¶ Capitulum.XIIII.
Scio dn̄e qꝛ oīa potes. Et Heſter. xiij. In ditōne tuadn̄e cuncta ſunt poſita. et nō eſt qui reſiſtat maieſtatitue. Pō aūt deus oīa niſi q̄ importāt defectū indecentiam. vel cōtradictionē ẜm b. Tho. in ſūma. qꝛ hmōipoſſe ꝑtinet ad defectū potētie. vn̄ deus peccare nō p̄tqꝛ Aug. Solus ille dr̄ oīpotēs .ſ. deus qui cum oīa poſſit. peccare nō p̄t. qꝛ peccare poſſe. nō eſt aliquid poſſeſed impotētie. de pe. diſ. ij. in fi. Sil̓r ambulare ꝑ ſe nōpōt nec eſurire nec comedere. qꝛ hec cōueniunt corꝑi.nec decet iſta ſpiritum et ſpūs eſt deus Ioh̓. iij. habettn̄ ⁊ dat virtutē creaturis hmōi faciēdi. Sil̓r cum dicit Hiero. Cum oīa poſſit deus. hoc non pōt. virgineꝫſuſcitare poſt ruinā. vt .ſ. virgo integritatē carnis habens cum ſit corrupta: hoc em̄ implicat cōtradictionēꝙ ſit aliqua virgo ⁊ non virgo: pōt tn̄ coronare corruptam .ſ. penitentē ⁊ dare ſibi aureolam virginitatis etcarnē re integrare. Et qͣꝫuis oīpotentia patri attribuatur ꝑ appropriationē. tn̄ non ſolū oīpotens pater. ſedomnipotēs filius. omnipotēs ſpūſſanctus. Nec trestn̄ om̄ipotētes. ſed vnus omnipotēs: inquit athanaſius. Et vna eſt om̄ipotētia. Ecci. Magna potētia deiſolius ⁊ ab humilibꝰ honorat̉. ¶ Hec aūt omnipotentia dei manifeſtat̉ in cunctorū creatione. In impiorūiuſtificatōe ⁊ gloriatione. In miraculorū oꝑatōe. Ꝙtum ad creationē dr̄. Qui viuit in eternū. creauit oīaſil̓. Uiuit ineternū ſolus deus. qui ſolus cuncta creauit. Creare eſt de nihilo aliquid facere. quod requiritinfinitā potentiā. Nulla aūt creatura habet potentiam niſi finitā. nec pōt oꝑari niſi in p̄iacētem ſeu p̄ſuppoſitam materiā. Sicut faber cultellum facit ex ferropexiſtente. Nec etiā natura oꝑatur in inſtāti ſicut deus. ſed ſucceſſiue: deus aūt creauit oīa ſil̓ in principiomūdi. Nec obſtat qd̓ in pͥmo capl̓o Gen̄. dr̄ deū in ſexdiebꝰ creaſſe diuerſa genera rerum. qꝛ moy. loquebat̉ppl̓o rudi. qui de oꝑibus imaginat̉ deum oꝑari ad modum hoīm: hoīes aūt vt apparet nō faciunt plura ſil̓ ſꝫvnum poſt aliud. ⁊ ideo ẜm capacitatē illorum dixitdeum illa in pluribꝰ diebꝰ feciſſe ẜm Aug. vel dr̄ deumcreaſſe oīa ſimul. ꝙͣtum ad materias rerum et formasſubſtantiales. Sed in illis ſex diebꝰ addite fuerunt illis rebus creatis quedā ꝓprietates accidentales reſpectu cuius dicunt̉ facte in illis diebus ẜm b. Tho. in ſūma: vel ſi ẜm Greg. ⁊ Bedam fuerunt facte ſucceſſiuetotaliter ꝑ interualla illorū dierum. tunc intelligiturcreaſſe omnia ſimul in mēte ſua ydealiter. qd̓ fuit abeterno. ¶ Scd̓o apparet dei omnipotētia in iuſtificatione impiorū: hoc .