¶ Capitulū.XVIII.
Tho. ⁊ alios qͣꝫtū ad habitū. nō tn̄ habēt eundē actūquē hic habuerūt. Ibi em̄ nulla eſt indigētia. Et id̓onon oportet vt vnꝰ alteri aliqͥd det. ſꝫ meritū illius dationis iuſte manet vſqꝫ ad aliud ſeculū. vbi de eo recipit famā Math̓. x. Qui dederit potū aque frigide nonꝑdet mercedē ſuā. Dicet em̄ xp̄s in finali iudicio his qͥdederūt pauperibꝰ. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnū. Et aſſignās cām tāte retributōis: ſubdit.Eſuriui em̄ ⁊ dediſtꝭ mihi māducare. Sitiui ⁊ dediſtꝭmihi potū ⁊cͣ. Math̓. xxv. Et apl̓s. j. ad Thi. iiij. Pietas .ſ. qͥ dat̉ pauperibꝰ ad oīa valet. ꝓmiſſionē q̄ nunc ēhabēs ⁊ future .i. bonoꝝ pn̄tiū ⁊ futuroꝝ. Nā vltra p̄miū ſupernū qd̓ manet ei qͥ debite dat. al̓s nō eſſet liberalis actꝰ multa etiā bona h̓ recipit Cornelius Centurio ethnicus. qꝛ dabat elemoſynas meruit illuminationē fidei. apparēte ſibi angelo ⁊ admonēte. vt mitteret ꝓ Petro apl̓o qui euꝫ doceret viā ſalutis Actuū. x.Uidua q̄ dedit helye buccellā panis ⁊ puſilluꝫ aque.meruit ſibi multiplicationē farine ⁊ olei vt nō deficētſibi tꝑe famis. Et exinde etiā reſuſcitationē filij mortui. iij. Regū. xvij. Tobias qͥ dabat indigentibꝰ de bonis ſuis. meruit illuminationē ſue cecitatis ⁊ habūdātiam tꝑalē. Nabuchodonoſor dando elemoſynas dilatata fuit ſnīa data ꝯͣ eū ſue punitōis Daniel̓. iiij. Rebecca vt liberal̓ qꝛ potū aque dedit. nō ſolū Eliezer ꝓcuratori Abrahe. ſꝫ etiā camel̓ ſuis. meruit deſpōſaripatriarche magno Yſaac Gen̄. xxiiij. Gregorius magnus qꝛ fuit liberal̓ ad pauperes. ⁊ ſpālit̓ ad eū qͥ apparuit ſibi in forma naufragi fuit ſibi enūciatū de papatu. Ioh̓s elemoſynariꝰ. qꝛ dabat habūdant̓ pauperibus ſꝑ plus abundabat. Et cū ſemel in domo nō hr̄etniſi. xx. groſſos. adueniēti pauperi ꝓ elemoſyna iuſſitꝓcuratori illos dare. ſꝫ cuꝫ ille ex. xx. retinuiſſet. v. indead modicū ſibi miſſa fuerūt. xv. milia florenoꝝ diſpenſanda pauperibꝰ. Uocauit aūt ꝓcuratorem ⁊ dixit eiQuare nō dediſti vt tibi mandauerā illos. xx. groſſospauperi. Ecce miſit nob̓ dn̄s .xv. milia florenoꝝ. qꝛ tudediſti tm̄. xv. groſſos. Si dediſſes. xx. ⁊ dn̄s miſiſſꝫ nobis. xx. milia. ⁊ ſic pauperibꝰ nocuiſti nō nob̓ ꝓuidiſti.Et notandū ꝙ dicit. iuſticia eiꝰ manet in ſcl̓m ſcl̓i. Nōeſt actus liberalitatis nec opus iuſticie ſiqͥs det malishoībꝰ vn̄ foueant̉ in pctō. Un̄ dr̄ Ecc̄i. Benefac iuſto⁊ nō dederis pctōri. Dicit etiā Auḡ. ꝙ dare hiſtrionibꝰimmane pctm̄ eſt. diſ. lxxxvj. Talibꝰ .