¶ Capitulum.II.
tranſitū ⁊ ſubitū motū ꝓut eſt paſſio vel actꝰ. Sunt gͦdona hītus qͥdā. Un̄ Greg. in. ij. moral̓. dic̄. ꝙ ī illis donis ſine qͥbꝰ ad vitā nō ꝑuenit̉. ſpirituſſanctꝰ ſꝑ manetin electis .ſ. dū perſeuerāt in gratia.Quātum ad quar .§. iiij.tū .ſ. quare ſint ſeptē. ⁊ quō ꝑficiant vires aīe. Sic declarat Tho. in prima ſcd̓e. q. lxiij. ar. iiij. Dona ſt̓ qͥdaꝫhabitus perficiētes hoīem ad hoc. ꝙ ꝓmpte ſeqͣtur inſtinctus ⁊ motꝰ ſpūſſancti. Sicut v̓tutes morales ꝑficiunt vires appetitiuas ad obediēdū rōni. Sicut aūtappetitiue nate ſunt moueri per imperiū rōnis ita etiam dēs vires humane nate ſūt moueri per inſtinctumdei. ſic̄ a quadā ſuperiori potētia. Et io ī oībꝰ viribushoīs. que pn̄t eſſe principia humanoꝝ actuū. ſic̄ ſt̓ virtutes. ita etiā ſūt dona .ſ. in rōne. ⁊ in vi appetitiua. rōaūt eſt practica et ſpeculatiua. Et ī vtraqꝫ ꝯſideraturapprehenſio veritatis que pertinet ad inuētionē ⁊ iudiciū de veritate. Ad app̄henſionē gͦ veritatis. ſpeculatiua rō perficitur per intellectū. Practica v̓o per ꝯſilium. Ad rectitudinē iudicij de re perficitur ſpeculatīaper ſapīam. practica per ſcīam. Appetitiua aūt potentia perficitur qͣꝫtū ad ea q̄ ſunt ad alterū. Per pietatēqͣꝫtū ad ea q̄ ſt̓ ad ſeip̄m. Per fortitudinē ꝯͣ errorē periculoꝝ. Cōtra ꝯcupīam v̓o delectabiliū ꝑficitur per timorę. Iuxta illud. Cōfige timore tuo carnes meas .i.ꝑcupīas carnales. Et ſic pꝫ ꝙ dona ſe extēdūt ad omīaad q̄ ſe extēdūt virtutes morales .ſ. fortitudo. iuſticia.⁊ tꝑantia. Et virtutes intellectuales .ſ. ſapīa. intellectus. ſcīa. prudētia. ad quā pertinet ꝯſiliū. ars aūt etſiſit virtus intellectualis. nō tn̄ perficit hoīem ad bn̄ viuendū: ſꝫ ad opera exterius factibilia. q̄ trāſeūt in aliāmateriā. Et iō ars nō cōnumeratur inter dona q̄ perficiūt hoīem ī ordine ad bn̄ viuendū. Iuſticie v̓o ip̄onit nomē. Imponitur a rectitudine rōnis. Et iō ꝯuenientius eſt nomē virtutis qͣꝫ doni. Sed pietas que tn̄pertinet ad iuſticiā. importat reuerētiā quaꝫ habemꝰad patrē ⁊ patriā. Et qꝛ pr̄ omniū ē deus. ⁊ pietas deicultus noīatur ẜm augu. Ideo ꝯuenient̓ donū qͦ propter reuerētiā dei aliqͥs bonū operatur ad oēs: pietasnoīatur nō iuſticia. Sapīa aūt ⁊ ſcīa ꝓut ꝯnumerāturint̓ gr̄as gratis datas. De qͥbꝰ apl̓s. j. ad Corin. xij. alijdatur per ſpm̄ ſermo ſapīe. alij ſermo ſcīe. differūt realiter a ſapīa ⁊ ſcīa ꝓut ſunt dona ſpirituſſancti. Nā ille dicuntur gr̄e gratis date. inquātū per ea quis habūdat intātū ī cognitiōe reꝝ diuinaꝝ ⁊ humanaꝝ. ꝙ pōtalios inſtruere ⁊ aduerſarios cōfutare. q̄ pn̄t eſſe etiaꝫin malis hoībꝰ. Sꝫ dona ſt̓ ꝓut perficiūt mētē homīsad ſequendum inſtinctus ſpūſſancti. in cognitione diuinoꝝ vel humanoꝝ. ⁊ nō ſunt niſi in bonis. Differūtiſta dona a ſapīa ⁊ ſcīā que ſunt hītus acquiſiti ſeu virtutes intellectuales. Sil̓r ⁊ fortitudo donuꝫ differt afortitudine virtute morali etiā infuſa. Nā opus fortitudinis virtutis ꝓcedit a rōne illuminata tn̄ per gratiā ſi eſt virtus infuſa. Sed opus fortitudinis ꝓut eſtdonū: ꝓcedit a ſpūſancto. mouente menteꝫ ad ſequendū ſuū inſtinctu ꝑ tale donuꝫ habituale .ſ. fortitudīs.Simul tn̄ ꝯcurrūt. qꝛ virtutes et̓ ſeinuicē iuuāt ī actibꝰ ſuis. hn̄t tn̄ diuerſū reſpectū. Donū qͥdē vt fortit̉ ꝑſiſtat ob reuerētiā dei. Uirtus aūt ne diſcedat a bonorōnis. Cū autē dona perficiant hoīem ẜm ꝙ mouet̉ adeo. ⁊ virtutes theologice maxīe nos ordinēt ad eū. nōtn̄ ponunt̉ aliqua dona pertinētia ad v̓tutes theologicas ſic̄ ad morales. ⁊ rō ē ẜm Tho. vbi ſupra. Quia rōhoīs nō mouet̉ a ſpūſancto. niſi ei aliqͦ mō vniat̉. Sic̄inſtr̄m nō mouetur ab artifice niſi per cōtactū vl̓ aliomō ei vniatur. Prima aūt vnio hoīs ad deū eſt ꝑ fidēſpem ⁊ charitatē. Un̄ iſte virtures theologice. p̄ſupponuntur ad dona ſic̄ radices eoꝝ. Un̄ oīa iſta dona ꝑtinent ad has tres virtutes. ſic̄ quedā deriuatiōes eaꝝ.Et ẜm Tho. vbi ſupra. art̓. viij. Dona ſpūſſancti ſunt
perfectiora virtutibꝰ omnibꝰ intellectualibꝰ ⁊ moralibꝰ. qꝛ ip̄e ꝑficiūt rōnē hoīs vel alias potētias vt appetitiuas ī ordine ad rōnē. Sꝫ dona ꝑficiūt hoīs potētias. in cōparatiōe ad ſpiritūſanctū mouētē. Sed theologice v̓tutes ſunt ꝑfectiores donis. qꝛ ꝑ eas mēs humana d̓o ꝯiungitur. vt poſtea ab ip̄o moueat̉ ꝑ actusdonoꝝ. Un̄ ⁊ Greg. in. j. moral̓. exponēs figurā ꝙ filijIob fuerūt ſeptē: ſignantes ſeptē dona. ⁊ tres filie ſignantes v̓tutes theologicas: dicit. Ad denarij ꝑfectōnē ſeptē filij .i. ſeptē dona nō ꝑueniunt niſi in ſpe. fide⁊ charitate. fuerit oē quod agūt. Beatitudines autēde quibꝰ fit mentio. Math̓. v. ⁊ de qͥbꝰ ſupra ti. vij. ſuntactus ip̄oꝝ donoꝝ. ꝑmaxime vel virtutū. Un̄ nō diſtīguunt̉ ab eis ſicut diuerſi habitus: ſed ſic̄ actꝰ ab hītibꝰ eoꝝ. Tho. vbi ſupra. arti. iiij.Sunt autem ipſa ſe .§. v.ptē dona ꝯnexa adinuicē. vt vnū nō poſſit hr̄i ſine altero. quod figuratū fuit in ſeptē filijs Ibb. in eo ꝙ ſil̓ ſeinuicē reficiebāt ꝯtinuis ꝯuiuijs qd̓ ſic d̓clarat Tho.vbi ſupra. arti. v. Sicut vires diſponunt̉ appetitiue ꝑv̓tutes morales in cōꝑatione ad rōnē. qꝛ iraſcibilis ꝑfortitudinē. ꝯcupiſcibilis ꝑ tꝑantiā. volūtas ꝑ iuſticiam. ita vires oēs aīe diſponunt̉ ꝑ dona ſpirituſſancti.in cōparatione ad ſpiritumſanctū