Druckschrift 
Summa Angelica de casib[us] [con]scientie p[er] venera//bilem fratrem Angelu[m] de clauasio [com]pilata: Inci-//pit feliciter
Entstehung
Seite
CLXVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Iuramentū. v.CLXVIII.

Similiter intelligit̉ ꝙ nō tenet̉ reuelare niſi ꝓducatur in teſtē. quia ẜm Inno. in. c. qͣliter et qn̄. el. j.de accuſatio. tenet̉ dicere etiam ſi cogitaſſet de hocqn̄ iurauit. Facit. c. quia pleriqꝫ. de officio ordi. li.vj. et. c. cōſtitutio. el. j. de teſti. et. c. olim. de accuſa.Itē cū quis exigit iuramentū ab aliquo de veritate dicenda. Si talis eſt hō ferus de quo p̄ſumit̉ veriſimiliter ꝙ ꝓcedet nō ſeruato ordine iuſticie. ſicnō tenet̉ reuelare qd̓ ſcit etiā ſi poſſet ꝓbare ſimiliter: ⁊ qͣꝫuis nō ſit crudelis ſꝫ qui ꝓcedet ordine debito nō debet reuelare ei que nō pōt ꝓbare. ar. c. ſipeccauerit. ij. q. j. et. ij. q. vij. plerūqꝫ. hec Rodo. illis tamē qͥ poſſunt ꝓdeſſe ſꝫ nō obeſſe teneret̉ ſi iurauit. ar. xxij. q. v. hoc videt̉. Idē dic de eo qui iurauit nō p̄ſtare auxiliū tali. Intelligit̉ .ſ. iniuſte ẜꝫIo. an. allegat. c. petitio. de iureiuran. et. c. primū.de his q̄ fiunt a maio. par. ca. et. c. grauē. de exceſſ.p̄lato. etiā ſi iuraſſet de iuſto auxilio nō dando nōobligat̉: quia iuramentū nō ligat ad illicita ⁊ ꝯtraius: d. c. quanto. eodē titulo. Idē dic de illo qͥ poſitus in dignitate ⁊ alienans bona iurat nō reuocare ꝙ nō tenet̉. vt in. c. intellecto. eodē titulo. qꝛ eſtin p̄iudiciū alterius .ſ. dignitatis. c. cū contingat.in fi. eodē titulo. c. ij. de pact. li. vj. Et hoc tene etiāſi nō iuraſſet pͥus nō alienare: licet glo. ſentiat oppoſitū in. d. c. intellecto. per p̄dicta. et hoc intelligoin notabili alienatione ꝑ quā leditur dignitas notabiliter. Secus eſſet in re modica quia ꝓprium eſtprincipum donare. c. j. de donatio. ⁊ in iuramētofacto a p̄lato de nō alienādo niſi cōſulto papa nōdebet referri ad modicā alienationē. quia iuramētum nō extenditur ad veriſimiliter nō cogitata. c.veniens eo. ſentit Fede. cōſilio. cciij. Ideo iuramētum filiorūfa. et minoꝝ et vxoꝝ et ſeruoꝝ nō valetin p̄iudiciū illoꝝ qͥ eoꝝ curā habēt. et ideo pn̄t eairritare ſicut et vota. ẜm Nico. de li. ſuꝑ. c. xxx. numeri. ſecus in alijs: puta voto caſtitatis ſicut de voto habes. jͣ. votū. ij. Decimuſſextus qn̄ iuramentū eſt cōtra legē poſitiuā vel ſtatutū: ⁊ licet fuerint multe opiniones.vt recitat Pa. in. c. cuꝫ cōtingat. de iuretur. tameniſtud mihi videt̉ verius dicendū circa iſtud. quodaut lex poſitiua ſeu ſtatutuꝫ aliquid ꝓhibet ꝓpterbonos mores cōſeruandos ⁊ cōtra hanc nō valetiuramentū. vt in regula. non eſt obligatorium. dereg. iur̄. li. vj. Exemplū in muliere que viuente viro dedit fidē adultero de cōtrahendo poſt mortēſui viri cū eo nō valet. Et intelligo de bonis moribus naturalibꝰ. quia ſic lex eſt indiſpēſabilis ⁊ inuariabilis. v. di. in pͥn. et. viij. diſt. que contra bonos. Secus in bonis moribꝰ ciuilibus: quia iuramentū cōtra ipſos valet. c. ſignificante. de pigno.vbi valet iuramentū contra pactū legis cōmiſſorie. Aut lex ſeu ſtatutū fundat̉ ſuꝑ bono publicopͥncipaliter et ſic nō tenet iuramentū factu contraquia pactis vel iuramentis ius publicum remittinō poteſt ad hoc. l. ius publicū. ff. de pact. Aut lexſeu ſtatutū nō eſt fundatū in bonis moribꝰ naturalibus nec ſuꝑ bono publico principaliter. ſed inodium aliquoꝝ. et ſic tenet iuramentū quādo poteſt ſine diſpendio ſalutis impleri licet nō ſine di-

