Conſuetudo.LII.

¶ Utrum cōſuetudo praua excuſet a pena huius i 5ſeculi? ℟. ẜm glo. iiij. di. in. c. deniqꝫ. ꝙ ſic. ſi conſuetudinis prauitas nondū eſt declarata ꝑ ius. Secꝰquo ad deū. qd̓ verum intelligo ꝙ nō excuſat qͦ addeum qn̄ ignorantia praue cōſuetudinis eſſet craſſa. vtputa contra ius naturale. xxvij. q. ij. flagitia.Secus vbi eſſet ꝓbabile dubium ſuꝑ conſuetudinis validitate. nam tunc ignorantia legis non eſtpeccatū: vt in. l. regula. ff. de iur. ⁊ fac. ignor̄. ⁊ in. c.cum dilectus. de cōſue. ⁊ qd̓ no. Inno. in. c. ꝑ tuasde ſy. ⁊ glo. in. c. vno. de poſtu. p̄la. lib. vj. in ver. decetero.¶ Utrum conſuetudo interpretetur priuilegia. in 16dulgentias ⁊ ſtatuta ſicut ⁊ legem? ℟. ꝙ ſic. c. cumdilectus. de conſue. l. ſi de interp̄tatiōe. ff. de legi. ⁊quod no. Io. an. in. c. quod dilectio. de conſang. etaffini.¶ Ubi habet locū conſuetudo? ℟. ꝙ in illis locis 17vbi viguit. vt no. Pa. in. c. cū olim. de cōſue. Et iōnocet cōtra priuilegia generalis ſtudij in loco vbiviguit. ſed nō in alio loco. de quibꝰ in aut̓. habita.C. ne fi. ꝓ pa.¶ Utrū papa reuocet cōſuetudinē ꝑticularē ſi de 1 8ea nō facit mentionē? ℟. ꝙ nō. c. lꝫ. de ꝯſti. li. vj.¶ Utrum oēs teneant̉ ſeruare vnā cōſuetudinē? 1 9℟. ꝙ non. ſed quilibet ſuā. nec etiā cōſuetutudinēromane eccleſie vbi verſat̉ extra fidem ⁊ articuloseius. nec papa mādat vt ſeruet̉. vide glo. in. c. j. deſumma tri. li. vj. ⁊. c. nolite. xj. diſt. facit. c. qm̄. de ferijs. ⁊ ibi Pa.¶ Utrum in his que ſunt mere facultatis induca 30tur conſuetudo ꝓut eſt ius priuatum in p̄iudiciūfacientis? ℟. ꝙ nō. neqꝫ ex donatione mere facta:vt not. in. l. j. ff. de ſer. ⁊ ꝑ Cy. in. l. ij. C. que ſit lon.conſue. ⁊ ꝑ Io. an. in. c. j. de cle. coniu. facit qd̓ not.Inno. in. c. bone. el. ij. de poſtu. p̄la. vbi dicit ꝙ recipienti de longe venientē nō acquirit̉ qͣi poſſeſſionec cōſuetudo. licet pluries fuerit receptꝰ. ⁊ Bar.in. l. cū de in rem verſo. ff. de vſuris. ⁊. l. oꝑas. ff. deope. li. dicit ꝙ lꝫ ruſticus dederit vnū par caponūꝑ decenniū ex liberalitate. ſil̓r iuit quis ad molendinum tuū nō inducit̉ cōſuetudo. qꝛ iſti actus ſūtmere facultatis.¶ Quot actus requirunt̉ vt quis dicat̉ habere ali 2jquid in cōſuetudinem? ℟. ꝙ in ciuilibꝰ requirit̉ ꝙſint tot actus ꝙ faciant p̄ſcriptionē. nam tres actꝰaut quatuor nō faciunt cōſuetudinē niſi ſit legitīep̄ſcripta: vt no. glo. in. d. c. cum eccleſia. de cā poſ. ⁊ꝓprie. Uerū eſt ꝙ duo vel tres actus tuent̉ aliquēin poſſeſſiōe quouſqꝫ ſit dubiū. xviij. q. ij. ſeruitiūIn criminalibꝰ v̓o introducit̉ ꝑ binum actum: vts. §. v.¶ Utrum oīs conſuetudo ꝓprie dicta ſit obligato 22ria ſub pena mortalis peccati? ℟. ꝙ nō. qꝛ qͣꝫuis ſitlex. ſiue habeat vim legis conſuetudo. tn̄ ſicut nonomnis lex obligat ad mortale. ſic nec omnis cōſuetudo. Sola ergo illa conſuetudo obligat ad mortale que introducta eſt ea mente vt ſit ꝓhibitiua: velpreceptiua ſub peccato mortali. qd̓ pōt ꝑpendi qn̄cōiter tenet̉ ab omnibus ꝙ faciens contra peccatmortaliter.