ſ. iuſtificare dicit Aug. maius eſſeꝙͣ creare celum et terrā .i. melius. Potior eſt em̄ gratiaqꝫ natura. Natura eſt data in creatiōe rebꝰ. gratia datur in iuſtificatōne hoībꝰ. q̄ habiles facit ad gloriā diuine fruitionis. ad quā inducere non pōt tota virtusnature. Hoc aūt .ſ. iuſtificare ē ſolius dīne potētie infinite. Nam ꝑ iuſtificationeꝫ tollit̉. culpa mortalis. q̄habet debitum pene infinite extenſiue .i. ꝑpetue. qꝛ cōtra bonum infinitū. Et ſil̓r conferre gratiā q̄ eſt valoris infiniti. qꝛ cōducit ad infinitū p̄miū. Omnis aūtcreatura eſt virtutis finite in ſe ⁊ ideo nulla pōt ꝓducere effectum infinitū .ſ. remittere culpā ⁊ dare gratiāUnde Io. baptiſta ait. Potēs eſt deus de lapibꝰ iſtisſuſcitare filios abrahę Math̓. iij. id eſt ⁊ quoſcunqꝫ induratos vt lapſis ī peccatis. iuſtificare ⁊ rōnabiles facere imitatores fidei ⁊ virtutum abrahe. cui ⁊ filijs fuit facta ꝓmiſſio terre promiſſionis. Nec obſtat qd̓ aitxp̄us Math̓. ix. Filius hoīs habet ptātem in terra dimittendi peccata ⁊ iuſtificare qꝛ virtute deitatis nonvirtute humanitatis ¶ Tercio apparet eius omnipotentia ex miraculorum oꝑatōne. Deus em̄ qui creauitoīa. et ſi omnibꝰ dedit certas virtutes ⁊ ꝓprietates. ⁊ vtcauſis ſecundarijs ptātem ꝓducendi quoſdā effectusnaturales. Retinuit tn̄ ſibi ptātem agēdi ad placitū
in rebus ſupra curſum conſuetum naturalis virtutis.Et hac ptāte vtit̉ in miraculis. Non em̄ habet natura vel aliqua creatura ptātem roducendi priuationēad habitum. vt ꝙ mortuus ſuſcitet̉. cecus videat. mutus loquat̉. ſurdus audiat. ꝙ ſol firmetur in celo ſicutſub Ioſue. vel reuertat̉ retro ſicut ſub Ezechia. vel ſiteclipſis ſolis in luna quintadecima. ſicut in paſſionexp̄i ⁊ alia innumera. Hoc fieri non pōt a creatura. ſedſolum diuina potentia. Que miracula deus innumera fecit in varijs tꝑibus ad confirmationē fidei. ꝑ ſe ⁊ꝑ ſanctos ſuos. nō ꝙ ipſi ſancti virtute ſua hoc facerētſed virtute dei vt inſtr̄a ducta ab eo. Un̄ or̄one p̄miſſaad deū quē cogͦſcebant auctorē eorū. Omniū aūt miraculorum maximū ipſa vnio diuinitatis cum noſtrahumanitate in vnitate ꝑſone. Ad hoc (vt canit eccleſia) tremunt videntes angeli verſa vice mortaliū culpat caro. purgat caro. regnat deus dei caro. Quod pauet celuꝫ. ſtupet terra. oīs creatura mirat̉ etiā celeſtisvſus nō obtinet. ignorauit rō. mēs nō capit humana:ait Hiero. in hoc myſterio implet̉ incarnatōis rep̄ſentant̉ in ſacr̄o eukariſtie vbi dn̄s fecit memoriā mirabilium ſuorū eſcam dando timentibꝰ ſe. timore initiali.Uidentes ergo turbe miracula: vt dr̄ Math̓. ix. timuerunt dicētes vidimus mirabilia. Dicebat philippusrex francorū. vt habet̉ in li. de. vij. donis. cum audirettonitrua magna ⁊ tremeret. Recte iſte ē dicēdus rexpotētiſſimus. qͥ ſolo nutu ſuo facit alios tremere ⁊ timere. psͣ. Qui reſpicit terrā ⁊ facit eam tremere.Tercio timet deus a. §. iij.