Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
35v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.IIII.

inclinat̉ ad hoc vt laborē vitet inqͥrendi ſcīaꝫ. Ꝙͣtum ad primū ſtudioſitas ī refrenatōne ꝯſiſtit appetitus inordīati. Sed ꝙͣtū ad ſcd̓m laus huiꝰ v̓tutis cōſiſtit ī quadā vehementia intētionis ad ſcīam reꝝ ꝑcipiendā. primū tn̄ ē eſſentialius huic virtuti ꝙͣ ſcd̓m..§. j.Nota ſex ſūt queml̓tū valēt ad diſcēdū p̄cipue ſacrā ſcpͥturā ꝯn̄sgruūt ſtudioſitati. figurāt̉. vj. gradꝰ qͥbꝰ aſcedebat̉ad thronū ſal̓onis. ſigͣnt ſapīam. Primū ē mētis depuratio ſeu puritas. qꝛ vt dr̄ Sap̄. j. In aīam maliuo intrabit ſapīa ⁊cͣ. Ad quā puritatē multū oꝑat̉timor dn̄i. qꝛ vt dr̄ Prou̓. xiiij. Sapiēs tīet declīat amalo. p̄s. Initiū ſapīe timor dn̄i. Ioh̓i euā. ꝓptereminentia puritatis collata fuit magna ſapīa. Secundū ē frequēs or̄o. Sap̄. viij. Inuocaui venit ī meſpūs ſapīe. Sic ſal̓oni orāti poſt orōneꝫ fuit collata ſapīa. Et Tho. de aqͥno dicit. magis or̄oeꝫ qͣꝫ lectionē hauſerat ſapīam. ſic Bern̄. Terciū vera huīliatio. vbi huīlitas ſapīa. Ptolo. Inter ſapientes illeſapiētior humilior. Et dꝫ humil̓ ad quatuor.Primo vt nullā doctrinā contemnat. Sen̄. Primū documentū ē vt nullā doctrinā contēnas. Scd̓o vt a nullo addiſcere qͥs erubeſcat. Sen̄. noſti. ſine occultatōne ignorātie tibi poſtula imꝑtiri. Aug. Senex apuero exn̄s tot annoꝝ a collega nōdū anniculo ꝑatusſū edoceri. xxiiij. q. iij. ſi hēs. Et di. xxxviij. nullꝰ. Et etiam a malis dꝫ addiſcere. In cuius figura ē vaſaaurea argētea egyptioꝝ dn̄s iuſſit iſrahelitis mutuoacciꝑe. aſportare ad cōſtructionē tabernaculi. qꝛ videlꝫ ſapīaꝫ eloquentiā ethnicoꝝ poſſumus debemꝰvti ad eccl̓ie edificationeꝫ. vt dicit Gr̄anus. Qui em̄ſolū a bonis volūt diſcere ſunt ſil̓es illis ſemꝑ in ciphis argēteis vel aureis volūt bibere. quoꝝ ſitis miſerāda ē. Tercio vt qͥs erubeſcat cōfiteri ſe neſcire qd̓ neſcit. Aug. eſt homī erubeſcēdū ſe cōfiterineſcire qd̓ nōdū ſe ſcire mētitur nūqͣꝫ ſcire mereatur.Quarto vt hūilē modū loquēdi quē hꝫ ſcripturacontēnat. Quartū ē vt libroꝝ emēdatōi intendat.Un̄ Aug. de doctrina xp̄iana ait. Codicibꝰ emendandis priꝰ dꝫ inuigilare. ſolertia eorū ſcripturas ſct̄asintelligere deſiderāt. Quītū ē vt ſit diligēs ſcripturas ſacras indagādo. Ad quod ē nccͣium primo manſuetudo. vt cedat aucͣti diuine ſcripture. Augu. dedoc. xp̄iana. In om̄ibꝰ canonicis ſcripturis. timentesdeū pietatē māſueti querūt voluntatē dei. Hoc autēordine ꝓcedendū ē ī indagando ſcripturas ſacras ẜmAug. ī dicto li. Erit diuinaꝝ ſcripturaꝝ ſolertiſſimꝰindagator primo totas legerit. notaſqꝫ habuerit. etnondū intellectu tn̄ lectōe dūtaxat eas canonicevocant̉. ceteras ſecuriꝰ leget fide veritatis inſtructus. Inqͥſitio aūt dupl̓r fit. Qn̄qꝫ ab alio q̄rendo adquod ꝑtinet qd̓ ait idē. Nulla res magis mēoriedāda ē. ꝙͣ illa verboꝝ locutionūqꝫ genera que ignoramus. vt ꝑitior occurrerit. q̄ri poſſit. Qn̄qꝫ inquiritqͥs ſe ī ſcriptura. tūc cauēda ē ei temeritas. ne .