Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
90r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.IIII.

ih̓u xp̄i. de ꝯſe. di. iiij. Sed vt dictum eſt in veteri teſtamento implicitam. nunc explicitam in nouo teſtamēto quo ad adultos. Per accidens autem ſecundarioꝑtinent ad obiectū fidei. omīa que in ſcriptura ſacra.diuinitꝰ tradita ꝯtinent̉. Sicut abrahā habuit duos filios. dauid fuit filius yſai hmōi. et qͣꝫtum adiſta ſcd̓ario ꝑtinēt. tenet̉ homo explicite credereſꝫ ſolum implicite in preꝑatōne animi. inꝙͣtuꝫ paratus eſt credere quicqͥd in ſacra ſcriptura cōtinet̉. Sꝫtūc tenet̉ explicite credere qn̄ hoc ei ꝯſtiterit in doctrina fidei ꝯtineri. Sed contra pōt ſic argui. Nullustenet̉ ad id qd̓ eſt in eius ptāte. Sꝫ credē aliqͥd explicite. eſt in eius ptāte. Gicit̉ em̄ ad Ro. x. Quo credent ei quē audierūt. Quō audient ſinedicante. Quō p̄dicabunt niſi mittant̉. Sꝫ ad multos eſt miſſus p̄dicator: ⁊cͣ. Rn̄dit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. ij. arti. v. ſi in ptāte hoīs dicat̉ aliquid eſſe excluſo auxilio gr̄e. ſic ad multa tenet̉ homo. ad que poteſt ſine gr̄a reꝑare. Sicut ad diligendū deū ꝓximū. ſil̓r ad credendū articulos fidei. Sꝫ tn̄ hoc pōt homo cum auxilio gr̄e. qd̓ quidem auxiliū quibuſcunqꝫdiuinitꝰ dat̉. et miſericorditer a deo dat̉: quibꝰ aūt nodat̉. ex iuſticia in penā p̄cedentis peccati ſaltem originalis dat̉. Ut Aug:. dicit in li. de natura et gratia.Et ad facit qd̓ hr̄. de pe. di. ij. Quicunqꝫ ab illa ⁊cͣ. De obiecto fidei qd̓ eſt veritas prima. Ca. iiij.Eobiecto fidei. ſcienIdum obiectū fidei eſt veritas prima. Sꝫ huiꝰ maiori declaratōne. nota ẜm. b. tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. j. ar. j. cuiuſlibet cogͦſcitiui habitꝰ obiectuꝫ duo habet .ſ. id qd̓ maͣliter cognoſcit̉. qd̓ eſt ſicutmateriale obiectuꝫ. Sicut in ſcīa geometrie maͣliterſcita ſunt ꝯcluſiones. Formalis v̓o ratio ſciendi ſuntprincipia demonſtratiōis ꝯcluſiones cogͦſcunt̉: ſic̄etiaꝫ quo ad pn̄tiaꝫ viſiuam obiectum maͣle eſt colorſiue coloratū quaſi formale obiectū eſt lux. mediāte videt̉ coloratū. Sic igit̉ ſi in fide ꝯſideremꝰ formalem rōnem obiecti. Nihil eſt aliud ꝙͣ veritas prima.Non em̄ fides qua loquimur aſſentit alicui. niſi qꝛeſt a deo reuelatū. Un̄ ipſi veritati diuine innitit̉ tanqͣꝫ medio. Si v̓o cōſideremꝰ maͣliter ea quibꝰ fides aſſentit: non ſolū eſt ipſe deꝰ: ſꝫ etiam multa alia que ſubaſſenſu fidei cadūt. niſi ẜm habent aliqueꝫ ordinem ad deū. ꝓut .