Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
139v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XIII.

tus. Aliqn̄ ſpūales viros tēptat de ꝯtrario. vt ob mortificandū talē delectationē guſtus. vel temptatōꝫ carnis. inducit dyabolus ad viciū inſenſibilitatis ⁊ indiſcretōnis nccͣia ſubtrahēdo. Un̄ ⁊. b. Bern̄. ſe accuſabat de indiſcretiōe ꝓpter quā incurrit frequētes infirmitates. Et ī vitiſpem legit̉. ꝙ abbati Iohāni cū ꝓpt̓nimiā abſtinētiā foret debilitatꝰ apparuit ei dyabolꝰdi. Indulge mihi abba. qꝛ te nimis fatigare feci. Ꝙͣtū ad tactū vt inordinate delectet̉ in eo. Prouer. Quitetigerit picē .i. aliqd̓ incitās ad fetorē luxurie. inqͥnabit̉ .i. macl̓abit̉ ab ea. Et ideo ait apl̓s. j. Coꝝ. vij. Bonū eſt homī mulierē nō tāgere .ſ. extra mr̄imoniū. Malū ē gͦ tāgere. quod veꝝ ē cū fit cā delectatōis. Et cū ſemel quidam frater a cuſaſſet ſociū. ꝙ tetigiſſet manūmulieris. ⁊ ille ſe excuſaret. qꝛ mulier ſancta eſſet. Rn̄dit beatus Iordanis corā quo fuerat ille inculpatusrep̄hendēdo eum. Terra bona eſt. ⁊ aquā bona ē. ⁊ tn̄vtraqꝫ coniūcta fit lutū quod ē turpe. Sāctꝰ Leo papa cū ei manꝰ oſculata fuiſſet a quadā vidua ob deuotionē. incidit ī maximā tēptationē carnis. qͥ zelo caſtitatis accēſus manū ſcandalizantē abſcidit. Sed miraculoſe ei btā virgo maria cui deuote ſe ꝯmēdauerat reſtituit. Et ſubtilit̓ dyabolꝰ aliqn̄ decipit ꝑſonas ſpūales p̄cipue iuuenes. Nā aliqn̄ ob quādā familiaritatē ⁊ amiciciā ſpūalē oſculat̉ vel amplexat̉ alter alteꝝvir mulierē. vel iuuenis iuuenē. ⁊ amplectit̉ vel ſolaciando. Aliqn̄ ꝑuenit̉ ad ꝯtactū pudēdoꝝ. quod raro ēabſqꝫ mortali. etiā ſi n̄ ſequat̉ nepharia ꝯmixtio. Cauenda igit̉ ſunt iſta. ⁊ in ſeip̄o abſqꝫ ncc̄itate. ⁊ cū alioextra mr̄imoniū. Legit̉ ī li. de miracul̓. b. Hieronymi.qͥ intitulat̉ Eyrillo. ꝙ cū qͥdā iuuenis ſcl̓o abrenuncians deo ſe deuouiſſet. audita infirmitate pr̄is eū viſitauit. Et cū vna dieꝝ crura patris fricaret cū germanaſua (Nā ⁊ qͣlitas infirmitatis tales fricatōes exigebatde conſilio medicine caſu ꝯtigit manū fratris ꝯtingere manū ſororis ſue. Indeqꝫ illi tanta tēptatio carnisſecuta ē. ꝙ illi nō repugnās. nō multo poſt vſqꝫ ad inceſtū cū germana deuenerit.Tēptat quoqꝫ et vē. §. iij.tilat aīam cornibꝰ. v. interioꝝ ſenſuū ſeu potentiarumEt primo imaginatiuam. imprimendo imagines ⁊ ſimilitudinē diuerſorum que ad vicia tendunt. Unde⁊Aug in li. de diuinatione demonū ait. Demones terrenoꝝ amatoribus malefacta ſuadēt miris ⁊ inuiſibilibꝰ modis ꝑ ſubtilitatē corpoꝝ ſuoꝝ corꝑa hoīm nonſentiētia penetrādo a ſe cogitatōibꝰ eoꝝ ꝑ quedā imaginaria