Muſices

proximū venit. Ratio v̓o diiudicat: velut ſi quis manu circulū ſcribat. fortaſſe eū vere circulū oculꝰ arbitretur. Ratio v̓o nullo modo eſſe id ꝙ ſimulat̉: intelligit: hoc v̓o iccirco eſt. qm̄ ſenſus circa materiā vertitur: ſpetieſqꝫ in ea comprehenditur: que ita ſūt flude: atqꝫ īperfecte. neqꝫ determīate: ⁊ vſqꝫ ad vnguēexpolite: ſicut eſt ipſa materia. Quare ipſū quoqꝫ cōfuſio ſequitur: mentē v̓o atqꝫ rationem qm̄ materianon moratur: Speties quas preuidet: preter ſubiecticōmunionem intuet̉. atqꝫ ideo eā integritas cōmitatatur ac veritas. potiuſqꝫ inſēſum quod peccat̉: autminus eſt: aut emendat aut cōplet. fortaſſe aūt id ꝙſenſus n̄ integre: ſed ꝯfuſe: atqꝫ a veritate minꝰ qͣſiquidā incallidus eſtimator agnoſcit in ſingulis minhabeat errati. collecta v̓o multiplicant̉ in ſumā: atqꝫiccirco magnam faciunt differentiam. Nā ſi duas voculas tono ſenſus diſtare arbitret̉: neqꝫ diſtēt: rurſuſqꝫ ab vna eaꝝ tono putet diſtare tertiā: neqꝫ ītegraac toni vera ſit diſtātia. Iteꝫ tertie qͣrteqꝫ tōi ſenſuſdifferētiā putet atqꝫ ī eadē quoqꝫ erret. neqꝫ ſit differentia toni. ab hac etiam quarta quintā diſtare ſemitoniū putet. neqꝫ vere: neqꝫ integre eſtimet: in ſingulis fortaſſe minus videat̉ erratum: quod v̓o in primo tono ſenſus reliquit. atqꝫ id quod in ſcd̓o ⁊ tertioatqꝫ in quarto ſemitonio peccatum eſt: in vnū cōgregatū atqꝫ collectū efficiet: vt prima vox ad quintā vocē diapente nō contineat conſonātiā. ꝙ oportebat fieri ſi tonos tres ac ſemitoniū ſenſus ītegre iudicaſſetQd̓ igitur ī ſingulis tonis minꝰ peruidebat̉: id collectū in conſonantiam euidenter aparuit. atqꝫ vt peruideat̉ ſenſum ꝗdē confuſa colligere: nullo mō aūt adintegritatē rationis aſcendere: ſic conſideremus. Date enim linee maiorem minorem ne aliā reperire nihil eſt difficile ſenſui. propoſita v̓o menſura: vt tanto maiorē: tanto ue minorē reperiat: id nō faciet ſenſus. Prima conceptio: ſed ſolers rationis inuentio.vel ſi rurſus datā lineā ꝓpoſitū ſit vel duplicare: veldimidiam ſecare. id fortaſſe licet paulo difficilius qͣꝫconfuſe maioreꝫ minorē ue reꝑire: poterit tn̄ ſenſusinuentione conſtitui. Si v̓o imperetur: vt propoſitelinee tripla pōatur: vel ab ea pars tertia recidatur:vel qͣdrupla cōſtituatur: vel pars quarta reſecet̉: nōne īpoſſibile ſit ſenſui: niſi integritas ratiōis accedat:hoc ideo qꝛ proceſſuſ quidē ratiōi locus accreſcit: deficit ſenſui. Si .n. octauā parteꝫ propoſite linee auferre aliquis imperetur: vel eiuſdē octuplam dare cogatur. totius quidē ſumere dimidiā compellitur. dimidieqꝫ dimidiam. vt ſi quarta: quarteqꝫ dimidiū. vt ſitoctaua. Rurſuſqꝫ totius duplam: dupleqꝫ duplā: vtſit qͣdrupla: quadrupleqꝫ duplam: vt ſit octupla. Itaqꝫ in tāta reꝝ numerofitate nihil efficit ſenſus. Cuiꝰomne iuditium ſubituꝫ atqꝫ in ſuperficie poſitū integritatē perfectionemqꝫ non explicat. Iccirco non eſtaurium ſenſui dandū omne iudiciū: ſed exhibenda ēetiam ratio que errantem ſenſum regat ac tēperet:qua labēs ſenſus deficienſqꝫ veluti baculo innitatur.Nam vt ſingule artes hn̄t inſtrumenta quedā: quibus. partim confuſe aliquid informent: vt aſciculuꝫ:partim v̓o quod eſt integrū deprehendat: vt circinūIta ēt armonica vis hꝫ duas iudicii partes: vnam ꝙdem hmōi: per quā ſenſus comprehendit ſubiectorūdifferentias vocum. Aliam vero: per quam ipſarumdifferētiaꝝ integrū modū mēſurāqꝫ conſiderat.¶ Quid ſit armonica regula: vel quam intentioneꝫ ar

