Iuramentū. v..CLXIX.

zz ¶ Uigeſimo non obligat quando iuramentumcōmutatur in melius. vt in. c. ꝑuenit. el. ij. de iureiur. ſꝫ hoc habet duas limitatōnes. pͥmā ꝙ hoc eſtverū qn̄ vtrūqꝫ nō poteſt impleri ẜm do. Ant. ind. c. ꝑuenit. Nā tunc qn̄ iuratū eſt impeditiuū velturbatiuū maioris boni licet ſit tutū habere licentiam a ſuꝑiore tn̄ nō eſt neceſſaria. qꝛ pōt cōtrauenire iuramēto. allegat. c. cōmiſſum. de ſpon. ⁊. c. licet. de regula. allego. c. ſcripture. de voto. vbi hoctenet Inno. aperte facit glo. in. c. monachus. xx.q. iiij. ⁊. xxxiij. q. v. noluit. ſecus eſſꝫ ſi bonū iuratūnō eſſet impeditiuū maioris boni. ſꝫ vtrūqꝫ poſſetfieri quia ſine auctoritate ſuperioris nō poſſet contrauenire iuramēto. licet ep̄s poſſet diſpenſare vtcōtraueniat rōne maioris boni ẜm Inno. in. c. debitores. eo. ti. Similit̓ dic ſi eſſet dubiū an̄ eſſꝫ maius bonū neceſſario reqͥri diſpenſationē ep̄i. ar. c.j. de voto. Scd̓o limitatio eſt ꝙ vera ē dicta reguia qn̄ iuramentū nō cōcernit ꝓpriā vtilitatē alicuiqꝛ ſi cōcerneret nō eſſet vera etiā ſi vnū ſit totaliterimpeditiuū alterius nec ꝓdeſt in hoc auctoritasſuꝑioris. Facit qd̓ no. in. c. quanto. eodeꝫ ti. ⁊ in. c.cū inter. p. de renū. et Io. an. in mercurialibꝰ in regula in malis. de reg. tur. li. vj. Nā debitor qͥ iurauit vnā rē dare non pōt dare meliorē aliam ꝓ illainuito creditore. l. ij. §. j. ff. ſi cer. pe. et īſti. qui. mo.tol. oblig. in pͥn. niſi velit in ꝓpriam religionis obſeruantiā cōmutare ⁊ vnū eſt impeditiuū alteriꝰ:et hoc placet fauore religionis ⁊ etiā ſequit̉ Pa. ind. c. ꝑuenit.34 ¶ Uigeſimū primū nō obligat iuramentū ẜm aliquos qn̄ id qd̓ iurat̉ cōſiſtit in facto vt teneat̉ p̄ciſe ad factū: ratio quia ẜm aliquos de iure ciuili obligatus ad factuꝫ ſufficit ſi ſoluat intereſſe. vt in. l.ſtipulationes. nō diuidunt̉. ff. de ver. ob. et in. l. ſiquis ab alio. in fi. ff. de re iudi. quia ẜm cōmunit̓doc. tenet̉ vel ad factū vel ad inteſſe et nō p̄ciſe adfactū. vt no. Bar. in. d. l. ſtipulationes. ſed ego dico contrariū .ſ. ꝙ p̄ciſe teneat̉ ad factū de iure diuinō et canonico. et hoc intellige ſi poteſt impleri etnō ſit cōtra bonos mores et aliquod p̄dictoꝝ in qͦnon obligat iuramentū et ꝓbatur hoc ꝑ. c. primūet. c. qualiter. de pac. et. c. iuramenti. xxij. q. v. Facit. c. licet. de voto. et. c. ex literis. ij. de ſpon. ⁊. c. nouit. de iudi. et dictū. c. et ſi xp̄s. et hoc videt̉ ſenſiſſeBar. c. vbi ſupra qui vult ꝙ vbi obligatio deſcendit a lege compellit̉ quis p̄ciſe ad factum. ar. in. l.qui liberos. ff. de ritu nup. cū ſimilibus. Idem dicit ſi a teſtatore: niſi inducat̉ ſpecies ſeruitutis ꝑſone. vt in. l. ticio. §. ticio. et. ff. de condi. et demon.hec regula eſſet vera quando quis ꝓmiſit factumalienū quia nō tenet̉ niſi facere quantū in ipſo eſtbona fide. de ſpon. ex literis. nec obſtat ꝙ dictū eſtſupra iuramentū. iiij. §. j. qꝛ ibi nō tenebat̉ preciſeſtare ſnīe ſꝫ vel parere vel p̄ſtare penā: ⁊ hoc etiamnō haberet locū qn̄ ꝓmittens p̄ciſe intendebat ſeobligare ad parendum ſententie. vel poteſt dici ꝙverū eſt ꝙ ſufficit p̄ſtare intereſſe ſine periurio qn̄factū eſſet inutile parti ſi preſtaret̉ vel eſt factū impoſſibile quia tunc nō obligaret iuramentū ſupertali facto preſtitū.

