¶ Capitulum.XII.

ad dn̄m meū cū ſim puluis ⁊ cinis Gen̄. xviij. ē virtusSꝫ cū qͥs deijcit ẜm ſigͣ exteriora tm̄ ficte .ſ. ad gl̓amērendā. ē falſa hūilitas. ¶ Quō ꝑ humilitatē dꝫ ſe hōom̄ibꝰ ſubijcere. ẜm illud ad Phil̓. ij. In hūilitate ſuperiores ſibinuicē arbitrātes. Sic declarat Tho. vbiſupra. In hoīe duo pn̄t cōſiderari .ſ. id quod ē dei. ⁊ idquod ē hoīs. Hoīs ē quicqͥd ꝑtinet ad defectū. Dei autē eſt qͥcqͥd ꝑtinet ad ſalutis ꝑfectionē. ẜm illud Oſeexiij. Perditio tua Iſrl̓ ex te tm̄. ex me auxiliū tuū. Humilitas autē: vt dictū ē. ꝓprie importat reuerentiamqua hō deo ſubijcit̉ ⁊ ꝓximo ꝓpter deū. Et ideo qͥlibethomo ẜm id quod ſuū ē. debet ſe cuilibet ꝓximo ſubijcere. qͣꝫtum ad illud quod dei ē ī illo. Nō autē hoc reqͥrit humilitas. vt id quod ē dei ī ſeip̄o. ſubijciat ei qd̓apparet eſſe dei in altero. Nā illi qͥ dona dei ꝑticipantcognoſcunt ſe ea habere ẜm illud. vt ſciamꝰ que a deodonata ſunt nobis j. ad Corin. ij. Et ideo abſqꝫ humilitatis p̄iudicio poſſunt dona dei que ipſi acceperuntp̄ferri donis dei que apparent eſſe alijs collata. Sicutapl̓s ad Eph̓. iij. dicit. Alijs generatiōibꝰ nō eſt agnitum filijs hoīm. ſicut nūc reuelatū eſt ſanctis apoſtolis eius. Sil̓r etiā nec hoc requirit humilitas vt id qd̓ē ſui in ſeipſo ſubijciat ei quod ē homīs in ꝓximo. Alioquin oporteret. vt quilibet reputaret ſe maiorē peccatorē quolibet alio. cuꝫ tamen apl̓us abſqꝫ p̄iudiciohumilitatis dicat. Nos ex natura iudei ⁊ nō ex gentibus pctōres. ad Gal̓. ij. Poteſt tn̄ aliqͥs reputare aliquid boni eſſe in ꝓximo quod ipſe nō habet. Uel aliquid mali eſſe in ipſo quod in alio nō eſt. ex quo pōt ſeei ſubijcere ꝑ hūilitate. Un̄ dicit glo. ſuꝑ illud. ſuꝑiores inuicē arbitrātes. Nā hoc ita debemus eſtimarevt nos eſtimare fingamꝰ. Sed vere eſtimemꝰ poſſe aliquid occultū eē ī alio quo nobis ſuꝑior ſit. Etiāſi bonū nr̄m quo illo videmur ſuꝑiores eſſe nō ſit occultū.Non em̄ ſolū debemus deū reuereri in ſeipſo. Sed etiam id quod ē eius debemus reuereri ī quolibꝫ. etſi nōeodē modo. qꝛ non veneratione latrie.Humilitatis bea­ .§. ij.tus Benedictus in regula aſſignat duodecim gradꝰ.quos dicit figuratos in ſcala quā vidit Iacob Gen̄xxviij. Poſſunt etiā figurari ꝑ xij. ſtellas corone mulieris. quā vidit Iohannes amicta ſole Apocͣ. xij. Primus gradus ē corde ⁊ corpore ſemꝑ humilitatē oſtendere. defixis in terrā aſpectibus. Secundus vt paucaverba ⁊ rationabilia loquat̉ aliquis. nō clamoroſa voce. Tercius vt nō ſit facilis aut ꝓmptus ī riſu. Quartus taciturnitas vſqꝫ ad interrogationē. Quintus