¶ Citulus.L.
Hec ſunt ſeptē ocu §. vij.li ſuꝑ lapidē vnū .i. xp̄m. ⁊ quēlibet viꝝ ꝯſtātē q̄ habēt̉nos illuminare ⁊ dirigē ī ſacr̄is ⁊ ꝑ ſacra ſeptē eccleſie.Ꝙuis em̄ gratia ſeptiformis recipiat̉ ꝑ qd̓libꝫ ſacr̄mvl̓ augeat̉. tn̄ qͦdlibet donū p̄t adaptari vni ſacr̄o. Perbaptiſmū em̄ hō credēdo incipit time̓ deū. offendere. ⁊eū reuereri. Per ꝯfirmationē roborant̉ ī dono fortitudinis ad ꝯfitēdū publice ſine erubeſcētia fidē xp̄i cuꝫexpedit. Per euchariſtiā que dr̄ ſacr̄m pietatis. donumpietatis exercet̉. pie credēdo ⁊ colēdo deū ſuū ī ea. Advere penitēdū exigit̉ donū ſcīe. vt ſciat ꝯgnoſcē ⁊ diſcernere pctā ſua ꝯfiteri. ⁊ a qͥbꝰ oporteat caue̓. In ordīſacro exercet̉ donū ꝯſilij. dū ip̄m hn̄tes ſeruāt ꝯſiliū caſtitatis. ⁊ alijs .ſ. populo hn̄t ꝯſulere de his q̄ expediūtſaluti aīaꝝ ſuaꝝ. donū intellectus docet qͥ vtunt̉ ſacr̄omr̄imonij. quātā rē ſpūalē ſignificet. vt nō vtāt̉ eo ſic̄equus ⁊ mulus quibꝰ nō eſt intellectus: ſed ad ꝓlē ſuſcipiendā. vel fornicatōꝫ vitādā ī ſe vel ꝯſorte. Per ſacramētū extreme vnctōis. p̄parat̉ aīa magis ac magisad fontē ſapīe. vt relicto affectu pn̄tis vite. quēadmodū ceruꝰ deſideret ad fontes aquarum eterne ſapiētie.¶ De diſtinctionibꝰ donoꝝ ſpūſſancti. a v̓tutibꝰ īfuſis: ⁊ de neceſſitate eoꝝ ⁊ ꝯnexiōe. Capl̓m. ij.Ona ſpirituſſancti ſūtdiſtincta realit̓ a v̓tutibꝰ infuſis. ⁊ neceſſaria ſūt oīa ad ſalutē. ⁊ ſūt quidam hītus aīeConnexa ſunt adinuicē. ita ꝙ vnū nō p̄t hr̄i ſine alio.Septē ſūt ⁊ nō plura nec pautiora. Dignitas eoꝝ attendit̉ ſcd̓m enumerationē. incipiēdo tn̄ a ſuꝑioribꝰ .ſ.a ſapīa. In patria remanēt ī btīs. Et ꝯparādo ea v̓tutibꝰ. nobiliora ⁊ ꝑfectiora ſūt cardinalibꝰ. Sꝫ inferioratheologicꝭ v̓tutibꝰ. hec oīa ẜm tho. pͥma ſcd̓e. q. lxviij.Quantum ad pri.§. j.mū ponit tho. vbi ſupra varias ſuꝑ hͦ opiniones. Aliqͥem̄ dixerūt ꝙ dona nō diſtinguūt̉ a v̓tutibꝰ ſꝫ virturesdicunt̉ inqͣtū ꝑficiūt hoīem ad bn̄ oꝑandū. Dona aūtinqͣꝫtū a deo cauſant̉ tales hītus. Alij v̓o dixerūt in hͦdifferre v̓tutes a donis: qꝛ dona ꝑficiūt libeꝝ arbitriūẜm qd̓ facultas rōis ſꝫ v̓tutes ꝑficiūt libeꝝ arbitriumſcd̓m qd̓ eſt facultas volūtatis. Tercij dixerūt ꝙ donadifferūt in hͦ a v̓tutibꝰ: qꝛ v̓tutes ꝑficiūt hoīem ad bn̄oꝑandū. ſꝫ dona ad reſiſtēdū tēptationibꝰ. Quarti poſuerūt in hͦ eſſe dr̄iam inter ea: qꝛ v̓tutes ꝑficiūt hoīeꝫad bn̄ oꝑandū ſimplicit̓: ſꝫ dona ad hoc ordinant̉ vt ꝑea ꝯformemur xp̄o. p̄cipue ꝙͣtū ad ea q̄ paſſꝰ ē. Sꝫ oēsiſtas opiniones reprobat