¶ Uigeſimū ſecundū nō obligat qn̄ quis iurauit3ſeruare qd̓ nō eſt. puta turaui ſeruare ſtatuta in telligitur de factis. ⁊ ſi addidit ꝙ ꝑ idē iuramentump̄ſtitū obſeruabit. etiā que fient nō obligat̉ ad illaq̄ fient rōne iuramēti ita ꝙ ſit ꝑiurus. ſꝫ bene rōneꝓmiſſionis obligabit̉. vt in. c. clericꝰ. eo. ti. ſꝫ iſte caſus nō eſt rōne eius qd̓ nō eſt: ſꝫ qꝛ ſeruare futuranō iurauit. ſꝫ ꝓmiſit ſolum per iuramentum prius preſtitum non tamen tunc factum: et ideo ſi iuraret ſeruare etiam facienda teneretur. aliter eſſetperiurus.¶ Uigeſimūterciū nō obligat iuramētum p̄ſtitū 3 Gcirca ea q̄ ſubdunt̉ poteſtati alterius: puta vxor q̄turauit ꝑegrinationē vel abſtinentiā ſimilit̓ ẜuusmonachus ⁊ hmōi. ⁊ id̓o nō poſſunt implere cumeis cōtradicit̉ a viro dn̄o vel abbate. et de hoc dicvt infra votum. ſecundo facit quod ſupra dixi. §.xxij.¶ Uigeſimūquartū nō obligat iuramentum qn̄ 37.animo euadendi ſolū quis aliqͥd iurat ꝙ metuscauſa perlatū. xxxj. q. ij. Lotharius. in fi. vnde quiiurauit redire ad carceres. ſi carcer ē iniurioſus nōtenet̉ redire ꝙ metus cauſa. c. j. fecus eſſꝫ ſi nō eſſꝫiniurioſus. quia tenet̉ etiā ſi īmineret periculum.mortis. ẜm glo. in clemēti. paſtoralis. de re iudica.et Barto. in. l. relegati. ff. de penis. Et ideo iſtudeſt verum qn̄ vult euadere illud qd̓ indebite ſuſtinet. ⁊ ſic vt euadat iurat nō intendēs ſe obligare:ſecus eſſet ſi intēdebat ſe obligare qn̄ iurauit. quiatunc dic vt sͣ. §. ix.Uigeſimūquintū nō obligat iuramentū qn̄ iura 38mentū eſt cōditionale vel ꝓpter cauſam: quia nificonditio extet vel cauſa nō obligat̉ de cōdi. appo.c. verum. de iureiurando. c. peruenit. el. ij. et hocintellige quādo tota obligatio ponebat̉ in conditionis euentum: vel ꝓpter cauſam: al̓s teneretur.vnde iurans ire ad ſanctuꝫ Iacobum vt fratremſuum videat et peccata ſua redimat. licet frater ſuus deceſſerit tenetur nihilominus ire ꝓpter aliamcauſam.¶ Uigeſimūſextū non obligat qn̄ ſingulares fir­ 39mant ſtatuta collegij cum iuramento dictis ſtatutis ſublatis ꝑ ipſam vniuerſitateꝫ. vt dicit Io. an.in. c. j. de his q̄ fi. a ma. par. capi. qꝛ nō obligat niſiremanentibꝰ ſtatutis. vnde eis ſublatis ꝑ vniuerſitatē tollit̉ iuramenti vinculū: quaſi muramentuꝫliget ſingulos vbi ſingulares cōtraueniunt. ſecusſi cōtraueniūt collegialiter tollendo ſtatutū. Pa.v̓o in. c. dilecto. de p̄ben. diſtinguit et bene ꝙ autſingulares de collegio iurant vt ſingulares. ⁊ ſic ēvera opinio Io. an. exemplū ſtatuto cauet̉ ꝙ nulius det vocem nō matriculatus. Iurauerunt ſinguli ſeruare ſtatutū. Similiter ꝙ nullus vadat denocte ſtatuunt: iurant ſeruare ſtatutū certe. quiahoc concernit obſeruantiā ſinguloꝝ. ideo ſi collegium tollat ſtatutū nō peccabunt cōtraueniētes:quia iuramentum erat ſtatuto acceſſorium. et remoto principali remouet̉ et acceſſoriuꝫ. Si v̓o iuramentū aſtringit eos ad obſeruantiā vt collegialiter ſic ſine ꝑiurio nō pn̄t ꝯtrauenire etiā collegialiter cauſa rōnabili nō ſubſiſtēte exemplū. vt in. d.