Titulus.XV.
hoīes eā ex ſpōſo nō ex fornicatiōe cōcēpiſſe. Scd̓a rōē vt ab infamia liberaret̉. hāc rōnem aſſignat Amb̓.ſuꝑ Lucā dicēs. Iō deſpōſata ē: ne temerate ꝟginitatis aduraret̉ infamia. cui grauis aluꝰ corruptele videret̉ inſigne p̄ferre. Maluit aūt dn̄s de ortu ſuo .i. ꝙ nōeſſet natꝰ ex v̓gine: qͣꝫ de mr̄is pudore dubitari .i. caſtitate. ſi nō habuiſſꝫ ſpōſū ⁊ grauida apparerꝫ. Sciebatn. tenerā eē v̓ginis verecūdiā. ⁊ lubricā famā pudorisNec putauit ortus ſui fidē. mr̄is iniurijs aſſcribēdā.hͨ Amb̓. Tercia rō vt ei a Ioſeph mīſteriū exhiberet̉ īoccurrētibꝰ q̄ expediebāt. vt eā aſſociādo cū acceſſit inbethleē vbi peꝑit: ⁊ cū ea ad tēpluꝫ in purificatiōe ꝓficiſceret̉. In egyptū ꝑgens ⁊ inde rediēs in nazarethIn his .n. qͥ neceſſaria erāt ad ſuſtētatiōꝫ eoꝝ ⁊ ꝑuuliip̄e ꝓcurabat d̓ labore manuū ſuaꝝ. Nā ẜm Griẜ. carpētariꝰ erat ī hͦ oēs laborare doces ꝓ ſuſtētatōe ſui etſuoꝝ. Addat̉ ⁊ qͣrta q̄ ē Alberti: vbi ſupͣ .ſ. vt dignitasmr̄is hūilitati ſociet̉ vt ſit ſil̓is mr̄ dei ⁊ vxor fabri. id ēIoſeph. vn̄ in vilipēſiōeꝫ xp̄i dicebāt phariſei. Nōnehic fabri filiꝰ ē .i. Ioſeph. Nōne ſorores eius ſt̓ apudnos: q̄ erāt pauꝑcule. Et ſic hͦ exēplo obſeruet̉ a nobisilld̓ Eccl̓i. Quāto maior es: tātomagis hūilia te ī oībꝰ. ⁊ īuēies gr̄aꝫ. Quāto .n. qͥs maior ē. tātom agꝭ hūitas laudat̉ ī eo. ¶ Ex ꝑte nr̄e vtilitatꝭ qͣdruplex et̄ rōaſſigͣtur ẜm. b. Tho. vbi. sͣ. pͥmo: qꝛ teſtimōio Ioſephſpōſi ꝯprobatū ē xp̄ꝫ ex vgīe natū. vn̄ Amb̓. ſuꝑ LucāLocupletior teſtis pudoris .i. caſtitatis maritꝰ adhibet̉. qͥ poſſit ⁊ delere iniuriā. ⁊ vindicare obprobriuꝫ ſinō agnoſceret ſacr̄m. Et Greg. in omel̓. Sicut diſcipulꝰ dubitās ⁊ palpās .ſ. Thomas apl̓s. factꝰ ē teſtꝭ vere ruſurrectiōis: ſic ſpōſꝰ .ſ. Ioſeph fuerat cuſtos integerrime virginitatis. xvij. q. ij. Sic qͥppe. Ex qͦ magiscōfirmamur in fide huiꝰ myſterij .