¶ Titulus.XV.

ſpāli dei munere nati ſunt ſine originali pctō: vt xp̄i. etvirginis mr̄is eius. et Iohānis baptiſte. Xp̄c tn̄ etiamſine originali ꝯceptus non ſolum natus. Et ſic natiuitas bt̄e Marie celebratur. qꝛ: vt dicit Bern̄. ſancta fuit anteꝙͣ nata. Neqꝫ enim feſtis laudibus celebraret̉.ſi non ſctā naſceretur. Et de hac in verbis ꝓpoſitꝭ queſunt titulus qͣſi euāgelij dicit̉. Liber generatōnis ih̓uxp̄i. In qͦ ꝯmendat̉ ex tribꝰ.Ex totali puritate. qꝛ liber.Ex ſuꝑnali fecunditate. qꝛ generatōnis.Ex ſingulari dignitate. qꝛ ih̓u xp̄i..§. j.Dicit beata Maria liber qꝛ ꝯtinuit in ſe diuinā ſapientiā. id eſt filiumdei. In libris em̄ ꝯtinet̉ ſapientia deſcripta. Et ex hocinnuitur totalis eius puritas .ſ. in anima ⁊ corpore. qꝛvt dicitur Sapien̄ .j. In maliuolā animā non intrabit ſapientia. neqꝫ habitabit in corpore ſubdito pctātis. Et ideo oportuit eam eſſe totaliter purā ab omnipctō. Iohā. Damaſcę. Sanctus em̄ deus. nō niſi ī ſanctis requieſcit. Et poſſumus dicere. ꝙ vocat̉ btā Maria liber triplici ex cauſa ſeu rōne. Primo rōne materie. Secundo rōne ſcripture. Tercio ratōne clauſure.¶ Ꝙtum ad primuꝫ. libri p̄cipue notabiles fiūt de ꝑgameno. quo ad materiā ſeu cartam. Purgato tn̄ tripliciter .ſ. a pellis carnoſitate. Ab aquoſitate ſeu huīditate qn̄ .ſ. ſiccat̉: ⁊ a ſuꝑfluitate qn̄ radit̉. Sic. b. maria purgata fuit. A carnoſitate pctī originalis. prouenientis ex pctō originali. pͣs. Ecce eī ī iniquitatibꝰ cōceptus ſum et in pctīs ꝯcepit me mr̄ ⁊cͣ. Et hoc in ſctīficatōne. Ab aquoſitate .i. fomitis fluxibilitate Gen̄.vj. Cuncta cogitatio prona eſt ad malū ⁊cͣ. Et hoc inſpūſſctī ſuꝑuentōne. Aſuꝑfluitate .i. a qͣdam legis irregularitate. Et hoc in purificatōne: qꝛ .ſ. ẜm legē mulier parens nō poterat ire ad templū niſi poſt. xl. dies:vel a ſuꝑfluitate qͦ ad directōeꝫ actualē oīm cogitatuum in deū. Sic ⁊ nos oꝑtet purgari ſi volumꝰ ꝑadiſuꝫintrare ab originali ꝑ baptiſmū. A mortali ꝑ penitentiā. A ſnꝑfluitate venialium ꝑ ſacr̄alia. Aug. de pe. di.j. Neminē putes ab errore ad veritatē: a quocūqꝫ magno: vel pͣuo pctō: ad virtutē ſine penitētia poſſe trāſire. Ita a deo imꝑtit̉ largitas venie: vt nō deſerat̉ veritas diſcipline. Uel pōt dici. ꝙ debemus purgari a carnoſitate luxurie. Ab aquoſitate ſuꝑbie. Huiditas em̄nimia facit inflare ⁊ ydropicū. Et a ſuꝑfluitate auaricie que ſuꝑflua ꝯgregat et retinet. Antiquitꝰ autemmateria libroꝝ fiebāt carte .