ſpendio rerū tēporaliū. vt in. d. c. ſignificante. ⁊ inc. debitores. de iureiur. Idem dicendum quandolex pͥncipaliter eſt fundata ſuper fauore priuato licet conſequēter et ſecundario ſuper publica vtilitate ꝙ iuramentū ligat. Et iſte eſt caſus ꝓprie. c. ij.de pac. li. vj. et hoc quando nō continet aliquamturpiditatem contra bonos mores naturales: necex parte iurantis nec ex parte materie ſuper quapreſtatur: nec contra bonū publicū pͥncipalit̓. Etratio quare teneat iuramentū. in iſtis duobꝰ caſibus eſt. quia iurando non peccauit qꝛ talis lex potius eſt pͥuilegiatiua ꝙͣ p̄ceptiua. ⁊ ideo eius contrarium nō eſt in diſpendiū ſalutis eterne. ſꝫ ſoluꝫrerum temporaliū. Aut ſi peccauit trāſgrediendotn̄ pōt ſeruare ſine peccato. ⁊ ideo tenet iuramētūc. et ſi xp̄us. de iuretur. iuncto. §. illicitū. xxij. q. iiij.ſecus auteꝫ eſſet qn̄ eſt ꝯͣ bonos mores naturalesvel cōtra ius publicū pͥncipaliter. qͥa ſine peccatoſeruari nō poteſt. Utrū talis cōtractus factus contra legem vel 24ſtatutuꝫ principaliter fundatum ſuper fauore velodio pͥuato. ita firmet̉ iuramento ꝙ etiā heredesobligentur? ℟. Pa. in. d. c. cū contingat. ꝙ communis opinio eſt qd̓ ſic. quia iuramentum confirmatorium validat actum inualidū et ex eo orituractio. vt in aut̓. ſacr̄a puberū. C. ſi aduerſus ven.limita niſi dolo vi vel metu ſit inramentū extortūvt in. c. contingit. eo. ti. ⁊. c. licet eo. li. vj. et in. c. ij.de pac. li. vj. et dicta aut̓. ſacramēta puberū. ſecuseſſet in iuramēto introductorio obligationis puta iuro tibi dare centū nulla cauſa p̄cedente: quiaiſte nō eſt modus inducende obligationis niſi inliberto. vt in. l. vt iureiurandi. in pͥn. ff. de ope. lib̓.et. l. fi. ff. de lib. cauſa. et ibi Guil. de cu. et Bar. inl. inſiurandum. la. ij. ff. de iureiur. et ideo nō ligaret heredes de iure ciuili: ſed de iure canonico ſifuit in culpa non implendi. et iuramentū erat ſimplex: puta iurauit dare decem ⁊ penituit de peccatis ſuis credo ꝙ teneatur ꝑ id quod dixi ſupra heres. §. v. Sed quid ſi in p̄dicta. l. vel ſtatuto fundato ſu­ 25per bono pͥuato vel odio dicatur nō valere contractum nunqͥd valebit ſi iuramentū interponatur.℟. ꝙ ſic. Facit qd̓ no. Inno. in. c. ij. de regula. vbidicit ꝙ in iſtis ſpūalibus ius naturale prefert̉ iuripoſitiuo. Quid ſi addat̉ ſtatuto ꝙ ſi ſeruata nō fuit ſolē­ 26nitas debita p̄ſumit dolum vel aliā illicitā cauſaꝫ℟. ꝙ ſi conſtat cōtractū eſſe verū et nō ficticiū autdoloſum quo ad ip̄m minorē ⁊ huiuſmodi ꝓ quofit ſic iuramentū ligat tam in foro anime vbi creditur ꝓ ſe et contra ſe. vt in. c. ſignificaſti. el pͥmo. dehomi. et no. in cle. j. de penis. qͣꝫ etiam in foro contentioſo quia ceſſat ratio ſtatuti. Si v̓o fuerit dolus vel fraus tūc ſi ſtatuto ſuberat cauſa p̄ſumēdidolū. vt quia cōmunit̓ in loco decipiebant̉ doloſeminores tūc ſaluabit̉ opinio Bal. et Bar. ⁊ alioꝝqͥ tenent iuramentū nō valere. qꝛ nō tollit p̄ſumptionem ſtatuti legitime inductā. ſecus eſſet ſi ſtatuto nō ſuberat cauſa p̄ſumēdi fraudē quia tuncligat iuramentū.