ſ. ꝙ cōceptꝰ ex virgīetāto teſtimonio. Ip̄a etiā v̓ba virgis magis credibilia reddūt̉ ſuaꝫ v̓ginitatē aſſerētis. Un̄ Amb̓. FidesMarie v̓bis aſſerit̉ magꝭ ⁊ mēdacij cā remouet̉. Cauſā em̄ mēciēdi deſpōſata nō habuit. cū cōiugij p̄miū ⁊gr̄a nuptiarū ſit partꝰ femīarū. Scd̓a rō ē vt tolleret̉excuſatio v̓ginibꝰ: q̄ ꝓpt̓ incautelā ſuā non vitāt infamiā. vn̄ Amh̓. Nō decuit v̓ginibꝰ ſiniſtra opiniōe viuētibꝰ velamē excuſatōis relinqͥ. ꝙ infamia mr̄ dn̄i notaret̉. O qͣꝫpulcra ē caſta generatio ait ſapiēs cū claritate Sap̄. iiij. i. cū clara fama. Naꝫ vt ait Augu. Dueres ſūt. ꝯſcīa ⁊ fama. Cōſcīa neceſſaria ē tibi. ſꝫ bona fama ꝓxīo tuo. Quiſqͥs cōfidēs cōſcīe ſue negligit famāſuā. nimis crudelis ē. xij. q. j. Nolo. Tercia rō ē qꝛ ꝑ hͦdeſignat̉ vniuerſa eccl̓ia. q̄ cuꝫ v̓go ſit .ſ. integritate fidei ⁊ gr̄e. deſpōſata tn̄ ē vni viro xp̄o ex qͥbꝰ generāt̉ filij ſpūales .ſ. fideles fr̄es ih̓u xp̄i iuxta illud pͣsͣ. Narrabo fratribꝰ meis nomen ⁊c̄. Quarta rō eſt qꝛ ꝙ mr̄ dn̄ifuit deſpōſata ⁊ v̓go in ꝑſona eiꝰ honorat̉ virginitasſil̓ ⁊ mr̄imoniū: ⁊ ſic reprobat̉ error eoꝝ qͥ alteri horūdetraxerūt .ſ. mr̄imonio: dicētes. nō poſſe tales ſaluari. Alij dixerūt v̓gines nō eē maioris meriti ꝙͣ cōiugati. Sꝫ falſū ē vn̄ ⁊ mr̄ fuit cōiugata ⁊ virgo. ¶ In quaaūt etare. b. Maria deſpōſata fuerit ex euāgelio hr̄i n̄pt̄. Sꝫ Epiphaniꝰ dicit ꝙ in. xiiij. anno: ⁊ in. xv. peꝑitxp̄m. Alb̓. aūt vbi ſupͣ vr̄ dicere. ꝙ in maiori etate lꝫ nōexprimat quoto anno. Dicit .n. ꝙ cū ſupponat̉ ꝙ ī beatiſſima v̓gine fuerit oīs cōgruētia tā ex ꝑte nature ꝙͣex ꝑte gr̄e ad hoc vt eēt mr̄ dn̄i. credimꝰ ꝙ deū cōcepittali etatē qͣ ꝑfecta fuit ſtatu corꝑis ⁊ qͣntitate. et ꝙ cūeādē etatē deſpōſata fuit tātū an̄. qͣntū mr̄imonia ſolēt p̄cedere ſpōſalia .ſ. circa duos mēſes. Cum .n. nihilſit laudabile: niſi aliqͦ mō depēdeat a liberi arbitrij volūtate. nō ſtatiꝫ illud fieri debuit cū. h. Maria liberoarbitrio vti potuit .ſ. anno. xj. vl̓. xij. ſꝫ int̓uēire debuittēporis ꝓtractio. in quo fierꝫ ⁊ meritorū accumulatō⁊ purificatiōis ſue facte in vtero maior ſuccederet depuratio ⁊ virtutū exercitatio vt oīm v̓tutū apice ſublimata. ſuo ſingulari merito mūdo ſuccurreret ꝑdito.
