¶ Citulus.VII.

lectiuum circa delectatiōem. Nā app̄ hēſio ſenſitiuaquā lequitur appetitꝰ ſenſitiuus. nō attingit ad cōeꝫratione boni. ſed ad aliqd̓ particulare qd̓ eſt delectabile. ⁊ iō ẜm appetitū ſenſitiuū qͥ eſt in aīalibꝰ. oꝑationes querūt̉ ꝓpter delectatiōeꝫ. Et natura in oꝑationibus neceſſarijs ad cōſeruatiōeꝫ indiuidui ⁊ ſpēi delectatiōes appoſuit. vt hmōi oꝑatiōes ab aīalibus n̄negligant̉. Sꝫ intellectus apprehendit vniuerſalemrationē boni. ad cuius cōſecutiōem ſequit̉ delectatio.Un̄ pͥncipaliꝰ ītēdit bonū ꝙͣ delectatiōꝫ. Nō ē at̄ aliqͥd extimādū ſimpl̓r ẜm ordinē ſēſitiui appetitꝰ. ſꝫ magis ẜm ordinē ītellectiui appetitꝰ. Itē n̄ obſtat ꝙ delectatio ſeu fruitio ſuccedit charitati ⁊ viſio fidei: ſꝫ maior ē charitas fide. gͦ potior vr̄ d̓lectatō. Nā charitascū nō q̄rat bonū dilectū ꝓpt̓ delectatiōꝫ. ẜm hͦ ē ei cōueniens vt delectet̉ in bono adepto qd̓ amat: iō delectatio non reſpondet charitati vt finis. Tūc em̄ ꝓcederet rō. ſꝫ magis viſio reſponderet charitati ꝑ quamviſionē finis fit ei preſens.Ꝙ ad beatitudinēᵐ. §. iiij.ꝑfectam requiritur etiam cōprehēſio. Qd̓ ſic ꝓbat. b.Tho. vbi ſupͣ. Cum beatitudo cōſiſtat in cōſecutiōevltimi finis: ea que requirūt̉ ad beatitudinē. ſunt cōſideranda ex ip̄o ordine ad finē. Ad finē aūt intelligibilē ordinatur homo ꝑtim per intellectū. partim pervoluntateꝫ. Per intellectū quidē inqͣtū in intellectupreexiſtit aliqua cognitio finis imꝑfecta. Per voluntatem aūt. Primo quidē per amorē qui eſt motus voluntatis in aliquid. Scd̓o ꝑ realē habitudinē amantis ad amatū. Que quidē pōt eē triplicit̓. Qn̄qꝫ eniꝫamatū eſt pn̄s amanti. ⁊ tunc iā non queritur. Qn̄qꝫnon ē p̄ſens ſed non ē poſſibile ip̄m adipiſci. ⁊ tūc etiānon queritur. Quādoqꝫ autē eſt poſſibile ip̄m adipiſci. ſed eſt eleuatū ſupra facultatē adipiſcentis. ita vtſtatim haberi non poſſit: ⁊ hęc ē habitudo ſperantisad ſperatū. quę ſola habitudo facit finis inqͥſitiōemEt his tribus reſpondet aliqua in ſuꝑna beatitudīe.Nā ꝑfecta cognitio finis reſpondet imperfecte. p̄ſen.tia ipſius finis reſpondet ſpei habitudini. Sed delectatio in fine iam preſenti conſequitur dilectiōeꝫ. Etiō neceſſe eſt ad beatitudinem iſta tria concurrere. ſcꝫviſioneꝫ que eſt cognitio perfecta intelligibilis finis.cōprehenſioneꝫ que importat p̄ſentiā finis. delectationem ſeu fruitionem que importat qͥetatiōem rei amātis in amato. Et de comprehenſione dicit Apl̓s. j. adCor. ix. Sic currite vt cōprehendatis. Spūalis autēcurſus terminatur ad beatitudinē. Comp̄henſio tamen ẜm Tho. dicitur dupliciter. Uno mō incluſio cōprehenſi in cōprehendēte. Et ſic omnē qd̓ comp̄henditur a finito ē finitū. Un de hoc modo deus non pōtcomprehendi ab aliquo intellectu creato. Alio modocōprehenſio nil aliud noīat niſi tētōeꝫ alicuiꝰ rei. q̄ iāprincipaliter habet̉: ſicut aliquis cōſequēs aliquē. dr̄em̄ cōp̄hendere quando tenet eū. Et ſic beati cōprehēdunt. Ip̄a aūt cōp̄henſio nō eſt alia aliqua oꝑatio p̄ter viſionē. Sed ē quedā habitudo ad finē rā habitūUn̄ ip̄a viſio vel res viſa ẜm ꝙ pͥncipalit̓ adeſt: ē obiectū cōprehēſionis. Et ſicut ad volūtatē ꝑtinet ſpes⁊ amor. qꝛ eiuſdē eſt amare aliquid ⁊tendere in illud:ita ad volūtatē pertinet ⁊ comp̄hēſio ⁊ delectatio. qꝛeiuſdē ē habere aliquid ⁊ qͥeſcere in illo. ¶ Sciēduꝫ et̄ꝙ rectitudo volūtatis requiritur ad btītudinē an̄cedent̓ ⁊ cōſequēt̓. An̄cedent̓ quia ſicut materia nō cōſequit̉ formā niſi ſit debito mō diſpoſita ad formā: itanihil pōt cōſequi finē niſi ſit debito mō ordinatuꝫ adip̄m. Un̄ nullus pōt ad beatitudinē ꝑuenire niſi habeat rectitudinē voluntatis q̄ rectitudo exiſtat ꝑ debitū ordinē ad vltimū finē. Conſequent̓ aūt requirit̉quia ſic ut dictū ē beatitudo vltims conſiſtit in viſio-