tenere qd̓ hꝫ cōis regula monaſterij. Sextus credē ⁊ ꝓnūciare ſe om̄ibꝰ viliorē. Septimus ad oīa ſe indignū⁊ inutilē ꝯfiteri ⁊ credere. Octauus ꝯfeſſio peccatoꝝ.Nonus ꝓ obediētia ī duris ⁊ aſperis patīaꝫ amplectiDecimꝰ vt cuꝫ obediētia ſe ſb̓dat ſuꝑiori. Undecimꝰvt voluntatē ꝓpriā nō delectet̉ adīplere. Duodecimꝰvt deū timeat ⁊ memor ſit oīm que p̄cipit. Hāc aſſignationē ſic declarat Tho. vbi ſupra. Hūilitas vt dictū ēeēntialiter in appetitu ꝯſiſtit. ẜm ꝙ aliqͥs refrenat appetitū animi ſui. ne inordīate tēdat ī magna. ſꝫ regulāhēt in cognitione. vt .ſ. aliqͥs non eſtimet ſe eē ſupra ioquod ē. Et vtriuſqꝫ principiū ⁊ radix ē reuerētia. quāqͥs habet ad deū. Ex interiori aūt diſpoſitione humilitatis ꝓcedūt q̄dā ſigna exteriora ī v̓bis ⁊ factis ⁊ geſtibꝰ. quibꝰ id qd̓ interius latet manifeſtat̉. ſicut et inceteris virtutibus accidit. Et ideo ī p̄dictis gradibushūilitatis ponit̉ aliqͥd qd̓ ꝑtinet ad radicē huīlitatisſcꝫ duodecimꝰ gradus. qͥ ē vt hō deū timeat. ⁊ mēor ſitoīm qͣ p̄cipit. Ponit̉ etiā aliqͥd ꝑtinēs ad appetitū. neſcꝫ in ꝓpriā excellentiā inordinate cadat. Qd̓ quideꝫfit tripl̓r. Uno mō vt hō non ſequat̉ ꝓpriā voluntatēquod ꝑtinet ad. xj. gradū. Alio mō vt regulet eaꝫ ẜmſuꝑioris arbitriū. qd̓ ꝑtinet ad. x. graduꝫ. Tercio mō

vt ab hm̄oi nō deſiſtat ꝓpter dura ⁊ aſꝑa q̄ occurrunt⁊ hͦ ꝑtinet ad nonū. Ponunt̉ etiā quedā ꝑtinentia adeſtimationē homīs recognoſcētis ſuū defectuꝫ. et hoctripl̓r. Uno mō ꝑ hoc ꝙ ꝓprios defectus recognoſcat⁊ cōfiteat̉. quod ꝑtinet ad octauū gradū. Secundo vtex conſideratōe ſui defectus aliqͥs ſe inſufficientē eſtiiet. qd̓ ꝑtinet ad ſeptimū gradū. Tercio vt ꝙͣtuꝫ adhm̄oi ſibi alios p̄ferat qd̓ ꝑtinet ad ſextū. Ponūt̉ etiāquedā q̄ ꝑtinēt ad ſigna ext̓iora. quoꝝ vnū ē ī factis vtſcꝫ homo nō recedat a via cōi ī oꝑbꝰ ſuis. quod ꝑtīetad qͥntuꝫ. Alia duo ſunt ī v̓bis. vt .ſ. homo nō p̄ripiattp̄s loquēdi. quod ꝑtinet ad quartū. Nec excedat modū in loquēdo. quod ꝑtinet ad ſecundū. Alia v̓o cōſiſtunt ī exterioribꝰ geſtibꝰ .ſ. in reprimendo excellentiāoculoꝝ. quod ꝑtinet ad primū. Et in cohibendo exterius rrſum et alia ſigna ineptē leticie. quod ꝑtinet adterciū. ¶ Et nota ꝙ ad humilitatē homo ꝑuenit perduo. Primo quidē ⁊ principaliter ꝑ donuꝫ gratie. Etꝙͣtum ad hm̄oi interiora p̄cedunt exteriora. Aliud eſthumanū ſtudiū ꝑ quod homo prius exteriora cohibꝫ⁊ poſtea ꝑtingit ad extirpandū radicē interioreꝫ. Etẜm hunc ordineꝫ aſſignātur hic gradus humilitatis.Sciendū etiā ꝙ abſqꝫ falſitate poteſt aliquis ſe credere ⁊ ꝓnūciare om̄ibꝰ viliorē