tho. prima ſcd̓e. q. lxviij. art̓.j. rōnē aſſignās reprobatiōis. ibi potes videre. Et ponit ip̄e qͥntū modū dicēdi quō differāt. Dicit em̄ ꝙ addiſtinguēdū dona a v̓tutibꝰ. debemus ſequi modū loquendi ſacre ſcripture. in qͣ tradūtur nobis nō ſb̓ noīedonoꝝ: ſꝫ ſb̓ noīe ſpirituū. Dr̄ em̄ Iſa. xj. Reqͥ eſcet ſuꝑeū ſpūs dn̄i. Spūs ſapīe ⁊c̄. Ex qͥbꝰ nobis maīfeſte datur intelligi. ꝙ iſta dona ſeptē enumerāt̉ ibi. ẜm ꝙ ſūtī nobis ab inſpiratiōe diuina. Inſpiratio autē ſignatquādā motionē ab exteriori. Eſt em̄ ꝯſiderādū ꝙ ī homine eſt duplex principiū motiuū. Unū interius qd̓ ērō. Aliud exterius qd̓ eſt deus vt dictū eſt. Et et̓ ph̓s hͦdicit ī li. de bona fortuna. Manifeſtū eſt āt ꝙ oē qd̓ mouetur oꝫ eſſe ꝓportionatū motori. ⁊ hec eſt ꝑfectio mobilis inqͣꝫtuꝫ mobilis diſpō qua diſponit̉ ad hoc ꝙ bn̄moueatur a ſuo motore. Quāto em̄ motor ē altior. tāto neceſſe eſt ꝙ mobile ei ꝓportionet̉ ꝑfectiori diſpoſitione. Sicut videmus ꝙ ꝑfectius oꝫ diſcipulū eſſe diſpoſitū ad capiendū altiorē doctrinā a mgr̄o. Manifeſtū eſt aūt ꝙ virtutes humane ꝑficiūt hoīem. ẜm ꝙ eſtnatus moueri ꝑ rōnē. in his que interius vel exterius.
agit. Oportet gͦ ineſſe hoī altiores v̓tutes. ẜm qͣs ſit diſpoſitus ad hoc ꝙ diuinitus moueat̉. Et iſte ꝑfectiōesvocant̉ dona. nonſolū qꝛ infundūtur a deo. ſꝫ qꝛ ẜm eahō diſponit̉ vt efficiatur ꝓmpte mobilis ab inſpiratōne diuina ſicut dr̄ Iſa. l. Dn̄s aꝑuit mihi aurē ego aūtnō ꝯͣdico. Et ph̓us dicit in li. de bona fortuna. ꝙ his qͥmouent̉ ꝑ inſtinctū diuinū. nō expedit ꝯſiliari ym rationē humanā: ſꝫ ꝙ ſequātur interiorē inſtinctū quiamouent̉ a meliori principio ꝙͣ ſit rō humana. Et hͦ eſtꝙ quidā dicūt. ꝙ dona ꝑficiūt hoīem ad altiores actꝰꝙ ſint actus v̓tutū. Ꝙ aūt dona nominent̉ a Greg. inj. moral̓. vel ab alijs aliqn̄ virtutes. hoc ideo eſt qꝛ hn̄tin ſe cōem rōnē ꝟtutis. Sed vltra hoc eſt in eis aliqͥdſuꝑueniēs communi rōni v̓tutis. inqͣtū .ſ. ſunt quedāv̓tutes diuine. ꝑficientes hoīem inqͣꝫtū eſt a deo motꝰUn̄ ⁊ ph̓s in .vij. ethico. ponit vltra cōes aliā quandāv̓tutē diuinā ſeu heroycā. ẜm quā aliqͥ viri mouenturUn̄ ⁊ ip̄e Greg. in. j. moral̓. diſtinguit dona a v̓tutibꝰ.Ꝙ aūt ſapīa ⁊ ſcīa ponāt̉ a doctoribꝰ v̓tutes intellectuales. ⁊ fortitudo moralis virtus. Dicendū ꝙ cū iſta ſumuntur ẜm ꝙ ꝓcedunt ex iudicio rōnis tunc nō ſūt dona: ſꝫ dona ſunt p̄dicta. ẜm ꝙ ꝑ ea oꝑatur hō ex inſtinctu diuino.Quātum ad ſecun .§. ij.dū .