viſa ſe immiſcēdo ſiue vigilantiū ſiue dormiētiū. hec ille. Un̄ ⁊ de beata katherina de ſenis legit̉. ꝙcū poſtulaſſꝫ ſibi a dn̄o dari donū fortitudīs. reuelatuſibi fuit ꝙ ꝑfectiſſime ſibi ꝯferet̉. ſed ꝑ exꝑientiā grauium certaminū cū viciſſet. poſt que cū virgo puriſſimaforet. ꝑ plures dies magnas temptationes luxurie paſa ē. magis per imagines ſeu rep̄ſentatiōes ſibi factasa demone qͣꝫ ꝑ carnis ſtimulos. Naꝫ repreſentabaturimaginationi om̄is actus immundicie. ac ſi videret virum ⁊ mulierē pariter cōmiſceri. etiam cum in oratione ꝑſiſteret adeo importune vt quaſi eſtimaret dn̄iuꝫa ſe receſſiſſe. nec poſſe habitare ī mentē tam turpibuscogitationibꝰ occupatam. Sed viriliter reſiſtenti dn̄sapparens conſolatus eſt eaꝫ. declarans ſibi mentē nōcogitationibus inquinari quantūcunqꝫ turpibꝰ. cumnon aſſentit. nec eoꝝ cauſa exiſtit. Aliter etiaꝫ dyabolus temptat in imaginationē. cum videlicet ꝑ ludificationem ſeu preſtigia meleficoꝝ facit apparere quodin veritate nō ē. Sicut magi Pharaonis ꝑ ſuas incātationes fecerunt apparere ſerpentes. qui nō erant veri ſerpentes ẜm vnā expoſitionē. ſed apparētes Pharaoni ⁊ ſernis ſuis. vt ꝑ hoc dyabolus induceret ad obſtinationē. Et in li. de. vij. donis refert ille ſe audiſſe ꝙquidā incātator adiurabat ſic demones. ꝙ ipſe impri

mebat in fantaſia hoīm. ꝙ videbat̉ eis ꝙ vnꝰ gallꝰ qͥ filo trahebat feſtucā. traheret maximū trabē cuꝫ maximis funibꝰ. Et ꝙ incātator modicā ligaturā feni diuideret ꝑ plures ꝑticulas videret̉ aſpicientibꝰ ꝙ diuideret equū ſuū ꝑ fruſta. cū mitteret eis fruſta dicta ꝑ hoſpicia eis receptis. poſtea recedente illuſione. nihil inueniebāt niſi modicas ligaturas feni. Et ſic poſſet induci multa alia exempla. vt de illa iuuencula que artemalefica viſa eſt conuerſa in equam. Sed beatꝰ Macharius deſtructa virtute maleficij oratione ſua apparuit mulier omnibꝰ vt prius. Ad hoc etiaꝫ facit quodhabet̉. xxvj. q. v. Ep̄i. ⁊. c. Nec mirum. ibi vide. Secundo inuadit ſenſum ſeu potentiā memorie dum admentē facit reducere mala que egit. vel vidit. aut audiuit. precipue turpia. vt in eis delectet̉. Sic dyabolꝰad mēoriā reducebat multis ex egypto egreſſis de carnibus. et piſcibus. ⁊ allijs. ⁊ peponibus. quibus guloſeveſcebantur ī egypto. ⁊ tunc eis curabant. Unde ⁊ dicebant Exo. xvj. Utinam eſſemus mortui in egypto.qn̄ ſedebamus ſuper ollas carniuꝫ ⁊cͣ. Et Numeri. ij.Recordamur piſciū ⁊cͣ. Sic ⁊ beato Bn̄dicto ī ſolitudine apparēs in ſpecie merule dyabolus. ipſa diſparēte ad mentē ei reduxit quandā iuuenculā forte ſic vocataꝫ quā amauerat. ex qua recordatione ſecuta