ſ. de ligno .i. ex cortice illoarboris ſubtiliori: qͥ eſt mediꝰ inter corticē groſſum exteriorem ⁊ lignū qui cortex mediꝰ ⁊ ſubtilis dicit̉ liberUn̄ a tali materia liber eſt dictꝰ: q̄ maͣ bene ꝯgruit beate Marie: qꝛ facta eſt media ſeu mediatrix inter deuꝫ⁊ hoīes. ꝓpter qd̓ canit eccl̓ia. Mediatrix hoīm: ablutrixqꝫ criminum. pctōꝝ veniā .ſ. ꝓcurādo iſta. Et ideopctōres diſcordes ⁊ inimici dei facti ꝓpter offenſaꝫ: vtrecōcilient̉ ei. debēt ad iſtū libꝝ ⁊ ad iſtā mediatriceꝫrecurrere. Nā ſicut ip̄a mediāte ſedata ē lis q̄ erat int̓deū ⁊ hoīes: ita etiā ꝑ ip̄am termīant̉ qōnes int̓ hoīes⁊ dyabolū. Un̄ legit̉ in li. de miraculis eiꝰ. ꝙ quidamgrādis peccator ductꝰ eſt ꝑ viſionē ad iudiciū dei: vbiꝑ qͣtuor allegatōnes dyabolus voluit ꝓbare eū eſſe ſuum. Primo ratōne publici inſtrumēti qd̓ deꝰ dictauitcū dixit. In qͣcunqꝫ hora comederitis ex eo: morte moriemini. Cum gͦ iſte ſit ex eiꝰ ꝓgenie. morte ꝑpetua debet mori. Sed. b. Maria cuiꝰ ille deuotus erat. Reſpōdit: vt mediatrix ⁊ aduocata. Iſtud tu demon falſificaſti: qꝛ ad illud addidiſti. Nequaꝙͣ moriemini: ⁊ id̓otanꝙͣ falſarius repellendus es. Scd̓o dixit dyabolꝰ illum eſſe ſuū rōne p̄ſcriptōnis: qꝛ .ſ. multis annis eū inſeruū poſſedit. Ad qd̓ mediatrix btā Maria reſpondit. Illa p̄ſcriptio fuit ſepe interrupta: ⁊ ideo nō valꝫ

qꝛ ratio eiꝰ ſemꝑ murmurabat: ⁊ ꝯtradicebat ꝙ tamcrudeli domino ſeruiebat. Tercio dyabolus dixit eſſeillum ſuum rōne ꝓprietatis pctī. Nam pctī ꝓpriuꝫ eſteſſe ponderoſum. pͣsͣ. Sicut onus graue grauate ſūt ſuper me. Et qꝛ ponderoſum: ideo trahit ad centruꝫ terre ſcꝫ infernum: ⁊ ideo illuc demergendum. Cui mediatrix: rn̄dit. ꝙ pena ⁊ paſſio filij ſui plus om̄ibꝰ ponderauit ⁊ ſurſum quodāmō trahit pctōres. Iob. vj. Utinam appenderent̉ pctā mea ⁊cͣ. Quarto allegauit: qꝛplura erant eius mala ꝙͣ bona. Et cum ad preceptumiudicis in ſtatera appenderent̉ bona et mala: ⁊ ſtaterain qua erāt mala preponderaret: ſubito beata Mariamanū appoſuit ad ſtaterā ſeu bilantiā in qua erāt bona etſi pauca: et traxit eam ad terrā ⁊ preponderauitalteri. Tunc dyabolus confuſus abſceſſit: et ille euigilans vitam ſuam in melius cōmutauit. Secundo btāMaria dicit̉ liber rōne ſcripture eius. Scriptura eī libri nihil ē aliud ꝙͣ verbū incartatū .i. carta incorꝑatūEt rep̄ſentat verbū dei incarnatū in virgine. Nā tanꝙͣ nr̄m verbū mentale. eſt verbū a pr̄e genitū. pͣs. Eructauit cor meū verbū bonū ait pͣs. Tanqͣꝫ verbū vocale eſt verbuꝫ dei a ꝓphetis p̄dicatū. yſa. lv. Uerbuꝫ qd̓egredietur de ore meo .i. per ꝓphetas nō redibit ad mevacuum. Sed tanqͣꝫ verbum incartatum ſeu ſcriptuꝫeſt verbū