ſanctis etiā patrie ⁊ angelis timore reuerētie ꝓpter ſuam immenſam ſapīam. ſemꝑ in mundo apud quaſcūqꝫ natōnes. ſapientes in quacūqꝫ facultate: habiti ſūtin timore reuerentie. a principibꝰ ⁊ populis. Unde etSap̄. viij. dicit ſapiens. Habebo ꝓpter hanc ſapīamclaritatē ad turbas ⁊ honorem apud ſeniores. Faciesprincipū mirabunt̉ me. Et infra. Timebūt me regeshorrendi audiētes ⁊ in multitudine bonus videbor ⁊in bello fortis. Quod totū ꝑ exempla ptꝫ. Nam Ioſeph filius iacobvenditus in ſeruū. ⁊ poſtea obprobrioſe incarceratus. Demū ꝓpter ſapīam diuinā q̄ reꝑtaeſt in eo. exponēs ſomnia ꝓphetica pharaonis de futura fame ꝑ ſeptem annos. ac prudētia ꝓuidens. exaltatus fuit mirabiliter ſaluator nūcupatus. ⁊ habitus intimore ⁊ reuerētia. apud frēs ⁊ alienigenas. Sic moyſes ꝓpter ſapīam ſuā apud egyptios ⁊ apud hebreos reueritus. oēs metuere faciebat. Sic daniel cuꝫ anania.azaria ⁊ myſaele pleni diuina ſapīa in ſumma reuerentia erant apud dariū ⁊ alios principes. Areſtoteles inph̓ia ſapiētiſſimus. habitus eſt in timore ⁊ reuerētiaapud alexandrū. et ſic de alijs. Sed qꝛ oīs ſapīa a dn̄odeo eſt. ⁊ cum illo fuit ſemꝑ. ⁊ eſt an̄ euum Ecc̄i .j. Etoīs ſapīa huius mūdi ſtulticia eſt apud deū .i. in cōꝑatione diuine ſapīe ignorantia eſt. ideo ſumme metuendus ⁊ reuerēdus deus ꝓpter immēſitatē ſue ſapīe. Un̄dr̄ Eccͣi .j. Arenam maris pluuie guttas ⁊ dies ſeculi.quis dinumerauit? q. d. nullus. Altitudinē celi ⁊ latitudinem terre ⁊ ꝓfundum abyſſi. quis mēſus eſt? q. d.nullus. Sed tanta eſt ꝓfunditas diuine ſapīe. vt oīaiſta dinumeret. ⁊ ſciat ⁊ guttas aque maris. et granaarene. ⁊ capillos capitū. ⁊ frondes arborū. ⁊ cogitationes ⁊ affectus hoīm omīa diſtincte nouit in ſapīa ſua.Omnia q̄ facta ſūt ⁊ q̄ fiunt ⁊ q̄ erūt circa actus hoīminteriores ⁊ exteriores. oīa aīa xp̄i nouit. in qͦ ſunt oēstheſauri ſapīe ⁊ ſcīe dei. diuinitas aūt eius cum patre ⁊ſpūſancto vna nouit nonſolū creata quecūqꝫ. ſed etiāinfinita alia q̄ deus pōt facere. q̄ tn̄ nō faciet. Magn̄igit̉ dn̄s ⁊ magna virtus eius. ⁊ ſapīe eius nō eſt numerus: ait psͣ. Et oculi dn̄i lucidiores ſole vt dr̄ Ecc̄i. circūſpicientes omnes vias hoīm. ⁊ profundum abyſſi ⁊