Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
148r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.IIII.

neſcꝫ occiderēt pueꝝ ſicut q̄ſiuerat pr̄ eius. Et ꝙ etiānō volebat ipſe hō factꝰ ⁊ p̄dicator in iudeā ambulareqꝛ q̄rebant eū iudei interfice̓. nō hͦ ideo fecit qͣſi nolletmortē ſubire. ſꝫ qꝛ nōdū venerat hora paſſionis eius.prudēter euitās occaſiones augmēti malignitatꝭ eoꝝ.Quia gͦ nō decet ſub capite ſpinoſo mēbꝝ fieri delicatum. nō timēde ſunt ⁊ fugiēde. ſꝫ appetēde afflictōnescorporis vt cōformemur capiti nr̄o. Dicit em̄ apl̓s adRo. viij. Quos deꝰ p̄ſciuit hos ⁊ p̄deſtinauit. ꝯformesfieri ymaginis filij ſui. hͦ igit̉ exēplo vt ſcuto circūdabit te veritas eiꝰ: n̄ timebis a timore nocturno ait pͣs.Timor nocturnꝰ eſt timor afflictōis corporal̓. nox em̄ſignat aduerſitatē ſicut dies ꝓſperitatē. Sed veritasdei .ſ. dei filiꝰ. exemplo ſuo vt ſcuto ꝓtegit nos. vt nullaex ꝑte v̓tutē deſeramꝰ ꝓpter timore afflictionis.Septimotimor.§. vij.humanꝰ eſt cōtemnēdus. qꝛ tollit mētis libertatē. Nōbene ꝓ toto libertas vendit̉ auro. Sꝫ vt dicit Iuliuscelſus. Terror hoībꝰ conſiliū mentēqꝫ eripit. ⁊ mēbradebilitat. Nec eſt ꝯͣ qd̓ ph̓s dicit in li. ethi. ꝙ timor facit hoīes cōſiliatiuos. qꝛ hͦ intelligit̉ qn̄ eſt rōne regulatus. qꝛ timēdo mala q̄ pn̄t occurrere. inducit timor ⁊ſolicitat ad cogitādum quō poſſit obuiari rōnabilit̓.Sic ⁊ moyſes audiēs ꝙ notū factū erat occiſio factaegyptij ꝑ eū. timens pharaonē ſeceſſit in madian. qͥ tn̄non timuit qn̄ oꝑtuit pharaonē increpare ſꝫ timor humanꝰ qͦ ſcꝫ timet ꝑſecutio cruciatꝰ corporis mors ipſa⁊ hmōi tollit libertatē mētis. cū qͥs agit ꝯͣ id qd̓ dictatvl̓ dictare dꝫ rō vt mala illa euit et. Hic timor inducitad incātationes ⁊ ſuꝑſtitiones multas. vt ſanet̉ corpꝰcū dānatione aīe. xxvj. q. vij. Non obſeruetis. Hic timor peruertit iudicia. Dicit em̄ Grego. xj. q. iij. Quatuor modis hūanū ꝑuertit̉ iudiciuꝫ .ſ. amore. timore.cupiditate ⁊ odio. Hic timor tollit libertatē increpationis p̄latoꝝ. qͦ ad tyrānos. cōtra qͦs dr̄ Ioh̓. x. Percenarius ⁊ qͥ nō eſt paſtor. vidit lupū veniētē ⁊ fugit. ⁊lupus rapit ⁊ diſpergit oues. Mercenariꝰ dr̄ p̄latus. qͥnō hꝫ curā de ſalute ouiū. ſꝫ de lana ⁊ lacte. Lupus veniens .i. tyrānus vel hereticus vel rapiēs iura eccleſie.fugit mercenariꝰ duꝫ tacet p̄latus nec talibꝰ reſiſtit. vtfecit Thomas cātuarienſis. nō timēs mortē ſibi cōminatā ⁊ tandē illatā. Et Ambro. nō acqͥeſcens imꝑatori in dādo ei vnā eccleſiā darrianis hereticis. vt ptꝫxxiij. q. viij. Cōuenior: ꝓhibēs theodoſiū ab ingreſſueccleſie ꝓpter