xp̄m gignēdo. Itē cōtra grauitatē morū ē nimia acceleratio mr̄imonij. vn̄ ⁊ in adoleſcētia fuit. Ad qd̓ facitqd̓ ait Salomō Prouer. pnl̓. Tria ſūt mihi difficiliaad cognoſcēdū ⁊c̄. qͣrtū penitꝰ ignoro .ſ. viā viri ī adoleſcentia ſua ẜm aliā trāſlatiōem qd̓ exponit Nicolaꝰde lyra .i. xp̄i in v̓ginis vtero in ſua incarnatōe. Nec attendit bt̄a Maria ꝙ ſpōſus eēt ſenex. ſꝫ ad volūtateꝫdei ſibi reuelatā. ⁊ dei legē diſponētē hoc cōſēſit. Nūꝙͣ em̄ debꝫ puelle dari ſponſus inuite. al̓s mala ſequūtur plura.Secūdo nomē viri .§. ij.eius expͥmit̉ dū dr̄ Ioſeph. Sic em̄ vocabat̉. Quā deſpōſatōeꝫ nō ē ſecuta illo tꝑe copula carnal̓. vn̄ qd̓ dr̄prius qͣꝫ cōuenirēt. lypͥus nō notat ordinē reſpectu .ſ.poſt ea .i. ꝙ nōdū ꝯuenerint carnalit̓ cōmiſcēdo. ſꝫ poſtea. Sꝫ ſimpl̓r negat factū. ꝙ nō fuerit .ſ. cognita carnalit̓. Ubi dicit Triẜ. Nō dixit priꝰ ꝙͣ in ſpōſi induceret̉ domū. Hūc em̄ morē ſeruabat antiqͥtas. vt ſpōſe īſpōſoꝝ domibꝰ haberēt̉: vt generi Loth apud ſocerūlegūt̉ habitare cū ſpōſis nōdū ſibi copulatis lege coniugij. Sic maria habitabat cū ſpōſo .ſ. Ioſeph. xxvij.q. ij. prius qͣꝫ. Ex qͦ clare patꝫ qͣntū excreuerit malicia⁊ cōcupīa hoīm. qꝛ cū tūc manerēt ſpōſe ī domo ſpōſorū. nulla cōmixtio. nulla īpudicicia erat int̓ eos an̄ tēpus nuptiarū: ſꝫ vt frater et ſoror in omni caſtitate ſil̓conuerſabantur. Nunc ſponſe vix in domo parentuꝫſuorum poſſunt tute cuſtodiri: quin ſponſi earum cūviſitāt faciant multas turpitudines. Et ideo matresdebent hmōi obuiare. Sed nedum ſponſe ſunt tute aſponſis ⁊ maritis earum in domibus parentum: niſiin magna cuſtodia teneātur. immo germane quo adfratres ſuos. vel germani. Ne filie a parentibus. necmulieres a cognatis. nec nouerce a priuignis ſeu filiaſtris: nec ſerue a dominis. Et ideo vt dicit Hieremias. Unuſquiſqꝫ a proxīo ſuo caueat. ⁊ in omni fratreſuo non habeat fiduciam. ſed omnem diligentiam habeat in cuſtodiendo. ¶ Sed exquo ſponſus Ioſephnunꝙͣ carnaliter cognouit ſponſam ſuaꝫ. merito queritur. Si fuit verum matrimonium inter Mariam ⁊Ioſeph. Ad quod reſpondet beatus Thomas. in. iij.parte. q. xxix. articū. ij. ꝙ matrimonium dicitur eē verum quando ſuam perfectiōeꝫ attingit. Duplex eſt autem perfectio rei. Prima quidem perfectio in ip̄a forma rei conſiſtit a qua ſortitur ſpeciem. Secunda perfectio conſiſtit in operatione rei per quam res aliqualiter finem ſuum attingit. Modo ad propoſitum forma matrimonij conſiſtit in quadam indiuiſibili coniunctione amboruꝫ .ſ. expreſſa per verba vel ſigna. perquam vnus coniugum fidem alteri ſeruare tenetur.Finis autem matrimonij eſt proles generāda ⁊ educāda. Ad quorum primum peruenitur per concubitumconiugalem. Ad ſecundum ſcꝫ educandum prolem ꝑuenit per alia opera viri et vxoris: quibus ſibinuicemobſequuntur ad nutriendum prolē. Dicenduꝫ igitur.ꝙ ꝙͣtum ad primam perfectionem que eſt eſſentialismatrimonij. omnino fuit verum matrimonium interMariā matreꝫ dn̄i ⁊ Ioſeph. quia vterqꝫ conſenſit incopulam coniugalem: non aūt expreſſe in copulā carnalē. niſi ſub conditione ſi deo placeret. vnde ⁊ angelus ad Ioſeph vocat Mariam coniugem ſuam dicēsNoli timere accipere Mariam coniugem tuam. vbiAugu. Coniunx vocatur ex prima deſponſationis fide: quam concubitu. nec cognouerat: nec cognituruserat. Ꝙtum v̓o ad ſecūdā perfectiōeꝫ que ē ꝑ actū matrimonij. ꝙͣtū ad carnalē concubitū. nō fuit illud matrimonium conſūmatum. ſcꝫ per quem proles generatur. Fuit tn̄ ꝙͣtum ad prolis educatiōem. Et vt dicitAugu. hoc exemplo manifeſte inſinuatur fidelibꝰ coniugatis. etiam ſeruata pari conſenſu continētia poſſe