¶ Titulus.XIIII.

corda hoīm. Et ideo: vt ait Hiero. Omnia q̄ faciuntſancti. in ꝯſpectu dei faciūt. ſiue comedāt ſiue bibāt ſiue aliud faciāt. de pe. di. j. Et vidēt .i. cōſiderāt deū oīafacta eorū ſcire. ⁊ iō timēt ⁊ reuerent̉. ſicut et quilibettimet ⁊ erubeſcit corā ſapiēte viro peccare. Un̄ ⁊ Hoetius in fi. de ph̓ica ꝯſolatōe: ait. Magna eſt vobis indita neceſſitas ꝓbitatis. cū agatis an̄ oculos cūcta cernētis. ¶ Et ſi ſcire vis nobilitates huius ſapīe. notaqd̓ hr̄ Sap̄. vij. vbi dr̄. Eſt in illa ſapīa. ſpūs intelligētie ſctūs. vnicus. multiplex. Subtilis mobilis diſertꝰnobilis. incoinquinatus. certus. ſuauis. amās bonumacutus. qui nullū vetat hn̄facere. hūanus. benignus.ſtabilis. certus. ſecurus. oēm hn̄s virtutē. oīa ꝓſpiciēsqui capiat oēs ſpūs intelligibiles ⁊cͣ. Et qꝛ ſapiētis eſtordinare. ex maxīo ordine vniuerſi qui nūꝙͣ deficit on̄dit̉ maxīa ſapīa eiꝰ. psͣ. Statuit ei ineternū q̄ creauitꝑmanētia in ſeculū ſeculi .i. ſemꝑ duratura p̄ceptū poſuit ⁊ nō p̄teribit. Iſtud p̄ceptū eſt naturalis inclinatio ⁊ executio diuine ordinatōis. q̄ nunqͣꝫ deficit. Sedqd̓ mirabilius ⁊ incōp̄henſibilius eſt. cū hō vel angelus quicūqꝫ ſapīa ſua non videat actu ⁊ intelligat. niſivnū diſtincte in vna applicatōe intellectus ad cognoſcēdū. nec illud qd̓ intelligit̉ ſit ipſe intellectus. nec intellectiua potētia ſit eſſe eius. ſꝫ diſtincta realiter. nōſic eſt de ſapīa dei. ſꝫ oīa cognoſcit diſtincta vnico actuintellectus. Nec intellectus eius vel intellectū ab eo.ꝓut eſt in ip̄o eſt aliud qͣꝫ eſſe ⁊ eſſentia eius. vna ſapīaſicut ⁊ eſſentia. in tribꝰ ꝑſonis. qͣꝫuis filio attribuat̉ ꝑappropriationē Ecc̄i .j. Fons ſapīe verbū dn̄i in excelſis. Timete ergo eum oēs ſancti eius. ait psͣ.Quarto timēdus eſt. §. iiij.deus ⁊ reuerēdus ꝓpter ſuā ſummā bonitate ⁊ beniuolentiā. ẜm Dyoni. bonū eſt ſuipſius diffuſiuū et cōicatiuū. ⁊ quāto bonū eſt maius: tāto magis eſt ſui cōicatiuū. ſicut etiā exꝑientia hͦ docet in bonis homībꝰ. quibona ſua tꝑalia vel ſpūalia vt doctrinā cōicant alijs.Deus igit̉ glorioſus cū ſit ſummū ⁊ infinitū bonū: volens ſuā bonitatē cōicare. mūdū creauit cū innūeriscreaturis. cuilibet cōferens bonitatē aliquā. ẜm capacitatē creature ipſius. adeo vt melior eſſe nō poſſet inſpē illa. Dei em̄ ꝑfecta ſunt oꝑa Dent̉. xxxij. ait moyſesPerfectū dr̄ cui nihil deeſt ad eius cōpletum eſſe tale.vn̄ ⁊ plato ph̓s. Que cā deo faciēdi mūdū. ⁊ rn̄dit. Bonus eſt bona fecerit. q. d. Bonitas ſua induxit ad mūdum faciendū. Et vidit deus cuncta q̄ fecerat ⁊ erantvalde bona Gen̄. j. Singula (inquit Aug. in encheridion) bona. oīa