homicidia ꝓcurata. vt. ij. q. iij. Cū apudtheſſaloni cā. Et ex hmoi timore carnali p̄latoꝝ. ml̓tamala ſequūtur in eis ⁊ ouibꝰ. Hinc Grego. in paſtoraliSepe rectores improuidi humanā grām amittere formidantes. loqͥ libere recta ꝑtimeſcut ⁊ iuxta veritatisvocē nō iam gregis cuſtodię paſtoꝝ ſtudio. ſꝫ mercenarioꝝ vice deſeruiūt ⁊cͣ. di. xliij. Sit rector. hinc ⁊ Nicolaus papa ait. diſ. e. Diſpēſatio celeſtis ſeminis nob̓ cōmiſſa eſt ve ſi tacuerimꝰ. ve ſi nō ſparſerimꝰ. Ꝙ cū vaselectionis formidet ⁊ clamet. qͣntomagis cuilibet exiguo metuendū eſt. Nō gͦ timendū ne dicat̉. Illic trepidauerūt timore ⁊cͣ. Capitulū. iiij. De timore naturali.Ertius timor eſt naturalis. Cōueniētius pͥmo dꝫ poni. tū qꝛ cōioreſt nō ſolū oībꝰ hoībꝰ ineſt. ſꝫ etiā in brutis.Nā paſſiones ſunt ſubiti motus excitati in ꝑte ſenſitiua. quā habemꝰ cōmunē cum irrōnalibꝰ. ſꝫ ꝑfectioreſt qd̓ etiā pꝫ ad ſenſum. Nā fit eis cōminatio verbeꝝet hmōi vt timētes fugiunt. Tū etiā qꝛ in alijs motusſpeciebꝰ reꝑit̉ v̓tus vel viciū in actuali. ſꝫ nō in tali motu naturali. cū nō excedit limites ſuos. Paſſionibꝰ em̄nec laudabiles nec vituꝑabiles ſumꝰ ẜm ph̓m li. ethi.

Et rō ē. qꝛ nō ſunt ī nr̄a ptāte. ſꝫ p̄ueniūt iudiciū rōisſubito. ⁊ ideo nec eis merem̄ vel demerem̄. Et qꝛ ſaluator nr̄ ſumpſit naturā noſtrā humanā. cū oībꝰ ꝓprietatibus eius naͣlibꝰ q̄ defectū nō importāt. Ideo ⁊ ip̄e timorē habuit naͣlē ẜm illud Math̓ xxvj. Cepit Ih̓ustedere ⁊ pauere ⁊ meſtus eſſe. In hͦ tn̄ differentia fuitint̓ ip̄m ⁊ nos. qꝛ cuꝫ paſſio timoris vel alia exurgit innobis fortit̉. obumbrat aliquātulū lumē rōnis ⁊ obſcurat. qd̓ in xp̄o nō fuit ſꝫ ſꝑ rō ſereniſſima. In aīabꝰſeparatis dr̄ eſſe timor ẜm illud v̓gilij. Hinc metuuntcupiūt gaudētqꝫ dolentqꝫ. cū tn̄ ſenſitiuā nō habeāt qꝛaffixa eſt organis corporeis quibꝰ carēt nō ꝙ ꝓprie ſintin eis ipſe paſſiones cū alteratōe vt hic. ſꝫ ſunt motusvolūtatis in eis ſil̓es paſſionibꝰ modo ſuo. Diuerſeautē ⁊ auerſe opiniones fuerūt int̓ ſtoycos ⁊ pypoteticos qͦꝝ pͥnceps areſtotiles fuit. Nam ſtoyci dicebāt timore ⁊ alias paſſiones nō cade̓ in aīo ſapiētis. ſapiētēvocātes vtuoſum. pypotetici aūt aſſerebant eos vtiqꝫcadere in ſapiēte. ſꝫ ab eis nō deduci .i. non vinci. nec av̓tute diſcedere. Augꝰ. aūt li. ix. de ciui. dei. c. v. dicit. ꝙiſta cōtrarietas erat magꝭ v̓balis ꝙ real̓. Nā ꝙ ſtoycidicebāt nō cadere timore ⁊ alias paſſiones in aīo virtuoſi. nō intelligebāt de pͥmis motibꝰ paſſionū. ſꝫ de dominio earū ſuꝑ rōnem .i. ꝙ vincunt̉ a paſſionibꝰ. Et ꝙpypotetici dicerēt cadere eas in mēte