ſ. ꝙ dona iſta ſint neceſſaria ad ſalutē: ꝓbat̉. qꝛ ſup̄mum donoꝝ ⁊ infimū ſunt neceſſaria. gͦ ⁊ intermedia.Nā dr̄ de ſapīa Sap̄. vij. Neminē diligit deꝰ niſi qͥ cūſapīa hītat vel graditur. Et de timore dr̄ Ecc̄i .j. Sinetimore dn̄i nemo poterit iuſtificari. ergo et alia neceſſaria. Hoc aūt ſic declarat tho. vbi ſupra. ar. ij. Rō hominis qua hō oꝑatur ꝑficitur a deo dupl̓r. Primo naturali rōe .ſ. ẜm lumē naturale rōnis. Secūdo ſuꝑnaturali ꝑfectione .ſ. ꝑ virtutes theologicas. Iſta tn̄ ſecūda ꝑfectio hr̄ quaſi imꝑfecte. Imꝑfecte ei cognoſcimꝰhic deū. ⁊ imꝑfecte diligimus. Illud aūt quod hꝫ imꝑfecte formā aliquā vel virtutē. nō p̄t ꝑ ſe oꝑari niſi abaltero moueat̉. ſicut luna in qͣ eſt īꝑfecte naͣ lucis. nō illuminat niſi illuminata a ſole. ⁊ diſcipulus in medicina nō ꝑ ſe medicat niſi edoctus a mgro. Ꝙͣuis gͦ ratioẜm ꝙ eſt aliqualiter ⁊ imꝑfecte illuminata. ꝑ virtutestheologicas moueat ad vltimū finē ſuꝑnaturalē. nonſufficit tn̄ iſta motio rōnis. niſi deſuꝑ adſit inſtinctꝰ etmotio ſpūſſancti. ẜm illud Ro. viij. Qui ſpū dei agūt̉hi ſunt filij dei. ꝙ ſi filij dei et heredes. Et illd̓ p̄s. Spiritus tuꝰ bonꝰ deducet me in terrā rectā. quia .ſ. ad hereditatē illius terre nullus p̄t ꝑuenire. niſi ducat̉ a ſpirituſancto ꝑ iſta dona ſua. Nō gͦ ita ꝑficitur hō ꝑ virtutes theologicas ⁊ morales ī ordine ad vltimū fineꝫ.qͥn ſꝑ indigeat moueri quodā ſuꝑiori inſtinctu ſpūſſācti. vn̄ ⁊ virtutes excedunt qͣꝫtū ad modū oꝑandi. inqͣꝫtū .ſ. hō ꝑ dona mouetur ab altiori prīcipio. Ꝙͣuis etꝑ v̓tutes hō multa cognoſcat. ⁊ poſſit vicijs reſiſtere.tn̄ qꝛ rōni humane nō ſunt oīno cognita neqꝫ poſſibilia. Et hͦ ſiue accipiat̉ rō vt ꝑfecta lumine naͣli. ſiue vtꝑfecta v̓tutibꝰ theologicis. Inde eſt. ꝙ nō p̄t ꝙͣtum adoīa repelle̓ ſtulticiā. ebetudinē. ⁊ alia q̄ ponit Greg. īij. mora. eſſe ꝯtra dona. Sꝫ deus cuiꝰ pt̄ati ⁊ ſcīe oīa ſb̓ſunt. ſua motiōe ꝑ dona ſpūſſācti nos tutos reddit. abomni ſtulticia per ſapīam. ab ebetudīe per intellectūa p̄cipitatōis vicio per ꝯſiliū. a timore malo ꝑ fortitudinē. ab ignorātia per ſcīam a duritia ꝑ pietatē. a ſuꝑbia ꝑ timorē. Iſta em̄ vicia ponit Greg. ibi ꝯͣriari donis iſtis. ⁊ ſic on̄duntur ip̄s dona neceſſaria ad ſalutē.Quantū ad terciū.§. iij.ſcꝫ ꝙ dona ſint hītꝰ. ꝓbatur per hͦ. qꝛ xp̄s loquēs de ſpūſcto diſcipul̓: ait Io. xiiij. Apud vos manebit ⁊ in vol̓erit. Sꝫ ſpūſſctūs nō ē ī hoībꝰ abſqꝫ donis eiꝰ. Māſioaūt īportat ꝑmanētiā ⁊ firmitatē. ⁊ ſic denotat hītuꝫ.qͥ ē qualitas de difficili mobilis a ſub̓o. Nō aūt notat