v̓o ſil̓ valde bona: quia ex his reſultatvniuerſitatꝭ ordo. in qͦ id qd̓ malū dr̄. loco ſuo poſituꝫbn̄ ſtat. vt cōꝑatione eius eminētius cōmendet bona.Oppoſita em̄ ẜm ph̓m iuxta ſe poſita magꝭ eluceſcūt.quantū em̄ p̄ſtat vituꝑatōis cōſideratio alicuius vicij. tanto exinde ſequit̉ maior cōmendatio ⁊ laus virtutis ſibi ꝯtrarie. ¶ Sed ⁊ adeo potēs ⁊ bonus eſt deus glorioſus inquit idē Aug. in encheridion. ꝙ nō ꝑmitteret aliqd̓ malū eſſe in oꝑbꝰ ſuis. niſi inde eligeret maius bonū ad ꝑfectionē .ſ. vniuerſi vt ꝑſecutionētyrannorū ad coronationē martyrū ⁊ hmoi. Speciesaūt rerū ſunt ſicut numeri ẜm ph̓m. In numeris autēhoc reꝑit̉. qꝛ numerus ſuꝑior ꝯtinet inferiorē ⁊ ad minus in vno excedit Sicut denarius numerus cōtinetnouenariū ⁊ octenariū ⁊ alios inferiores. ⁊ ad nouenarium addit vnū. ad octenariū addit duo: nouem em̄ ⁊vnū cōſtituunt decē: ita accidit in ſpeciebꝰ creaturarūquelibet ſpēs habet ſaltim vnū gradū eſſentialē bonitatis. Alia ſpēs nobilior. illū gradū cōtinet in virtute ſaltim. ⁊ addit aliū gradū bonitatis eſſentialeꝫ. al̓seſſet eiuſdē ſpēi. vt verbigr̄a. lapis habet vnū graduꝫbonitatis eſſentialis. qꝛ habet eſſe: planta que eſt aliaſpēs vel genus creature. habet vltra eſſe aliū gradumbonitatis .ſ. vegetari. Aīal aliud genus creature nobi

lius. habet vltra eſſe ⁊ vegetari. aliū gradū bonitatisſcꝫ ſentire. Et cū aīalia beſtiarū terre volatiliū celi. ⁊piſciū maris ſint innūerabilia. habent etiā inter ſe diuerſos gradus bonitatis eſſentiales. ꝓpter qͦs differ̄tſpē. lꝫ nobis ſint ignoti. vn̄ vna eſt maioris bonitatiseſſentialis ⁊ nobilior altera. ſicut mus ꝑfectiꝰ aīal muſca. muſipula nobilior mure. canis ꝑfectior muſipula.equus ꝑfectiꝰ aīal cane. ⁊ ſic de alijs. Homo v̓o vltraeſſe vegetari ⁊ ſentire. habꝫ aliū gradū bonitatis eſſentialis natural̓r .ſ. intelligere. Et lꝫ oēs hoīes ſint eiuſdem ſpēi natura. ꝓpter qd̓ dicit porphirius. Participatōe ſpēi oēs hoīes ſunt vnus hō. tn̄ ſunt valde differētes in bonitate accidētali gr̄e. ẜm quā collocant̉ poſtea boni in diuerſis ordinibꝰ angeloꝝ ẜm Greg. Perfectōe aūt gr̄e maximus ſctūs in via. eſt minor infimooīm angelorū beatorū. qꝛ hic viator. ille ꝯp̄henſor. ꝓpt̓qd̓ dixit xp̄s de Io. baptiſta Mat̉. xj. Quo nemo maior inter natos mulierū. Qui minor ē in regno celoꝝmaior ē illo. tūc nō erant in regno niſi angeli. Angeliaūt ẜm Dyoni. ⁊ be. Tho. in pͥma ꝑte. differūt nōſolūnūero. ſꝫ ⁊ ſpē vnus ab altero. ſicut differt equus a boue. hos a leone ⁊ hmōi. Un̄ oꝑtet dicere ꝙ quilibꝫ immediate ſuꝑior hꝫ vnū gradū bonitatis eſſentialē maiorē. ad immediate