Druckschrift 
2 (1499) Opera mathematica
Entstehung
Seite
25r
Einzelbild herunterladen
 

Muſica

26

ideſt tonus eorumqꝫ differentia eſt. 32. que eſt octaua pars. 25 6. Itaqꝫ monſtrata eſt diapente conſonātia ex tribus tonis ſemitonioqꝫ conſtare. Sed dubiuꝫdiateſſaron conſonantia a centum nonaginta duobꝰnumerꝭ vſqꝫ ad. 25 6. venerat. Nunc vero diapēte abeiſdem. 192. numeris vſqꝫ ad. 288. diſtenditur. Superatur igitur diateſſaron conſonantia ad diapente eaproportione. que iter. 25 6. 288. numeros continetur. At eſt hic tonus. diateſſaron igitur ſymphonia adyapente tono tranſcenditur Diapaſon quinqꝫ tonis: duobus ſemitonijs iungiCapitulum. xix.Iapaſon conſonantia conſtat ex quinqꝫ tonis: duobus ſemitonijs: que tamen vnuꝫnon impleant tōnum. Quoniam enimſtratum eſt diapaſon ex diapente diateI ſaron conſiſtere: diateſſaron vero probataeſt ex duobus tonis ſemitonio conſtare: diapente extribus tonis ac ſemitonio: ſimul iuncta efficiunt quinqꝫ tonos. Sed quoniam illa duo ſemitonia non erāt ītegre medietatis: eorum coniunctio ad plenum vſqꝫnon peruenit. Sed medietatem quidem ſuperat: ab ītegritate relinquitur. Eſtqꝫ diapaſon ſecundum hācrationem ex quinqꝫ tonis ſemitonijs duobus. Queſicut ad integrum tonum non aſpirat: ita vltra integrum ſemitonium prodeunt. Sed que horum ſit ratio: vel quemadmodum ipſe conſonantie muſice reperiantur: poſtea liquidius explanabitur. Interea preſēti diſputationi ſub mediocri intelligentia credulitatisadhibenda eſt. tunc vero firma omnis fides ſumendaeſt: cum propria vnumquodqꝫ demonſtratiōe claruerit. His igitur ita diſpoſitis pauliſper de cithare neruis: ac de eorum nominibus: quoqꝫ modo ſunt additi diſſeramus. Queqꝫ eorum cauſa ſit nominum. hisenim primum ad noticiam veniētibus facile erit ſciētia que ſequuntur: amplecti.

De additione cordarum: earumqꝫ nominibus.Capitulum. xx.Implicem fuiſſe principio muſicaꝫ refert nichomachꝰ adeo: vt quatuor neruis tota conſtaret. Idqꝫ vſqꝫ ad orpheum durauit: vt primus quidem neruꝰ quartus diapaſſon conſonantiam reſonarent. Medij vero ad ſe inuiceꝫ atqꝫ ad extremos diapiente ac diateſſaron: ac tonum.Nil vero in eis eſſet inconſonum. Ad imitationem ſcilicet Muſice mundane: que ex quatuor conſtat elemētis. Cuius quadricordi Mercurius dicitur inuentor.Quintam vero cordam poſt chorebus athis filiꝰ adiūxit: qui fuit Lydorum rex. Hyagnis vero phrix ſextūhis appoſuit neruum. Sed ſeptimus neruus a terpādro leſbio adiunctus eſt ſecundum ſcilicet planetaruꝫſimilitudinem. Inqꝫ his que grauiſſima quidem eratvocata eſt hypate quaſi maior atqꝫ honorabilior. Unde Iouem etiam hypaton vocant. Conſulem eodemquoqꝫ nuncupant nomine propter excellentiaꝫ dignitatis. Eaqꝫ ſaturno eſt attributa propter tarditatemmotus: grauitatem ſoni. Parhypate vero ſecundaquaſi iuxta hypaten poſita collocata. Lichanos tertia iccirco: quoniam lichanos digitus dicitur: quemnos indicem vocamus. Grecus a lingendo lichanonappellat. Et quoniam in canendo ad eam cordaꝫ: queerat tertia ab hypate: index digitus: qui eſt lichanosinueniebatur: iccirco ipſa quoqꝫ lichanos appellata ēQuarta dicitur meſe: quoniam inter ſeptem ſempereſt media. Quinta eſt paramēſe quaſi iuxta mediamcollocata. Septima autē dicit̉ nete: quaſi neate ideſtinferior. Inter quam netem: paramēſen eſt ſexta:vocatur parenete: quaſi iuxta neteꝫ locata. Paramēſe vero quoniam tertia eſt a nete: eodem quoqꝫ vocabulo trite nuncupatur: vt ſit deſcriptio hec.

His octauam Samius Lichaon adiunxit: atqꝫ interparamēſen: que ēt trite dicitur: paraneten neruummedium coaptauit: vt ipſe tertius eſſet a nete. Et paramēſe quidem vocata eſt ſolum: que poſt mediā col

locabat̉ trites vero nomē perdidit: poſteaqͣꝫ interatqꝫ paranetem tertius a nete locatus eſt neruus: quidigne trites nomē exciperet: vt ſit octocordū ſecundūLichaonis additionem hoc modo.

d