ſ. q̄ inhoneſte exercent artē illā. Sil̓r ꝓdige expēdendo in cōuiuijs. veſtibus ⁊ pōpis. non eſt iuſticia nec liberalitas. ſꝫ nec darealiena. Melius eſſet non auferre ꝙͣ reſtituē ablata. Ꝙtn̄ ſi fiat debito mō .ſ. reſtitutio nō erit actꝰ liberalitatis ſꝫ iuſticie cōmutatiue. Etiā pauperibꝰ dādo cū ſūtincerta. Et illa etiā manebit ei in ſcl̓m ſcl̓i qͦ ad p̄miū.Duo vicia ſunt ꝯͣria liberalitati .ſ. auaritia ẜm defectū⁊ ꝓdigalitas ẜm exceſſum.Quantū ad terciū .§. iiij.Actus liberalitatis multū laudabilis eſt ⁊ laudat̉ abomnibꝰ. Unde dicit pͣs. Cornu eiꝰ exaltabit̉ in gloria.Cornu .i. dignitas ſeu v̓tus liberalitatis exaltatur ingl̓ia hoīm. qꝛ tales ſuntꝭ gl̓ificati amati ⁊ laudati. apd̓hoīes. Un̄ Boetius in li. de cōſolatōe dicit. Largitasq̄ idē eſt ꝙ liberalitas. facit hoīes claros .i. gr̄oſos ⁊ famoſos. auaritia odioſos. Rō huiꝰ pōt adduci qm̄ rōbonitatis maxime videt̉ ꝑtinere ad liberalitatē. qꝛ bonum ẜm Dyoniſiū eſt ſuipſius diffuſiuū. Un̄ Ambro.dicit in li. de offi. ꝙ iuſticia cenſuram tenet. liberalitasbonitateꝫ. liberal̓ em̄ bona ſua diffundit dando alijs.Et ſic aſſil̓at̉ deo qͥ eſt maxīe liberal̓ Iaco. .j. Dat oībꝰaffluent̓ et nō improperat. Un̄ et Tytus imꝑator filius Ueſpaſiani. dicebat̉ delicie generis hūani. qꝛ fuitvalde liberal̓ ⁊ hūanus. Et vna die cū nil dediſſet alicui: dixit baronibꝰ ſuis. Chariſſimi hūc diē ꝑdidimꝰqꝛ nil boni alicui dedimꝰ. ¶ Sciēdū tn̄ ẜm Tho. ſcd̓a
ſcd̓e. q. cxvij. arti. vj. ꝙ liberalitas. etſi multū ſit laudabilis. nō tn̄ eſt maxīa v̓tutū. Pro cuiꝰ declaratōe dicitidē. ꝙ cū v̓tus tēdat in aliqd̓ bonū. tāto v̓tus eſt melior ſeu maior qͣnto melius ē bonū in qd̓ tendit. Liberalitas aūt tendit in aliqd̓ bonū dupl̓r. Uno mō ꝑ ſe.Alio mō ex ꝯn̄ti. Et pͥmo ⁊ ꝑ ſe attēdit ad ordinādumꝓpriā affectionē circa pecuniā poſſeſſam ⁊ vſum eius.Et ſic ẜm hoc p̄fert̉ liberalitati tꝑantia. q̄ moderat̉cōcupīas ⁊ delectatōes ꝑtinētes ad ꝓpriū corpꝰ. Et fortitudo ⁊ iuſticia q̄ ordinant̉ qͦdāmodo in bonū cōmune. vna tꝑe pacis. alia tꝑe belli. Et oībꝰ p̄ferunt̉ virtutes q̄ ordināt nos in bonū diuinū. Nā bonū dei p̄eminet cuilibet bono hūano. Et in bonis hūanis bonuꝫpublicū p̄eminet bono pͥuato in quibꝰ bonū corporisp̄eminet bonū exterioꝝ reꝝ. Alio mō ordinat̉ liberalitas ad aliqd̓ bonuꝫ ex ꝯn̄ti. Et ẜm hͦ liberalitas ordinat̉ in oīa bona p̄dicta. Ex hͦ em̄ ꝙ hō nō eſt amatiuꝰpecunie. ſequit̉ ꝙ defacili vtat̉ ea. ⁊ ad vtilitatē ipſius⁊ vtilitatē aliorum. ⁊ ad honorē dei. Et ẜm hoc habetquandam excellentiam ex hoc ꝙ eſt vtilis ad multaQuia tn̄ vnūqd̓qꝫ magis iudicat̉ ẜm id qd̓ cōpetit etprimo ⁊ per ſe. ꝙͣ ẜm id quod competit ei ex conſequenti id̓o liberalitas nō ē maxima v̓tutū. Unde ⁊ Amb̓.in li. de offi. dicit. ꝙ iuſticia excelſior videt̉ liberalitate. ſꝫ liberalitas gratior. Et ph̓s in li. retho. ait. ꝙ fortes ⁊ iuſti maxīe honorāt̉. ⁊ poſt eos liberales. Amāt̉aūt liberales multū cōiter. nō amicitia honeſti quaſiſint meliores. ſꝫ amicitia vtilis. qꝛ ſunt vtiliores in exterioribꝰ bonis q̄ cupiūt hoīes maxīe. Et ꝓpter eandēcām clari reddunt̉. Ꝙ etiā deꝰ det bona ſua habūdanter magis ꝓcedit ex charitate q̄ eſt vtiqꝫ maxīa v̓tutūꝙͣ ꝑtineat ad liberalitatē. Quelibet etiā v̓tus participat rōnē boni ꝙͣtū ad emiſſionē actꝰ ꝓprij. Actus aūtqͣrundā aliaꝝ v̓tutū ſunt meliores pecunia quā emittit liberalis.¶ De miſcd̓ia multiplici ⁊ eiꝰ vtilitate. ¶ Capi. xviij.Emiſericordia hic agitur. qꝛ ꝙͣuis nō ſit ꝑs iuſticie. nec ei ānexa. ſꝫeffectꝰ charitatis interior. ẜm Tho. tamē inactu eius exteriori hꝫ ſil̓itudinē cū liberalitate. ⁊ cōuenit cū ipſa. Sciendū igit̉ ꝙ motiuū ad miſcd̓iam ē malum. Un̄ Ioh̓es Damaſ. ij. li. dicit. ꝙ miſcd̓ia eſt ſpēstriſticie. motiuū aūt ad triſticiā eſt malū. Quid autēſit miſcd̓ia Auḡ. in. ix. li. de ciui. dei ſic eā diffinit. Miſericordia eſt aliene miſerie nr̄o in corde cōpaſſio. qͣ vtiqꝫſi poſſumꝰ ſubuenire: cōpellimur. Circa quā diffinitione tria ſunt videnda. Primo obiectū qd̓ reſpicit. et hͦeſt ꝓximi defectio. dū dr̄ aliene miſerie. Scd̓o actū quēin nobis facit. ⁊ hͦ eſt nr̄i cōtriſtatio. dū ſubdit̉ in cordenr̄o cōpaſſio. Tercio effectū quē exͣ ꝓducit. ⁊ hͦ eſt mali iuxta poſſe ablatio. dū dr̄. Qua vtiqꝫ ⁊cͣ. ¶ Ꝙtū adpͥmū. miſcd̓ia dr̄ miſeriā corde aſpiciēs. Per ſcd̓m dr̄.Miſericordia miſeꝝ habēs cor. i. triſte. ẜm terciū punctum diffinitōis dr̄ miſcd̓ia miſeriā adimēs .i. tollensꝑ dationē elemoſyne. Et ꝙͣtū ad fructū qui ſequit̉ exmiſericordia eſt alia interpretatio .i. mira ſuauitas rigans corda .ſ. facientiū miſericordiā. Quia vt diciturMath̓. v. Beati miſericordes qm̄ ipſi miſcd̓iam conſequētur .ſ. in patria ſuꝑna. pͣs. Dn̄e in celo miſcd̓ia tuanō .ſ. alia qͣꝫ mira ſuauitas rigans corda beatoꝝ.Pro declaratione.§. j.primi ſcꝫ ꝙ obiectū ad qd̓ reſpicit miſcd̓ia ⁊ qd̓ mouethoīem ad miſerendū. eſt defectus ſeu miſeria alterius.Dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxx. arti. j. ꝙ miſeria opponit̉felicitati. Eſt aūt de rōne beatitudinis ſeu felicitatis.ꝙ aliqͥs potiat̉ eo qd̓ vult. Nā ſicut Augꝰ. dicit in li.de trini. Beatꝰ eſt qui hꝫ qd̓ vult. ⁊ nihil mali vult. Et