ne diuine eſſentie que ē ip̄a eſſentia bonitatis. Et itavoluntas videntis dei eſſentiā ex neceſſitate amat deūSicut voluntas non vidētis deū ex neceſſitate amat:quicqͥd amat ſub cōi rōne boni quā nouit. Et hocip̄ꝫeſt qd̓ facit voluntatē rectā. Unde nō eſſet btītudo ſine recta voluntate.Ad beatitudinē per­ .§. v.fectā hominis nō requiritur corpꝰ eius adeſſe. ſed adbene eſſe ⁊ corpus perfecte diſpoſitū. Pro cuius declaratione dicit. b. Tho. pͥma ſcd̓e. q. iiij. ꝙ aliqͥ poſuerūtꝙ btītudo ꝑfecta q̄ cōſiſtit in dei viſiōe. nō pōt aīe aduenire ſine corꝑe exn̄ti: dicētes ꝙ aīe ſctōꝝ a corꝑibusſeꝑate ad illaꝫ beatitudinē non ꝑueniūt vſqꝫ ad diemiudicij quādo reaſſument corꝑa. Qd̓ apparet eē falſū⁊ autoritate ⁊ rōne. Autoritate quidē qꝛ dic̄ Apl̓s. ij.ad Cor. v. Ꝙdiu ſumus in corpore peregrinamur a domino. Et que ſit rō ꝑegrinationis oſtēdit dicēs. Perfidem .n. ambulamꝰ nō ꝑ ſpeciē. Ex quo apparet. ꝙ ꝙͣdiu qͥs ambulat ꝑ fidē nō ꝑ ſpeciē carēs viſione diuineeſſentie. nondū eſt deo p̄ſens. Aīe autē ſctōrū a corꝑibus ſeparate ſunt deo preſentes. Audemus autē ⁊ bonam voluntatē habemꝰ ꝑegrinari a corꝑe ⁊ pn̄tes eēad dominum. Un̄ manifeſtū ē ꝙ aīe ſctōꝝ a corꝑibusſeꝑate. ambulāt per ſpeciē videntes dei eſſentiā in qͦ ēbeatitudo vera. Apparet ⁊ hoc rōne. Naꝫ intellectꝰad ſui oꝑatōem non indiget corꝑe niſi propt̓ fātaſmata in quibꝰ intelligibilē veritatē intuetur. Manifeſtūē aūt ꝙ diuina eſſentia per fantaſmata videri nō pōtex eo videlicet quia materialia ſūt: deus aūt pure immaterialis. Un̄ cū in viſione diuine eſſentie conſiſtatperfecta hoīs beatitudo. nō dependet a corꝑe ip̄a beatitudo hoīs. ⁊ per ꝯn̄s ſine corꝑe pōt eē aīa beata. Adqd̓ etiam facit quod dicitur Apoca. xiiij. Beati mortui qui in domino moriuntur. ¶ Scienduꝫ tamen ꝙad perfectioneꝫ alicuius rei dupliciter aliquid ꝑtinetUno mō ad conſtituendā eēntiā rei. ſicut anima reqͥritur ad perfectiōem corporis. Alio mō reqͥrit̉ ad ꝑfectionē rei qd̓ pertinet ad bene eſſe eius. ſicut pulcritudo corꝑis. Uel velocitas ingenij ꝑtinet ad perfectionem hominis. Ꝙuis ergo corpus primo modo. ad ꝑfectionē bt̄ītudinis hoīs nō ꝑtineat. ꝑtinet tn̄ ſcd̓o mōCū .n. operatio depēdeat ex natura rei: quāto animaperfectior erit in ſua natura. perfectius habebit ſuampropriam operationeꝫ. in qua felicitas conſiſtit. Un̄Augu. ſuper Gene. xij. dicit. ꝙ non ſic poſſunt videreanime ſanctorum ſeparate a corporibus incommutabilem ſubſtantiam. vt ſancti angeli vident ſine alia latentiori cauſa. Siue quia in eis ineſt quidam naturalis appetitus corpus adminiſtrādi. Quod tamendicit hic Auguſtinus. Ꝙ anime ſeparate non videntdeum ſicut angeli: non eſt intelligendū ẜm inequalitatem quantitatis. quia etiaꝫ modo alique anime ſt̓aſſumpte ad ſuperiores ordines angelorum. clariusvidentes deū qꝫ inferiores angeli. Sed ẜm ineqͣlita.tem proportionis. Quia omnes angeli etiam infimihabēt om̄eꝫ ꝑfectiōeꝫ quam ſunt habituri: non auteꝫanime ſeparate ſanctorum. Item ꝙͣuis impedimentum operationis quod eſt per modum contrarietatꝭ:vt frigus impedit obiectū caloris. repugnat felicitati: non tamen repugnat ei impedimentū quod eſt permodum cuiuſdam defectus. cum .ſ. res impedita nonhabet om̄e qd̓ requiritur ad om̄imodā ſui ꝑfectionemſꝫ repugnat tale impedimentum oꝑatiōis oīmode eiꝰperfectioni. Et ſic ſeꝑatio a corpore dicit̉ aīam retrahere a fine. ne tota tēdat in viſionē diuīe eſſentie. Appetit enim anima ſic frui deo. ꝙ etiam ip̄a fruitio deriuetur ad corpus ꝑ redūdantiam. ſicut ē poſſibile. Etiō ꝙͣdiu ip̄a fruitur deo ſine corꝑe. apperitꝰ eiꝰ qͥeſcitin eo. ꝙ tn̄ adhuc ad ꝑticipatiōꝫ eiꝰ vellet corpus per