Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
148v
Einzelbild herunterladen
 

Citulus.XIIII.

incōſuetū nr̄e cōſideratōni offert̉. et ſic eſt magnū nr̄areputatōe. ⁊ hͦ mō eſt ſtupor qͥ cauſat̉ ex inſolita ymaginatione. Tercio rōne improuiſionis. qꝛ ſcꝫ ꝓmoueri non pōt. ⁊ ſic futura infortunia timent̉. ⁊ dr̄ agonia.Tremor aūt eſt effectꝰ timoris. ⁊ ab eo cauſat̉. huiꝰ rōeſt ẜm Tho. pͥma ſcd̓e. q. xlij. qꝛ in timore calor ab exterioribꝰ ad interiora ꝯtrahit̉. Remoto aūt ab exterioribus calore qͥ mēbra cōtinebat remanēt mēbra frigida ⁊ ꝓpter hͦ accidit in eis tremor. Tremor em̄ ex frigiditate cauſat̉ ꝓpter qd̓ tremūt mēbra timendū. Et primo tremit cor. eo ꝙ in timore calor deſerit cor. Scd̓otremit vox ꝓpter vicinitatē arterie vocal̓ ad cor. Tercio tremit mādibula inferior ꝓpter ꝯtinuitatē. Quarto ſeqͥtur ſtrepitꝰ dentiū ꝓpter eandē rōnem. Quintobrachia ⁊ manꝰ ꝓpter cōnexionē ad pectꝰ vbi eſt cor. tūqꝛ hec mēbra ſunt magꝭ mobilia ꝓpter qd̓ in timētibꝰgenua tremūt ẜm illud Yſa. xxxv. Confortate manusdiſſolutas et genua debilia roborate. dicite puſillanimes ꝯfortamini et nolite timere. Ecce deus veſter ipſeveniet ⁊ ſaluabit vos. Eſt etiā effectꝰ timoris ꝯtractiov̓tutis naͣlis ad interiora. ⁊ inde coloris mutatio. velin pallorē vel in ruborē. cū verecundat̉ qͥs. Sed declaratio horum vel ml̓ta alia de timore inquantū paſſionaturalis habes plene ſupra in prima parte titul̓. vj.capi. x.De iſtis ſeptem.§. ij.modis timoris qͥ in ſe nō ſunt pctm̄ qͦ ad pͥmos motusqꝛ naͣles. ſꝫ qͦ ad ſcd̓os ſunt pctā vel merita ẜm ꝙ ī eisrō negociat̉ dirigēdo eos in malū vicij. vel in bonū virtutis. Habet̉ in ſacra ſcriptura. Nā ab vltimo in choando qͥ eſt tremor dic̄ Yſa. poſſedit tremor ypocritas⁊ in pn̄ti cū detegunt̉ eoꝝ fallatie. ⁊ in morte cōſcīa remordente. ⁊ in dānatione inferni vbi dr̄ eſſe fletꝰ ⁊ ſtridor dentiuꝫ Math̓. xiij. qͥ eſt effectꝰ tremoris. In bonūdr̄ de tremore ꝑ Yſaiā. Suꝑ quē requieſcet ſpūs meusniſi ſuꝑ humilē ⁊ quietū tremētē ſermones meos. Atde Ioh̓e baptiſta canit̉ cū xp̄m baptizauit. Baptiſtacōtremuit nec audet tāgere ſctm̄ dei verticeꝫ. ſꝫ clamatcū tremore ſanctifica me ſaluator. De agonia dicit̉Luce. xxij. de xp̄o. factus in agonia ꝓlixius orabat in qͣita ſenſitiua eiꝰ exterrita eſt timore mortis ſibi pn̄tate.ꝙ factus ē ſudor eius. ſicut gutte ſanguinis decurrētisin terrā. Sꝫ rōni timorē illū ſubſtrauit: dicēs. Nō qd̓ego volo .