Seometrie

20

fieati ſeiungunt. Si forte ī cāpeſtria loca: vbi agri inplanitie ſunt cōſtituti in iugeribus aſſignata inueniūtur. item inter uoratos rupis arboribus ante miſſis ītactis vt ſupra dixi ſacrificales tumor terre in effigiēlimitis conſtitutos. petras molares foueas vel metaslacus ⁊ legonatus: ⁊ fabritiis conſtructos calauionesAliquotiens enim petras quadratas ⁊ ſcriptas: que īdicant: cuius agri quis dominus: quot ſpacium tueātur. Non .n. oīs titulus inſcriptionibus eſt īductus:quoniam aliquibus locis non ſunt lapides ſcripti. ſedin effigiem terminoruꝫ poſiti ſunt: quos curſorios vocamus. Nam ⁊ ipſi montes omnino loca determināttermini vero non vnam menſuram inter ſe continentiubente auguſto ceſare balbo menſore: qui omniuꝫprouinciarum menſuras diſtinxit ac declarauit perqꝫ teſtimonia ſupraſcripta fines locorum terminentur.Unt enim termini quibus fides non eſt adhibenda. iſti dicuntur itinerari. Omnes enim limites itineri publico ſeruire debebūt: qui dextra ac ſiniſtra fines priuatos diuidunt: ⁊ ī medio iterpublicum. hi tales non ſunt omnibus locis. vtiqꝫ ſubomnes terminos ſignum inueniri oportet: quod ergoinuentum pro loco termini obſeruetur ⁊ cuſtodiri debeat: vt ab vno ad vnum dirigatur: ⁊ ſi nocte ſiue aa nota ad notam.Ic .n. ſunt certe legis conſuetudines ⁊ obſeruationes. ſemper ſignum in omnibus terminis poſitū eſt aut aliquos cineres aut carbōesaut teſta: aut oſſa aut vitrum aut maſſas ferri: autaes: aut calcem: aut gipſum aut vas fictile inuenimꝰquod etiam quibuſdam ſaxorum fragminibus cōculcabant acqꝫ diligenti cura confirmabant: vt firmiusſtaret. tales ergo ſignum inter dominos īter quos fines terminabantur faciebant: termini vero non ſūtomnibus locis. ſed infinita ſunt multa alia teſtimōialege feliciter ⁊ intelligere curabis. qui intelliget qd̓videt agrorum intentionem ⁊ certamē tollere poteſtprudentiā tamen hi menſores habere debent qui iudicaturi ſunt ⁊ quos aduocant: vt preſtatores. in iudidicando autem menſorem bonum virum ⁊ iuſtū agere vt nulla ambitione aut ſordibus moueatur: ſeruare opinionem metris ⁊ moribus debet: omni enim atifici veritas cuſtodienda eſt. excluſi ſunt illi qui falſapro veris opponunt. quidam per impudentiam quidam per imperitiam peccant. Mutans ergo in profeſſione que generaliter pro veris adiiciuntur per controuerſiam argumentaliter ⁊ coniecturaliter etiā ſuperflue mētiri artifices coguntur. ſed tutum hoc iudicandi hominem artificem oportebit.¶ Nomina agrimenſorum rubricaMarci Ceſaris neronis iuſſuIginiIulijIunij Claudi ceſſaris iuſſuFrontiniSiculiNypſi Igini euclidis Caſſi.FlaccīAgeniE albiTiberii ceſaris iuſſuUrbiciMenſoris Longiniiuſſu¶ Imperatoris. Seuerini: ⁊ Antonini.iuſſuimperatoris veſpāfianiimperatoris adrianiiuſſuimperatoris trāiani.iuſſuimperatoris anguſti ceſarisiuſſiiuſſiimperatoris Neronisimperatoris valentinianiiuſſu

imperatoris Theodoſiiiuſſuimperatoris Archadiiiuſſuimperatoris honoriiiuſſuimperatoris Conſtantiniiuſſu¶ Nomina lapidū finaliū: ⁊ archaꝝ poſitōes rubrica.Rtogonius rectus rectum angulum mittitIſopleuros rectus ſub conſtitutus.iſoſcelesTerminus lineatusExculenus ſiue exagineus Spatula curſoriaExcultelatus lateribusTermius ī īuerſū poſitꝰSumbus ſiue trapideusitem ſpatula curſoriaiſoſcelesquadrifiniusSolus trigonus alia iactat item qͣdrifinius.Paralello grāmꝰ pētagonꝰ Terminus gamatust̓minꝰ līeatꝰ .i. qͣdrifiniˢExagineusitē qͣdrifiniusSeptagenusSinagonusNouerca.Terminꝰ greca littera ſcriptꝰ SimmatusTerminus ī ſummo acutus CentuſtatꝰCircl̓atꝰ ꝑamꝰ itē acuto ſil̓is Triuortinꝰ.itē per ramꝰ vite p̄ciſe ſil̓is AmicirculꝰCōpletª rombus āpligineꝰ UaroberinusAmicirculus quadratusT rudeusTerminus aguſteus t̓minꝰ auguſtꝰ ī ſūo acutꝰTerminus curſoriusLapis molarisTerminꝰ trifiniusMonumentumSepulturā cum oſſibꝰ finalē Mauſpleus.Terminus in latercul̓Arca final̓Terminus quadrifiniusLippusRalaſionesTerminus rotundusTerminus cui ſubiacet angulusTerminus quadrifiniusU qui uis perfectus eſſe geometricus legeiſta omnia que capitulata ſunt ſubterius.Nam in primis ſcire oportet arithmeticāFartem: que continet numerorum cauſas acdiuiſiones ideſt qualis eſt diffinitio ac diuiſio. de paribus imparibus numeris.Qualis ē cōpoſitꝰ nūerꝰ: ⁊ qͣlis īcōpoſitus.Qualis eſt perfectus nūerꝰ: ⁊ qualis imperfectꝰQualis eſt diuiſibilis nūerꝰ: ⁊ qͣlis īdiuiſibil̓.Qualis eſt ꝑticularꝭ nūerꝰ: ⁊ qual̓ ſupra partiens.Qual̓ eſt ſuꝑfluꝰ numerꝰ⁊ qualis diminutiuus.Qualis ē multiplex nūerꝰ: ⁊ qualis ſubmultiplexQualis eſt ſolidus numerus ⁊ qual̓ ſphericusQuomō inuēta eſt goemetria.Qualis eſt rectus āgulꝰQuid ſit geometriaQue vtilitasQualis ē acutꝰ angulꝰQui ordo preſcriptionisqualis ꝑtita mēſura ſitQue ſit rō prepoſitionisquantum trahit ſtadiˢQue diſpoſitionisquid ſit acusQue diſtributionisquid ſint climateQue deſcriptionisquid centuaQue demonſtrationisquid leuua.quid arrape̓nisQue concluſionisQual̓ eſt recta lineaquid iugerumQual̓ eſt ſuꝑficies lineequid centuriaQual̓ eſt diuitrica lineaquid punctumQuot ſunt extremitatū gnā quid eſt diametrusquid paralello grāmūQuot genera ſūmitatumQuot genera angulorumᵐ quid figuraquid circulus.Qualis ē planus augulꝰQualis eſt obtuſus angulꝰ quot īpartes ſit diuiſioQualis eſt hebes angulus