v̓tuoſi. nō intelligebāt de dominio eaꝝ in mēte. ſꝫ de pͥmis motibꝰ eoꝝꝓpriꝰ tn̄ loq̄bant̉ ꝑypotētici. Et ꝙ ſic intelligerēt ſtoyci ponit. Augꝰ. Exemplū cuiuſdā ph̓i ſtoyci. Qui cumpluribꝰ alijs ꝑ mare nauigaret. tēpeſtate valida exorta ⁊ ꝑiculoſa. ph̓s ille totꝰ expalluit ex timore. ꝑiculuꝫcernēs. Cūqꝫ ceſſaſſꝫ tēpeſtas. mox vt ſecuritas p̄buitcolloquēdi vel garriēdi locū. qͥdā ex illis qͦs nauis illaportabat. diues ⁊ luxurioſus cepit illudere ph̓m illūſtoycū. eo ꝙ extimuiſſet ⁊ palluiſſet in ea tēpeſtate. cūipſe diues māſiſſet intrepidꝰ. At ille ariſcippi ſocratici rn̄ſum retulit. Qui cū in re ſimili eadē ꝟba ab hoīeſimili audiſſet. rn̄dit illū merito ꝓ aīa neqͥſſimi nebulonis nō fuiſſe ſolicitū. ſe aūt ꝓ ariſcippi aīa timere debuiſſe. illoqꝫ depulſo. agellius qͥ nauigabat cū eis. q̄ſiuit ab ipſo ph̓o de cā palloris. cū ſtoyci aſſerāt timorē⁊ alias paſſiones nō cadere in aīo ſapiētis. Tūc ph̓usꝓdidit de ſarcinula ſua libꝝ epitecti ſtoyci. in qͦ erāt decreta Zenonis ⁊ criſippi. qͥ fuer̄t pͥncipes ſtoycoꝝ. in qͥhēbat̉ nō eſſe in ptāte hoīs fantaſias. Utꝝ ⁊ qn̄ veniātin aīo. ⁊ ex terribilibꝰ fātaſijs neceſſe ē animū moueriita vt pauliſper expaueſcat metu. vel triſticia ꝯtrahat̉tāꝙͣ his paſſionibꝰ p̄ueniētibꝰ rōnis officiū ſꝫ nō aſſentiri eis. h̓ em̄ volūt eē in ptāte nr̄a .ſ. aſſentire vl̓ diſſentire rōne. Idqꝫ eſſe differētie int̓ ſapientē ⁊ inſipientēꝙ ſapiēs nō cedit ⁊ aſſentit paſſionibꝰ. ſꝫ inſipiēs .i. malus aſſentit. recedēs .ſ. a v̓tute ꝑ paſſionē timoris velal̓s. hec Augꝰ. ix. li. de ciui. dei. c. v.Ponit autem.§. j.Damaſcenꝰ ſex ſpēs timoris .ſ. ſegnitiē. erubeſcētiā. verecundiā. admirationē. ſtuporē. et ogoniā. adde. vij. q̄eſt effectꝰ exterior timoris ⁊ dr̄ tremor. ſufficiētiā illaꝝſex ſpēꝝ .i. qͣre tot ſunt aſſignat. ſic bea. Tho. pͥma ſcd̓eq. xliij. Cū timor ſit de malo futuro qd̓ excedit ptāteꝫtimētis. vt .ſ. reſiſtere nō poſſit. Sicut bonū hoīs. ita ⁊malū pōt ꝯſiderari. vl̓ in oꝑatōe eiꝰ. vel in rebꝰ exterioribus. In oꝑatōe hoīs pōt malū dupl̓r timeri. primolabor grauās naturā. ⁊ ſic cauſat̉. ſegnities. cū .ſ. qͥs refugit oꝑari ꝓpter timorē excedētis laboris. Scd̓o turpitudo ledēs opinionē. ⁊ ſic ſi turpitudo cauſat̉ ī actucōmittēdo. ſic ē erubeſcētia. ſi ſit de turpi iā facto. ſic ēverecūdia. Malū v̓o qd̓ in exterioribꝰ rebꝰ cōſiſtit. triplici rōne pōt excedere hoīs facultatē. ad reſiſtēdū eiꝓ rōne ſue magnitudīs. cū .ſ. aliqͥs cōſiderat aliqd̓ magnum malū cuiꝰ exitū ꝯſiderare nō ſufficit. ⁊ ſic eſt admiratio. Scd̓o rōne ꝯſuetudinis. qꝛ ſcꝫ aliqd̓ malum