ſ. ẜm inſtinctū naturalē ⁊ ſenſualē qͥ horrentmortē. ſꝫ ſicut tu. Unde ⁊ ſurgens ab orōne nō fugit. ſꝫobuiā ꝓceſſit ꝓditori. Ad hanc agoniā veniēs ſuſanna vxor Ioachim. cū duo illi ſenes inueterati dierummaloꝝ ſolicitabāt eā ad adulteriū cū eis ꝑpetrandū.cōminādo ei ſi nō aſſentiret. diffamationē ⁊ mortē aitAnguſtie mihi ſunt vndiqꝫ. ⁊ quid eligam ignoro. Siem̄ hoc egero mors .ſ. aīe mihi eſt. Si nō egero. nō effugiam manus veſtras .ſ. qꝛ me accuſabitis. Et ſubito inhac agonia poſita ſubſtrauit timorē infamie ⁊ mortisrōni: dicēs. Uerūtamē melius mihi eſt abſqꝫ oꝑe. ſcꝫpeccati incidere in manꝰ veſtras. ꝙͣ delinq̄re in conſpectu dei mei Dan̄. xiij. Sicqꝫ exclamauit ſuccurſum. Etlicet ille ſenes incuſaſſent. deꝰ mirabilit̓ liberauit eama morte. vt ibi pꝫ. In illa agonia poſite alie mulieresqͣs p̄dicti ſenes incitabāt ad malū. ſubmiſerūt rōnemtimori .ſ. aſſentiēdo illis ne diffamarent ⁊ accuſarenteas timēdo. Un̄ eis dixit Daniel qn̄ examinauit. Sicfaciebatis filiabꝰ iſrahel. ⁊ ille timētes loquebant̉ vobiſcū .ſ. aſſentiētes cōcupiſcētijs veſtris. De ſtupore dicit̉ de iudeoꝝ populo vel aīa peccatrice Hiere. v.Stupor ⁊ mirabilia facta ſunt in te .i. ea q̄ ſunt cauſaſtuporis .ſ. in tua duricia ex acceptis beneficijs. ⁊ in punitione de tuis maleficijs. Et ꝓut in maluꝫ accipitur.Eccleſiaſtes. vij. dr̄. Non ſapīas plus ꝙͣ neceſſe eſt. neobſtupeſcas .i. nō ita curioſe te habeas inueſtigādo. vtex ymaginatione inſolitoꝝ deficias a veritate. Et ioh

xij. Adducit dn̄s cōſiliarios in ſtultū finem ⁊ iudicesin ſtuporē. vt neſciāt ꝓuidere. In bonū autē ſumiturLuce. v. vbi dicit̉ de Petro poſtꝙͣ cepit vno iactu rhetium multitudinē copioſam piſciū. ita vt implerēturambe nauicule. Stupor circūdederat eum in capturapiſcium. Et xp̄s ei dixit. Noli timere ⁊cͣ De admiratione dicit̉ .j. Ioh̓. xiij. Nolite mirari ſi odit vos mundus ita ſcꝫ vt timore mundialiū ꝑſecutionū deficiatisa fide. Et Apocal̓. xvij. Ip̄e Iohānes dicit ſe miratūfuiſſe magna admiratione. cū vidit illā mulierē ſedentem ſuꝑ beſtiā coccineā habentē capita ſeptē ⁊ cornuadecē babilonē dictā. q̄ aſcenſura erat de abyſſo ⁊ ibi ininteritū ⁊ mirabant̉ oēs inhabitātes terrā. videntesbeſtiā q̄ erat ⁊ nō eſt ⁊cͣ. Et de pilato cū xp̄s ei non reſponderet ad ea q̄ ſibi falſo obijciebant̉ a iudeis. dicit̉Math̓ .xxvij. ꝙ mirabat̉ p̄ſes de eius taciturnitate. qͣſidep̄hendēs innocentiā ⁊ patientiā eius ⁊ decernēs dimittendū. Sed cū audiuit iudeos: dicētes. Si hūc dimittis nō es amicus ceſaris. tunc magis timuit Ioh̓.xx. timuit em̄ diſplicere imꝑatori terreno ⁊ ꝓpterea dedit iniquā ſnīam. De verecūdia ⁊ erubeſcentia quefrequent̓ ſumunt̉ alteꝝ ꝓ altero. licet differāt vt dictūeſt. Ambro. ait. Uerecūdia ingenuos ꝓdit natales di.lxxxvj. Non ſatis pͣs. Tota die verecūdia mea coramme eſt .