi cōtractus ſimulatus nō poteſt ſeruari ſine peccato vt cōtractus ſymoniacus. licet concipiatur ſub alio cōtractu quia tunc iurans ſcient̓peccat mortaliter. et tenet̉ non ſeruare. xxij. q. iiij.per totū. Aut ſimulatio fuit ex parte iurantis tm̄ſuper contractu ſolū ab eo ſimulato. vt quia aliudgerebat in corde: aliud in verbis: vel vſus eſt verbis duplicibus callide iurando. et tunc ẜm Pa. ind. c. cū contingat. intelligit̉ ẜm intentionē recipiētis. et ſic deus videtur recipere. xxij. queſti. v. quacunqꝫ. et. §. ex his omnibꝰ. et ſic ligat iuramentuꝫẜm diſtinctionē. de qua ſupra Iuramentū. iiij. inprincipio.¶ Sed qd̓ remediū erit qn̄ iuramentū interuenit 29ne in cōtractu ſimulato vſure petant̉ exquo inrauit nō agere contra tacite vel exp̄ſſe? ℟. ꝙ ad verba iuramenti eſt recurrendū ꝙ ſi verba excludūtactū et exceptionē tacite vel expreſſe tunc denunciet eccleſie que poterit eum abſoluere. ꝯ. c. quēadmodū. ꝙ ſi iurauit nō denunciare non valet iuramentū vt dictuꝫ eſt. intelligo qn̄ pͥncipaliter facitex zelo ſalutis ꝓximi. licet ſecundario ꝓpter ſuamvtilitatē. quia ſi pͥncipal̓r faceret ꝓpter ſuā vtilitatēnō credo tutus ſit in cōſcīa exquo iurauit non denunciare. ⁊ ſic intelligo et limito. c. j. et. c. debitoresde iureiuran.¶ Decimooctauo nō obligat iuramentū rōne im 30poſſibilitatis vel neceſſitatis. aut magne difficultatis poſt venientis. Nam de impoſſibilitate dicitur impoſſibiliū nulla eſt obligatō. ff. de reg. iur̄.de neceſſitate ⁊ magna difficultate dicūt doc. in. c.querelā. de iureiur. ⁊ in. c. breui eo. ꝙ excuſat a ꝑiurio ratio qͥa deus reſpicit animū non manū. xiiij.q. v. ſi qͥd inueniſti. ⁊ facit. l. fi. ff. qui ſat. cog. vndedicit Inno. in. c. venerabilē. de elect. ꝙ vrgēte neceſſitate pōt quis ꝓpria auctoritate frangere iuramentū ſi nō pōt haberi ſuperior a quo petat̉ abſolutio. xj. q. iij. anteceſſor.¶ Sed quid ſi tꝑe iuramenti credebat ſe nō poſſe3implere vel nō habebat ꝓbabilē cauſam credēdiꝙ poſſet facere? ℟. Ho. ꝙ peccauit mortaliter iurando quia defuit in pͥmo veritas. in ſcd̓o iudiciū⁊ ſic eſt periurus. ſecus ſi ꝓbabiliter credidit poſſefacere.¶ Decimonono nō eſt obligatoriū iuramentū qn̄ 3 2quis nō habuit animū obligandi ſe cum iurauit.puta quis ex dolo inductꝰ iurauit ꝙ omnino noniuraſſet niſi dolus fuiſſet. etiā ſi dolus venit re ip̄aquia non tenet. facit. l. tres fratres. ff. de pac. et. l. ſiſoror. C. de colla. et Fede. cōſilio. cxcv. vbi determinat filiā minorē ſeductam a fratribus que renunciauit bonis paternis. credens ꝙ nō valet quādomultoplus ꝙͣ dos ſua. ꝙ nō valet quando multoplus valet. quia vbi dolus eſt ibi excludit̉ voluntas. l. j. ff. de dolo. tenet ſanctus Bona. vbi ſupra.q. iij. ar. j. ꝙ vniuerſaliter nō obligat iuramentū.ſi animū obligandi non habuit debet tn̄ idēnitatiproximi ſatiſfacere ſi doloſe decepit eū ẜm Ricar.eadē di. ar. j. q. ij. et an peccet mortaliter iurando.dic vt sͣ. §. ix. facit. c. veniens eo. et. c. quintauallisibidem.