Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
38r
Einzelbild herunterladen
 

Mulica

diapaſon tm̄ cōmate ſuperare. Qd̓ in primis. 7. 153. vnitatibꝰ īuenit̉. id āt patefaciet Subiecta deſcriptio

Quemadmodum philolaus tonum diuidat. Ca. v.Hilolaus v̓o pytagoricus alio tonumdiuidere tentauit. Statuens .ſ. primordiūtoni ab eo numero: qui primꝰ cubū a prīoyorabile fuit:) efficeret. ternariusipari: ( maxime apud pythagoricos honūerus. primꝰ ſit īpar tres tertio. 9. atqꝫ id ter ſi duxerꝭ. 27. neceſſario exurgēt. ad. 24. numeꝝ tono diſtat. eādē ternarii differētiā ſeruans. Ternarius .n.24. ſūme octaua pars eſt: Que eiſdē addita primū aternario cubū. 20. ac. 7. reddit. Ex hoc igit̉ philolaꝰduas efficit ꝑtes. vnā dimidio ſit maior: eāqꝫ apotomē vocat. Reliquā que dimidio ſit minor: eāqꝫ rurſus dieſiꝫ dicit. quā poſteri ſemitonio minꝰ appellauere: haꝝ v̓o differētiā coma. ac pͥmū dieſiꝫ. in. 13. vnitatibꝰ ꝯſtare arbitrat̉: eo hoc īter. 256.. 24 3. ꝑutſa ſit differentia: Quodqꝫ idē numerꝰ .i. 13. ex nouenario ternario. atqꝫ vnitate ꝯſiſtat. vnitas pūcti obtꝰneat locū. Ternari v̓o prīe īparis līee. Nouenariꝰmi īparis quadrati. Ex his igit̉ cauſis. 13. dieſiꝫ ponat qd̓. ſemitoniū nuncupat̉ reliquam. 27. nūeri patem. que. 14. vnitatibꝰ cōtinet̉: apotomē cōſtituitSꝫ qm̄ inter. 13.. 14. vnitas differētiā facit: vnitatēloco cōmatſ cēſet ponēdā. totum v̓o tonum in. 27.vnitatibus locat. eo inter. 216. ac. 24 3. qui inter ſediſtant tono. 27. ſit differentia. Tonū ex duobꝰ ſemitoniis ac cōmote ꝯſtare. ca. 6.T quibꝰ facile apparet tonū duobus ſemitoe niis minoribus cōmate conſtare. Naꝫ ſi tottonus ex apotome conſtat ac ſemitonio ſemitoniū vero ab apotome differt cōmate nihil eſt aliuoapotome niſi ſemitoniū minª cōma. Si igitur duoſemitōia mīora de tōno ꝗs auferat: cōma ſit reliquūDemonſtratio tonum duobus ſemitoniis cōmate di

ſtare.Capitulum. 7.Dem v̓o hoc quoqꝫ probabitur. ſidiapaſon quinqꝫ tonis ac duobꝰ minoribꝰſemitoniis continet̉. ſuper ātqꝫ ſex toni diaEpaſō cōſonantiā vno cōmate. eſt dubiūquintonis quinis ab vtroqꝫ ſpacio ſublatꝭfiant reliqͣ ex diapaſon quidē duo ſemitonia minora:de ſex vero tonis tonus. Atqꝫ hic tonus hec duo ſemitonia: relinquuntur. vincit cōmate. Qd̓ ſi duobuseiſdem ſemitonis cōma reponatur. equabunt tōnumcōſtat igit̉: vnuꝫ tonū duobꝰ ſemitoniis mīoribꝰmati. in. 7. 15 3. primis vnitatibus inuenit̉: equari. De minoribus ſemitonii interuallis. Cap. 8.Hilolaus igitur hec atqꝫ his mīora ſpatiatalibus diffinitionibus includit. Dieſis inquit eſt ſpatium: quo maior eſt ſeſquiter¶IEtia proportio duobus tonis. Cōma vero ēſpaciuꝫ quo maior eſt ſeſquioctaua proportio duabus dieſibus .i. duobus ſemitoniis. minoribꝰ.Schiſma eſt dimidium cōmatis. Diaſchiſma verodimidium dieſeos .i. ſemitonii minoriſ. Ex quibꝰ illudcolligitur: quoniam tonus quidem diuiditur principaliter in ſemitonium minus atqꝫ apotomen: diuiditur etiam in duo ſemitonia cōma. Quo ſit vt diuidatur in quattuor diachiſmata comma. integrū v̓odimidium toni quod eſt ſemitonium: conſtat ex duobus diachiſmatibus: eſt vnum ſemitoniū minus⁊ſchiſmate eſt dimidium cōmatis. Quoniā totꝰtonus ex duobus ſemitonijs minoribus cōmate coniunctus eſt: ſi quis id ītegre diuidere velit: faciet vnūſemitonium minus cōmatiſqꝫ dimidium. Sed vnumſemitoniū minus diuidit̉ in duo diaſchiſmata. Dimidiuꝫ vero cōmatis vnū ſchiſma eſt. Recte igit̉ dictum eſt integre dimidiuꝫ tonū in duo diaſchiſmata

e 4