ſ. de cōmiſſis peccatis. Et Iob. Si erubui peccata mea in cōſpectu populi cōfiteri. qd̓ intelligendūeſt de his q̄ publica ſunt. ⁊ in iudicio dicenda. Erubeſcentia quidē eſt timor de turpi cōmittēdo. Uerecundia de cōmiſſo vt dictū eſt. Cū igit̉ quis ita erubeſcitde aliqͦ bono oꝑe faciendo. timēs irrideri vel minus reputari bonꝰ vel ſapiēs. vt ꝓpter hoc bonū ipſuꝫ dimittat vtiqꝫ peccat. Sicut multi erubeſcūt videri facerecōfeſſionē. Uel interrogare q̄ ignorāt. ⁊ addiſcere. velp̄dicare vel rep̄hendere cū debent. vel dicere in cōfeſſion integre peccata turpia ⁊ hmōi. Contra quos dicitur Luce. ix. Qui me erubuerit ⁊ ſermones meos. hūcfilius hoīs erubeſcit corā angelis dei. Et Augꝰ. de pe.diſ. v. c. j. Caueat peccator ne verecundia ductus diuidat cōfeſſionē. hoc em̄ eſt ad ypocriſim tendere ⁊ ſemꝑvenia carere. Econtra de his qͥ nō erubeſcunt peccaredicit̉ Hiere. iij. frons meretricis facta ē tibi. erubeſcere neſciſti. Et iterū. Confeſſione nō ſunt cōfuſi ⁊ erubeſcere neſcierūt. Hinc Bern̄. in ſermone. Omnia inſania hominū. pudet ſordes abſtergere. nō pudet contrahere pudet ablui .ſ. per cōfeſſionē. ⁊ nō pudet inqͥnare. Abſtergit̉ caliga contemnit̉ anima. Multū autvalet verecundia in cōfeſſione. ſi tamē habeat̉ principaliter reſpectus ad dei offenſam. ⁊ nō tm̄ ad reſpectuꝫperſone audientis. Unde ⁊ quāto perſone ad cuiꝰ conſpectum magis erubeſcit confitet̉. tanto maiorē indefructū conſequit̉. ſeipſum vincendo ad totū exprimēdum. Unde Auguſtinꝰ de peni. diſt. v. c. j. ait. Quoniāerubeſcentia magna eſt pena. fit dignus venia qui proxp̄o erubeſcit ſcilicet confitendo peccata De ſegnitie que idem eſt ꝙ pigricia. propter quaꝫ quis tradatvel ſe ſubtrahit ab opere bono. timendo laborem nimium. vel deficientiam in eo. ⁊ cōmuniter in defectumvicij ſumitur. Unde et Mathei. xxv. dicitur de ſeruomalo et p igro qui talentum ſibi commiſſum ad negociandum non expoſuit exercitio. timens ne illud perderet condemnatus fuit. nec acceptata eſt excuſatioeius cum dixit. Ecce talentum quod habui in ſudario repoſitum. Timui em̄ te. qꝛ hō auſterꝰ es .ſ. ne illd̓amitterē ip̄m exponēdo. ⁊ tu exigere velles amiſſum.Cōtra huiꝰ ſegnitiē ſeu pigritiā multū inuehit. Salomon in ꝓuer. Ut eſt illud Prouer. vj. Uſqꝫ qͦ pigerdormis qn̄ cōſurges a ſomno tuo. Et iteꝝ: dicit piger.Leo ē in via occidēdus ſū. ⁊ hmōi tn̄ ſct̄i viri vtunt̉ inbonū iſta ſegnitie videlicet ſubtrahētes ſe ab aliqͥbꝰoꝑbꝰ. ⁊ ſi in ſe bonis. tamē ꝑiculoſis et diſtractiuis ethonorē et laudē continentibꝰ. timentibus nō deficere