ſ. aliquos diuinitatis effectꝰ homoadiuuat̉ ad tendendū in diuinā fruitōeꝫ: ideo etiaꝫex hac ꝑte obiectuꝫ fidei eſt quodāmō veritas prima.inꝙͣtum nihil cadit ſub fide niſi in ordine ad deū. Sicut obiectuꝫ medicine eſt ſanitas. qꝛ nihil medicinaꝯſiderat niſi in ordine ad ſanitatē. Et ſic ea ꝑtinētad humanitatē xp̄i. vel ad ſacr̄a eccleſie. vel ad qͣſcunqꝫ creaturas. om̄ia illa que in ſacra ſcriptura credūtur. cadūt ſub fide: inꝙͣtum hmōi ordinamur ad deum. eis etiam aſſentimꝰ ꝓpter diuinā veritateꝫ. Eſtaūt tale obiectū fidei aliquid viſum circa dīna neqꝫ viſione corꝑali. neqꝫ viſione intellectuali .ſ. clare etdemonſtratiue. Uiſum tn̄ eſt illud aliqͦ in generali .ſ. ſub ꝯmuni rōne credibilis. Non em̄ crederet quis.niſi videret ea credenda: vel ꝓpter euidentiā ſignorum. vel aliquid hmōi. Et eadeꝫ rōnem idem eſt nonſcitū. qꝛ omnis ſcientia habet̉ aliqua principia ſenota. ꝯſequēs viſa. Un̄ oportet quecūqꝫ ſunt ſcitaaliquo eſſe viſa. Sed fides eſt de viſis ſeu deapparentibꝰ ẜm apl̓m et Aug. Contingere tn̄ poteſt. id qd̓ eſt viſum vel ſcitū ab vno hoīe etiam viatore.vt deus ſit vnꝰ. ſit ab alio creditū qui hoc demōſtratiue nouit. id qd̓ coīter hominibꝰ ꝓponit̉ vt credēdum. eſt coīter non ſcitū. Ratōnes aūt que inducunt̉a ſanctis. ad ꝓbandū ea ſunt fidei. non ſunt demon-

ſtratiue ſed ꝑſuaſiones quedā: manifeſtantes eſſeimpoſſibile. qd̓ in fide ꝓponit̉. vel ꝓcedūt ex prīcipijefidei .ſ. ex auctoritatibꝰ ſacre ſcripture. Ex his aūt pͥncipijs bene ꝓbatur aliqͥd apud fideles. ſicut etiam exprincipijs natural̓r notis probat̉ aliqͥd apud om̄s.De diſtinctōne cre­ .§. j.dibiliū articulos. Nota ẜm. b. tho. nomē articuli ſcd̓a ſcd̓e. q. j. arti. vj. ex greco videt̉ eſſe deriuatum:arthoron em̄ in greco qd̓ in latino articulus dicit̉. ſignificat quandā coactōeꝫ aliquaꝝ ꝑtium diſtinctaꝝ ideo ꝑticule corꝑis ſibinuiceꝫ coaptate. dicunt̉ mebroꝝ articuli. Et ſil̓iter in grāmatica apud grecos dicunt̉ articuli quedā ꝑteſoratōis coaptate alijs dictionibꝰ. ad exꝑimendū genꝰ eaꝝ. numeꝝ caſum. Undecredibilia xp̄iane fidei. dicunt̉ articulos diſtingui:inꝙͣtum in quaſdā ꝑtes diuidunt̉. habentes aliquamcoaptatōeꝫ adinuicē. Eſt aūt obiectū fidei aliqͥdviſum circa diuina: ideo vbi occurrit aliquid ſpeciali rōne viſum. ibi eſt ſpālis articulus. Ubi v̓o multa ẜm eandē rōnem ſunt cognita vel incognita. ibiſunt articuli diſtinguendi: ſicut aliā difficultatē habꝫad videndū deꝰ ſit paſſus. aliā ſit mortuꝰ: reſurrexit: ideo diſtinguit̉ articulꝰ reſurrectōnis ab