ē magna temptatio carnis. Sed ad ſe reuerſus nuduꝫ ſe inſpinis iaciens dolore punctionū vicit ſtimulos carnisSimiliter ⁊ confeſſoribus ad mentē reducit cuꝫ ſuntocioſi turpia audita. vt ex curioſitate recogitent ⁊ delectētur. vt ⁊ Grego. dicit. ꝙ plerūqꝫ fit vt rector audita temptatione alterius. ⁊ ipſe temptetur. Sed vt ſubdit citius liberatur a ſua. dum fatigatur aliena. ſi tamen cautus ⁊ timoratus ſit. Sed ⁊ peccatoribus volētibus recogitare ⁊ memorare peccata ſua. vt doleant ⁊confiteantur. dyabolus inſtigat vt in ipſa recordation delectentur. qd̓ figuratū fuit in percuſſione ⁊ morte Aſaelis qui inſequebat̉ Abner ducem exercitꝰ ſaulis. Naꝫ haſta auerſa retrorſum in inguine percuſſus⁊ occiſus eſt. Sic pctōr ꝑſequens dyaboluꝫ ſeu peccatū. intendēs extinguē eū. aliqn̄ auerſa haſta ꝑcutit̉ dūſcꝫ pct̄i delectatōe qd̓ deſtrue nitebat̉ occidit̉ Et ideocaute ꝓcedendū. nec multū īmorādū. qd̓ locū habet īpctīs carnalibꝰ. Tercio accedit tēptator ad intellectū. ⁊ hͦ vel ꝑ nature ſubtilitatē. cū .ſ. intellectū ſuū plenū formis ſeu ſil̓itudinibꝰ oīm reꝝ applicat hūano intellectui quod tāꝙͣ ſpeculū ē ſuſceptiuū oīm formarūSic̄ em̄ de duobꝰ ſpecul̓ ſibi ex oppoſito rn̄dentibꝰ. forma q̄ ē ī vno reſultat ī alio. Sic forte ē in aīa hūana ꝙforma ⁊ ſpēs quaꝫ dyabolus vult ei pn̄tare. exhibet inſua intellectiua ⁊ aliquādo applicat eam intellectuihūano. vt ſibi reſultent ita ſubtilit̓ ꝙ videat̉ homī. ꝙſint cogitatōes ſue n̄ dyaboli. ⁊ hoc forſitan agit dyabolꝰ qn̄ tēptat de rebꝰ incorporeis ſeu ſpūalibꝰ q̄ nō dep̄hendunt̉ in imaginationē corꝑali. Dicit em̄ Algazelph̓s de aīa. ꝙ anima ē tabul a breuis continens ſūmāoīm que in mūdo ſunt in qua inuenit̉ exemplū omnisrei. ẜm quā ſit poſſibile recognoſcere vniuerſa. Et iſtomodo videt̉ fuiſſe temptatio angeloꝝ maloꝝ a principio ꝓpter quod dr̄ Apocͣ. xij. ꝙ draco iſte rufus traxitcauda ſua terciā partē ſtellaꝝ de celo. i. angeloꝝ. Naꝫvidētes angeli inferiores mali ī intellectiua draconisſeu luciferi. ſpeciē ſeu ſil̓itudinē illius ſuꝑbe cogitationis. qua appetijt ⁊ eſtimauit ſua ꝓpria virtute ꝑuenire ad gloriā inde allecti eius exemplo in ſimilē ſuꝑbiam lapſi d̓ celo ceciderunt. Uel etiā aliter aſcendit tēptator ad intellectū nō quidē directe ſꝫ indirecte. Nāqꝛ ẜm ph̓m neceſſe ē quēcūqꝫ intelligentē fātaſmataſpeculari. fantaſia aūt ē potētia affixa ī organo corporeo. Un̄ ⁊ fātaſmata eius .i. ſil̓itudines reꝝ apprehenſaꝝ ꝑ alios ſenſus nō ſunt niſi reꝝ corporaliū. Pōt dyabolus varia fantaſmata ſuggerere. incitatiua ad mala a quibꝰ intellectus capiat cognitōꝫ. Tn̄ qꝛ peccatū