et pa. quidam tenent ꝙ non excuſantur facientesꝯtra. etiā qn̄ ſolum eſſet p̄ceptiua: qꝛ exquo a principio ligauit ꝯtrauenientes ad peccatū nō tollitureius diſpoſitio: qꝛ tempꝰ nō eſt modus tollēde obligatōnis. l. obligationū. la. ij. §. placet. ff. de act. etob. Sed tu tene ꝙ ſi contrarium legis vel ſtatutinō eſt de ſe mortale peccatum remota lege vel ſtatuto. nō ligat ẜm ꝙ sͣ. dixi d̓ lege ſimplici. Et ſic tene ꝙ nō erunt excōmunicati facientes cōtrariumexquo per binum actū factū eſt ꝯtra legiſlatoremſcientē ⁊ valentē ꝯtradicere. ⁊ non ꝯtradicentem.Ubi aūt ignorat requirit̉ tp̄s. xl. annorū. ſi eſt iuscanonicū: vel ſi eſt ſtatutū epiſcopi. credo ſufficiātx. anni. vn̄ ante delinquētes ſine rōnabili cā beneligabunt̉ ⁊ pena ⁊ culpa: ſed poſt non. Nec ob. ꝙexquo tales peccauerūt nō poterit induci ꝯſuetudo. qꝛ ſucceſſores poſſunt extimare ꝙ ex iuſta cauſa nō ſeruauerūt. facit tex. in. c. cum olim. de cle. cōin. ⁊ .xv. q. vlti. c. cum multe. vbi loquit̉ de lege penali abrogata per ꝯtrariam ꝯſuetudinē. Si v̓o exrationabili cā nō ſeruauerūt p̄deceſſores: ſic etiamnō peccauerūt: nec ligati fuerūt facit qd̓ no. Arch.in. c. vtinā. lxxvj. di.i i ¶ Quō interrūpitur ꝯſuetudo? Rn̄. Pa. in. c. fi.de ꝯſue. ꝙ ſi eſt ꝯpleta et ꝑfecta requirit tp̄s. x. annorum. Et ſic intellige Io. an. ibidem. al̓s nō frangitur etiā per plures alios ꝯtrarios actus. Si v̓onō eſt ꝯpleta ſufficit vnus actꝰ ꝯtrariꝰ ita ꝙ de nouo oꝑtet incipiat̉. arg. l. vbi duo. ff. de reg. iu.i 2 ¶ Utrum ex conſuetudine poſſit introduci vt exigatur aliquid pro ſpirituali ſine ſymonia? Reſp.Pa. in. c. ſuam. de ſymo. ꝙ ſic. quādo nō preceſſitexactio: ſed ex mera liberalitate ⁊ deuotione populi talis conſuetudo eſt introducta. facit. c. ad apoſtolicam. de ſymo. vbi dicit compellendos ad laudabilem ꝯſuetudinem ſeruandam. Si v̓o exactioprecedens dedit cauſam ꝯſuetudini. tūc nō valetcum habeat initiū vicioſum. Et ſic intelligit̉ textꝰin. c. cum in eccleſie. de ſymo. ſi bn̄ ponderet̉. Limita hoc: vt. jͣ. ſymonia. ij. §. xxj.¶ Sed quantum tempus requiritur ad iſtam cōſuetudinē introducendā? ℟. Pa. vbi sͣ. ꝙ tempꝰdecem annorum. tum quia clericos non aſtringitſed laicos inter quos regulariter currit conſuetudo ex curſu. x. annorum: vt cōiter not. in. l. de quibus. ff. de legi. Item qꝛ pia. Et ideo etiam de iurecanonico ſufficit p̄fatum tempus. vt no. glo. in. c.fi. de ꝯſue. li. vj.14 ¶ Utrum in omni pacto intelligatur actū qd̓ eſtꝯſuetum? ℟. ꝙ ſic. l. ſemper in ſtipulatōnibꝰ. ff. dereg. iur̄. tex. eſt in. l. qd̓ ſi nolit. §. qui aſſidua. ff. deedi. edic. ff. d̓ aqua plu. ar. l. ſi prius. §. placuit. C.loca. l. licet. et. ff. de lege commiſ. l. iiij. que incipit ſifundus. ar. ff. de preſcrip. ver. l. ſi tibi propterea dicit Bal. in. l. liberto. C. de oper. lib. ꝙ qui ꝯduxitoperios alio non expreſſo tenetur eis prouidere inexpenſis ⁊ ferramentis ẜm ꝙ eſt conſuetum: ⁊ nōaliter allegat. d. §. placuit. Et Bar. in. l. nemo ē qͥneſciat. ff. d̓ duo. reis. dicit ꝙ ſi ꝯſuetudo eſt ꝙ doctor legat ꝑ ſubſtitutū. intelligit̉ ꝙ iſtud poſſit. licꝫnō ſit actum.