dei in vtero v̓ginis formatū ſeu incarnatuꝫ:de quo dr̄ yſa. viij. Sume tibi libꝝ grandē ⁊ ſcribe ī eoſtilo hoīs: vt ſit verbum pr̄is: ⁊ filij ad ſpm̄ ſctm̄ cuiusopere ꝯceptus dicit̉. Liber iſte grandis fuit. b. MariaLibri qui fiunt ab hominibꝰ ſunt parui: qꝛ pauca cōtinent. Namet ſi Salomon dicat Ecc̄i. vltimo. Faciēdi libros nullꝰ eſt finis: tn̄ vt ait temiſtiꝰ. Ea q̄ ſcimusſunt minima ꝑs eorum que ignoramꝰ. Sed. b. Mariafuit liber grandis: qꝛ ꝯtinuit diuinā ſapientiā cuiꝰ nōeſt numerus. In ipſo em̄ ẜm apoſtolū ſunt theſauri ſapientie: ⁊ ſcientie dei. Scriptor huiꝰ libri fuit optimꝰ.qm̄ ſpūſſ qui omnium eſt artifex omnem hn̄s ſcientiāFuit qͦꝫ in hoc libro ⁊ ſcriptura in qͣ om̄s pn̄t ⁊ debentlegere et obſeruare in eo ꝯtenta. Unde Amb. in librode virginibꝰ ait. Sit vobis tanꝙͣ in imagine deſcriptavita Marie. Habetis in ea ꝓbitatis exempla: vt ſciatis quid eligere: quid vitare debeatis. Uirgo erat nōcorꝑe .ſ. tm̄: ſed ⁊ mente que nullo doli ambitu ſincerūviolaret affectum. Corde humilis verbo grauis. Animo prudēs. Loq̄ndi partior. Legēdi ſtudioſior. Intēta operi. Uerecūda ſermone. Arbitrū mentis nō hominē: ſed deum querens. Non in incerto diuitiaꝝ: ſedin precę pauperū ſpem reponens. Aſſurgere maioribꝰnatu. Eqͣlibus nō inuidere. Fugere iactantiā. Sequirationem. Amare virtutem. Et infra. Congeminatꝰieiunio dies. Et ſi reficiendi neceſſitas fuit: plerunqꝫcibus obuius erat qui mortem arceret: non qui delicias miniſtraret: dormiendi non prius cupiditas qͣꝫ neceſſitas fuit. Et ſi quādo dormiebat corpus: vigilabatanimus: qui vel lecta repetit: vel interrupta continuat: vel agenda ꝓnunciat: vel ordinata diſopnit. hec ille. Abi multa dici poſſunt ad delectatōeꝫ ⁊ imitationem eiꝰ. Et de hoc libro virginali ait Baruch. iiij. ca.Dic eſt liber mandatoꝝ. Mandata dei ſunt d̓ operibꝰvirtutum. Tot ſunt in hoc libro ſcripture: quot opera virtutum. Ille v̓o legit in eo ⁊ colit: qui eam imitatur et diligit. ¶ Tercio dicit̉. b. maria liber rōne clauſure. Libri enim hn̄t ſua clauſoria vel ſigilla. Ip̄a dici poteſt liber ille: de quo Ioh̓. apoc. v. vidi in dexteradei ſedentis ſuꝑ thronū librum ſcriptū intus ⁊ foris ſignatuꝫ ſeptē ſigillis. Liber iſte btā Maria in dexteradei fuit .i. in dei p̄deſtinatōe: ⁊ p̄electōne cūctoꝝ. Scriptꝰ habitibꝰ intꝰ in aīa ⁊ actibꝰ v̓tutū abexͣ ſeu foris inexteriori ꝯu̓ſatōe. Septē ſigilla ſt̓ ſeptē figure ſuę ſanctiſſime natiuitatis. ¶ Primā clauſurā ſeu ſigillū appoſuit balaā: dicens. Numeri. xxiiij. Orietur ſtella ex