articulo paſſionis. Sꝫ ſit paſſus. mortuus. et ſepultus.vnā eandē difficultatē habent: ita vna ſuſcepta. erit difficile aliā ſuſciꝑe. Et ꝓpter om̄ia ꝑtinētad vnū articulū. Et ſciendū diſtinctō credibilium articulos. ſit de his de quibꝰ ē fides ẜm ſe. et nonde his de qͥbꝰ ē fides ī ordīe ad alia. Quia v̓o fides pͥncipaliter ē de his videnda ſꝑamꝰ in patria: ideo ſead fidē ꝑtinēt illa. directe nos coadiuuāt ad vitameternā. Sic̄ ſunt tres ꝑſone. om̄ipotētia dei. myſteriaincarnatōis xp̄i hmoi. Et ẜm iſta diſtinguunt̉ articuli fidei. Quedam ꝟo ꝓponunt̉ in ſacra ſcriptura vtcredibilia. qͣſi principal̓r intēta. ſꝫ ad p̄dictoꝝ manifeſtatōeꝫ: ſic̄ abrahā hꝫ duos filios. ad tactumoſſiū heliſei ſuſcitatꝰ ē mortuꝰ. hmōi alia narrant̉in ſacra ſcriptura. ad manifeſtatiōeꝫ diuīe maieſtatisvel incarnatōnis xp̄i. Et ẜm talia oꝑtet articulosdiſtingue̓. aūt diffinit̉ a quibuſdaꝫ articulꝰ ſic. ēinuiſibilis veritas de deo. artās nos ad credendū: magis dat̉ talis diffinitio ẜm ethimologiā. qͣꝫ ẜm verameiꝰ ſignificatōeꝫ. ꝓut a greco deriuat̉. Que etiā pōt ſaluari. qꝛ licꝫ ad credendū neceſſitate coactōis nullꝰ arcetur. credē ſit voluntarium. artat̉ tn̄ neceſſitate finis. qꝛ accedentē ad deū oꝫ credē̓. ſine fide īpoſſibileeſt place̓ deo. ad heb̓. xj. Aliter ſaluari pōt Tho.De numero articu­ .§. ij.loꝝ ſciendū aliqͥ ponūt. xiiij. aliqui tm̄. xij. Pro qͦrūdeclaratōe dic̄. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. j. arti. viij. illa ſeꝑtinēt ad fidē. quoꝝ viſione in vita et̓na ꝑfruem̄. et ducimur in vitā eternā. Duo aūt nob̓ ibi vidēdaponunt̉ .ſ. occultū diuinitatꝭ. cuiꝰ viſio nos btōs facit myſteriū hūanitatꝭ xp̄i. quē et̄ in gl̓aꝫ filioꝝ dei acceſſuꝫ hēmꝰ. vt dr̄ ad Ro. v. Un̄ dr̄ Io. xvij. Hec ē vitaeterna vt cogͦſcant te ſolū veꝝ deū. et quē miſiſti ih̓mxp̄m. Et prima diſtinctō articuloꝝ ē. Ꝙꝛ q̄daꝫ ꝑtinēt ad myſteriū diuinitatꝭ. q̄dā ad myſteriū hūanitatis xp̄i. qd̓ ē ſacr̄m pietatꝭ. vt dr̄. j. ad Thi. iiij. Circamaieſtatē vo dīnitatꝭ tria nob̓ credēda ꝓponūt̉. Primo qͥdeꝫ vnitas deitatꝭ ad ꝑtinet primꝰ articulus.Scd̓o trinitas ꝑſonaꝝ. de ſt̓ tres articl̓i ẜm tresſonas. Tercō ꝓponūt̉ nob̓ oꝑa dīnitatꝭ ꝓpria. Quoꝝpͥmū ꝑtinet ad naͣe. ſic ꝓponit̉ articl̓us creatōnis.gcd̓m v̓o ꝑtīet ad gr̄e ſic ꝓponūt̉ nob̓ ſb̓ vno articulo oīa ꝑtinētia ad ſignificatōeꝫ hūanā. Terciuꝫꝑtinet ad eſſe glorie. ſic ponit̉ alius articulus de reſurrectōne carnis vita eterna. ita ſunt ſeptem articuli ad diuinitatē ꝑtinentes. Sil̓iter circa hūanita-