mouētē. Spūs aūtſanctus inhabitat in nobis ꝑ charitatē Scd̓m illd̓ adRo. v. Charitas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris. ꝑ ſpiritūſanctū qͥ datus eſt nobis. Et ꝑ charitatē ꝑficiunt̉potentie aīe. ſicut ⁊ rō ip̄a ꝑficit̉ per prudētiā. Un̄ ſit̄virtutes morales ꝯnectūtur ſibinuicē in prudētia. itadona ꝯnectūt̉ ſibinuicē ī charitate. ita ꝙ qͥ charitatemhꝫ oīa dona hꝫ. qͥ nō hꝫ eā. nullū ex eis habet.Dona autē ſpirituſ .§. vj.ſancti aliquo mō remanēt in pr̄ia .i. quo ad aliqͦs actꝰ⁊ quo ad alios nō. Pro cuius declaratiōe dicit Tho.vbi ſupra. ar. vj. ꝙ ꝙͣtū ad eſſentiā donoꝝ vtiqꝫ remanent in pr̄ia. Cuius rō eſt. qꝛ dona ſpūſſancti vt dictūeſt. perficiūt hoīem ad ſequendū motionē ſpirituſſctīSꝫ hͦ p̄cipue erit ī patria. qn̄ deꝰ erit oīa ī oībꝰ. ⁊ qn̄ hōerit totalit̓ ſubcl̓tus deo. Et ſic intelligit̉ illus p̄s. Fluminis impetus letificat ciuitatē dei. Liuitas dei ē triplex. aīa rōnalis. eccleſia militās ⁊ pr̄ia ſupernalis. fluuius eſt gr̄a ſeptiformis ſpirituſſancti .i. ſeptē donoruꝫCuius impetus eſt feruorqͥ letificat triplicem dictā ciuitatē dei. Un̄ ⁊ Io. Apo. vl. dicit ſibi oſtenſum fluuium aquē viue. ſplendidū vt criſtallū. egredientē a trono dei ⁊ agni. in medio platee eius. a deo em̄ ꝓcedit gr̄aſpūſſancti in nobis merito agni .i. xp̄i. Un̄ Ambro. deſuꝑna ciuitate ait. Ciuitas illa dei celeſtis hierl̓m. nōmeatu alicuius fluminis t̓reſtris abluit̉: ſꝫ ex fonte vite ꝓcedens ſpūſſanctus. cuius nos hic breui ſatiamurhauſtu. in illis celeſtibꝰ ſpiritibꝰ redūdantius videturaffluere pleno ſeptē v̓tutū .i. donoꝝ ſpiritualiū feruēsmeatu. Alio mō ꝯſiderādo dona ꝙͣtū ad maͣm aliquā.circa quā operant̉ ip̄a dona in pn̄ti. ſic nō habebūt illā oꝑationē ī ſtatu glorie. Sic̄ verbi gr̄a. Dic̄ Greg. ꝙiſta dona nos ꝓtegūt ꝯͣ vicia vel tēptamēta. vt ſapīa ꝯſtulticiā. ſcīa ꝯͣ ignorātiā. ⁊ ſic de alijs. Et qꝛ in pr̄ia nōerūt tēptamēta vel vicia. Id̓o qͣꝫtū ad hmōi donan̄ remanebūt. Ponit et̓ Greg. in. j. moral̓. duos effectus adſingula dona. quoꝝ vnū trāſit cū vita pn̄ti. aliud remanet in pr̄ia. Dicit em̄ ꝙ ſapīa mentē de ſpe ⁊ certitudīeeternoꝝ reficit. hoꝝ duoꝝ ſpes tranſit ⁊ certitudo remanet. De intellectu dic̄. ꝙ in eo ꝙ audita penetrat reficiendo cor tenebras eius illuſtrat. Hoꝝ primū .ſ. auditus trāſit. qꝛ ī pr̄ia nullꝰ docet aliū. Scd̓m remanet.ſcꝫ illuſtratio mētis. ⁊ ſic de alijs. ¶ Sciēdū et̓ ꝙ cōꝑarādo ip̄a dona adinuicē. dignitas eoꝝ qͣ vnū p̄ferat̉ alteri ē attēdēda ẜm enumeratōꝫ eoꝝ. īcipiēdo a ſapīa.vt ponit̉ Iſa. xj. Simpl̓r loq̄ndo ẜm tho. vbi. sͣ. ar. vij