monici pythagorici: vel ariſtoxenus: vel ptolomeuseſſe dixere.Capitulum. ii.Uiuſmodi igitur inſtrumentū in quo ratioAnis adhibito modo ſonoꝝ differentie perſquiruntur: vocatur armonica regula. in qͣIIre multoꝝ doctorū ſententie diſcordia fuit¶ Quidā enī qui pythagoricis diſciplinis maxime crediderunt. hanc intentionem armonice eē dicebant: vt cuncta rationi conſentanea ſequerentur.Senſuꝫ enī dare quedam quodā mō ſemīa cognitionis: rationē vero perficere. Ariſtoxenus v̓o econtrario rationem ꝗdē comitē ac ſecūdariam eſſe dicebatcuncta v̓o ſenſus iudicio terminari: ⁊ ad eius modulationē conſenſumqꝫ eē tenendū. A ptolomeo autemquodā mō alio armonice definitur intētio. ea .ſ. vt nihil auribus rōniqꝫ poſſit eſſe contrarium. Id enim ſecundū ptolomeū armonicuſ videt̉ intendere: vt id ꝙſenſus iudicat rō quoqꝫ ꝑpendat: ⁊ ita rō ꝓportiōesinueniat vt ne ſenſus reclamet. duorūqꝫ hoꝝ concordia oīs armonice ītentio miſceat̉. Atqꝫ in eo maximeariſtorenū ac pythagoricos reprehendit: qd̓ ariſtoxenus nihil rationi. Sed tantū ſenſibus credit: pythagoricos aūt: quod minimum ſenſibus plurimum tamen ꝓportionibus rationis inuigilent.¶ In quo ariſtoxenus vel pythagorici vel ptolomeumgrauitatem atqꝫ acumen conſtare poſuerunt. cap. 3.Uoniam vero ſonum omnes eſſe conſētiūtaeris ꝑcuſſioneꝫ: grauitatis atqꝫ acuminiſdifferentiā diuerſa ratione ponebant ariſtoxenum ſecuti: ⁊ pythagorici. Ariſtoxenꝰꝗppe ſonoꝝ differentias ſecūdū grauitatēatqꝫ acumen arbitrat̉ in qualitate cōſiſtere pythagorici vero in quātitate ponebāt. Ptolomeꝰ aut pythagoricis proꝑior videt̉. Iccirco qm̄ ipſe quoqꝫ grauitatem atqꝫ acumen nō in qualitate putat: ſed in quantitate conſtitui. Etenī ſpiſſiora ac ſubtiliora corꝑa acumen: rariora: ⁊ vaſtiora edere grauitatē. vt nihil nūcde intenſionis relaxationiſqꝫ modo dicat̉. Quāqͣꝫ ētcum relaxatur aliqua quaſi ſit rarius atqꝫ craſſius: cūv̓o intenditur ſpiſſius redditur: ſubtiliuſqꝫ tenuatur.¶ De ſonorū differētiis ptolomei ſententia.Capitulum. 4.Is igitur ita expeditis differētias ſonoruꝫptolomeus diuidit hoc modo Uocum alie℟Iſunt vniſone: alie minime. vniſone ſūt: qͣꝝEvnus ſonus. ē vel in graui vel in acuto. NōU vniſone v̓o: qn̄ alia eſt grauior. alia acutiorHaꝝ partim ita ſunt: vt eaꝝ inter ſe differentia cōmuni fine iūgat̉. Nō .n. diſcreta eſt: ſed a graui ī acutum ita ducit̉: vt cōtinua videatur. Alie v̓o ſunt nonvniſone: quaꝝ differentia ſilentio interueniente diſtīguitur. vt v̓o voces cōmuni fine iungant̉: ſit hoc mōSicut enim cum in nubibus arcus aſpicitur: ita colores ſibimet ſunt proximi: vt non ſit certus finis: cū alter ab altero diſgreget̉. Sꝫ ita verbi gr̄a a rubro diſcedit ad pallidum: vt per cōtinuā mutationem in ſequentē vertat̉ colorē nullo medio certoqꝫ īterueniente: qui vtroſqꝫ diſtingnat: ita etiā fieri ſolet in vocibꝰvt ſi ꝗs ꝑcutiat neruū eumqꝫ dū percutit torqͥat: euenit: vt ī prīcipio pulſus grauior ſit: dū torq̄tur v̓o voxilla tenuet̉: cōtinuiqꝫ fiant grauis vociſ ſonitꝰ ⁊ acute¶ Que voces armonie ſunt aꝑte. Cap. 5.c Um igit̉ non vniſonarum vocū alie ſint continue: alie diſgregate. Continue quidem talesſunt. vt