inferiorē. ⁊ ſic etiā maiorē gradumbonitatis gr̄e ⁊ glorie. Habet gͦ infimus angelus maiorē ꝑfectionē ꝙͣ maximꝰ ſctūs in mūdo. ſcd̓s maioreꝫꝑfectōꝫ pͥmo angelo. tercius maiorē ſcd̓o. ⁊ ſic de alijsEt cum angeli infimi ordinis ſint pl̓es numero qͣꝫ oēshoīes mūdi. qn̄ pl̓es fuerūt. qꝛ qͥlibet hꝫ angelū ꝓpriūad ſui cuſtodiaꝫ. cū ſint milia miliū qͣſi innūerabiles.aſcēdendo gradatim de gradu bonitatis vniꝰ ad aliūmaiorē ꝑ ſingulos angelos. Quis iam valeat ꝯp̄hendere nedū eſtari. qͦt gradus maxīe bonitatis ꝑfectiōisgr̄e ⁊ decoris. hēbit ſup̄mꝰ in ordine angelorū infimo.aſcēdēdo ad alios ordīes ſuꝑiores qͥ quāto ſūt ī ordīeſuꝑiori tāto ſūt ī nūero ml̓to maiori ſuꝑior īferiori ordine ẜm dn̄m Io. dn̄ici. qꝛ maior ꝑfectio ſine ꝯꝑatōe ēin ſpirit ibo ꝙͣ īcorꝑibꝰ. Sꝫ ī corꝑibꝰ elemētaribꝰ ⁊ celeſtibꝰ hoc on̄dit̉ ꝙ ſuꝑiora corꝑa ſūt notabiliter maiora ꝙͣ inferiora. ſicut a qua maior terra. aer maior aquaignis ſpera maior aere. Primum celum .ſ. lune maiusſpera tota elementari. Et ſcd̓m celum maius primo. ⁊ſic de alijs. Et hoc qͣꝫtum ad quantitatē cōtinuā. quein corꝑibus reꝑitur. Et cum quantitas continua nōſit in ſpiritibꝰ videt̉ ꝙ hec ꝑfectio quantitatis debeatſaluari ſaltim in quantitate diſcreta. ſcꝫ numerali vtſuꝑior ordo ſit maior numero inferiori multomagis.Quantus ergo ⁊ qualis erit ſup̄mus archangelus. qͣꝫexcelſior ſup̄mus in ordine principatuū. ⁊ ſic de alijs.Quid ergo erit de ſup̄mo ſeraphin bonitatis. pulcritudimis ⁊ ꝑfectionis. Et qꝛ ſuꝑ omnes choros angelorum exaltata eſt beata Maria mater dn̄i: multomaior bonitas ⁊ ꝑfectio gratie ⁊ glorie reꝑitur in illa. Etſine comꝑatione in xp̄i humanitate ꝑmaxima. Nontn̄ ad infinitam bonitatem ⁊ omnē ꝑfectionem deitatis. que vna eſt in patre. filio et ſpirituſancto. ita ergotrinitas beata cōicauit gradus varios bonitatis ī creaturis. ꝙ nihil ab ea diminutū eſt. ſed omnes illas ꝑfectōnes ſine mixtura alicuius defectus. que tn̄ mixtura eſt in creaturis. ſibi retinuit ⁊ excellentiora. cum em̄infinita bonitas. dulcedo. pulcritudo ⁊ ſapientia ⁊ potentia eius. nulli totum cōicauit. qꝛ creatura cum ſitfinita nō eſt capax infiniti. In creaturis etiā angeliset hominibꝰ bonitas eſt accidentalis. vnde ⁊ poteſt adeſſe ⁊ abeſſe ſubiecto p̄ter ſubiecti corruptionem. Indeo aūt eſt eſſentialis ⁊ mutari nō poteſt. ſic nec eſſentia ſua. Et ideo dixit xp̄s cuidam vocanti eum mgr̄mbonum. Nemo bonus niſi ſolus deus. ſcꝫ per eſſentiā.Nam etſi omnis creatura bona ſit. nō tamen ꝑ eſſentiam ſed ꝑ accidens additū eſſentie. Et qꝛ beati aꝑtevident illam infinitā bonitatem. auerti ab ea nō pn̄t