ẜm defectꝰ occultos quosin ſe recognoſcit. ⁊ dona dei que ī alijs latēt. Sil̓r abſqꝫ falſitate pōt aliqͥs ſe reputare ⁊ facere ad oīa indignū ⁊ iuutilē ẜm ꝓprias vires. vt ſufficientiā totā ī deum referat. Nō eſt etiā inconueniēs ꝙ ea que ꝑtinētad alias v̓tutes hūilitati aſcribant̉. qꝛ ſicut vnū vicium oritur ex alio. ita naturali ordine actꝰ vnius virtutis ꝓcedit ab actu alteriꝰ. ¶ Anẜ. in li. de ſil̓itudinibꝰponit. xij. gradus humilitatis. qͥ om̄s ꝑtinēt ad opinionē ſeu cognitionē. manifeſtatōem ⁊ voluntatem proprie abiectionis. Eſt gͦ primus qͥ ꝑtinet ad cognitiōeꝫpprij defectus. cōtēptibilē ſe eſſe cognoſcere. Scd̓s ē d̓hͦ dolere. Nā vituꝑabile eſſet ſi qͥs ꝓpriū defectū amaret. ideo hoc excludit̉ ꝑ iſtū ſecundū gradū. Terciꝰ eſthoc confiteri .ſ. ſuū defectū. Quartus hͦ ꝑſuadere vt .ſ.hoc velit credi. Qui duo gradus ꝑtinēt ad manifeſtationē. Quintꝰ vt patiēter ſuſtineat hoc dici. Sextꝰ vtpatiat̉ ſe cōtemptibilit̓ tractari. Septimꝰ vt hͦ amet.Hi tres ꝑtinent ad appetitū. Nā qui excellentiā exteriorē nō querit. exteriorē abiectionē eqͣnimiter patit̉.ſiue in verbis ſiue ī factis. Uel etiā deſiderāter exteriorē abiectionē amplectetur. quod ꝑtinet ad ſeptimūItē quedā glo. ſuꝑ Math̓. ponit tres gradꝰ ꝑfectehuilitatis. Primus ē ſubdere ſe maiori. ⁊ nō p̄ferre ſeequali. Secūdus ē ſubdere ſe equali nec p̄ferre ſe minori. ⁊ h̓ dr̄ abundās ⁊ primus ſufficiens. Terciꝰ ē ſubdere ſe minori ī quo ē omnis iuſticia. Iſti tn̄ gradꝰ nōaccipiunt̉ ex ꝑte ip̄ius rei ẜm naturā humilitatis. ſedꝑ comꝑationē ad gradus hoīm.De excellētia hūilita. §. iij.tis ſciēdū ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxj. ꝙ hūilitas nō ē excellētiſſima virtus ſimpl̓r. Sed poſt v̓tutes theologicas ⁊ ītellectuales. vt prudētiā ⁊ iuſticiā legalē. Cuiꝰrō ē. qꝛ bonū v̓tutis hūane conſiſtit ī ordine rōis. quiprincipaliter attendit̉ reſpectu finis. Et ideo v̓tutestheologice que hn̄t deū ꝓ obiecto. ſunt potiſſime. Secundario attendit̉ ꝓut ẜm rationē finis ordinat̉ ī eaq̄ ſunt ad finē. Et hec ordinatio eſſentialiter cōſiſtitin rōne ordināte ꝑticipatiue aūt ī vniuerſali qͣꝫtū adoīa. Quelibet aūt alia v̓tus ꝙͣtū ad aliquā ī ip̄o appetitu ꝑ rōem ordinato. quā ordinatōeꝫ facit naturaſitiuſticia. p̄ſertim legal̓. exinde hūilitas inqͣꝫtū facit hominē bn̄ ſubditū deo vniuerſali ꝙͣtum ad om̄ia q̄libetautē alia virtus ꝙͣtum ad aliquam materiam ſpecialem. Et ideo humilitas poſt theologicas ⁊ intellectuales que reſpiciunt ipſaꝫ rationē eſt potiſſima ¶ Dicitur auteꝫ humilitas prima ſeu fundamentū v̓tutū