ſ. nota ignotis hēat. hiſqꝫ temere aſſentiat. hec em̄ p̄ſumptio ē. Itē in inquirēdo cauēda ſunt tria que impediunt ꝓfectū ſtudij. Primū eſt curioſitas. vt .ſ. non impendātur magna opera his que ſunt magne vtilitatis. Sen̄. Quid te torques in illa queſtione quā ſb̓tilius eſt contempſiſſe qͣꝫ ſoluere. Cauenda eſt etiā inſtabilitas. Sen̄. ne lectio multoꝝ auctoꝝ om̄is generis voluminū. habeat aliquid vagū inſtabile. Lauēda ē etiā rixādi libido que peritos ī arte loyca multūſolet vexare. ij. ad Thimo. ij. Noli cōtendere verbis.Cauenda ē etiā nimia velocitas in trāſcurrēdo.em̄ videt animus latētes ſnīas ī trāſcurrēdo. SapiēsNil magnū reꝝ ipſa natura cito effici voluit. Sextū ē vt ſit aſſiduus in ſtudēdo. Hiero. Diuine ſcripture ſꝑ in manibꝰ iugiter in mēte voluent̉. Nec ſuffice-

re putes mādata mēorie tenere oꝑbꝰ obliuiſci. IdēDiuinas ſcripturas ſepiꝰ lege. īmo nūqͣ ſacra lectiomanu tua deponat̉. In decr. di. xxxviij. Oēs pſallētesquotidie deo repromittimꝰ. In iuſtificationibꝰ tuismeditabor. obliuiſcar ſermōes tuos. Qd̓ etſi oībꝰfidelibꝰ obſeruare ſaluberrimū ē. p̄cipue his eccl̓iaſticā cōſecuti ſūt dignitatē. Dꝫ aūt qͥs laborare vt ſcripturas ip̄as intelligere poſſit et memorie retine̓. Qd̓ſi vtrūqꝫ pōt. p̄eligendū ē intelligere magis qͣꝫ memorie hre. De ſapīa aūt accepta ſit ingratus deodoctoribꝰ. ne mereat̉ amittere. Ad qd̓ optime facitc. reuertimi. xvj. q. j. De humilitatis quidditate. Capl̓m. xij.AEhumilitate demum videndū ē. quā ſic diffinit Bern̄. humilitas ē. qͥs veriſſima ſuip̄ius cognitōne ſibivileſcit. Nota tn̄ ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. clxj. humilitas conſiſtit eēntialiter ī ip̄a ſui cognitōe. ſꝫ ī moderatōe motꝰ appetitꝰ. vt .ſ. aliqͥs reprimat ne ferat̉ ī eaſunt ſupra ſe. Ad aūt ē ncc̄ium vt cognoſcat id īquo deficit a ꝓportōe eius quod ſuā v̓tute excedit. Etideo cognitō ꝓprij defectꝰ ꝑtinet ad hūilitatē ſic̄ regula quedā directiua appetitꝰ. Eſt autē virtꝰ ſpālis. vn̄dicit Origenes ſuꝑ illud. Quia reſpexit hūilitatē ancille ſue Lu. j. In ſcripturis vna de virtutibꝰ hūilitasp̄dicat̉. Pro cuiꝰ declaratōe dicit Tho. vbi.. bonūarduū hꝫ aliqͥd vn̄ attrahit appetitū .ſ. ipſā rōnem bogi. hꝫ aliqͥd retͣhēs .ſ. ipſā difficl̓tatē adipiſcēdi. ẜm primū inſurgit motus ſpei. et ẜm aliud motus deſperationis. Circa motus aūt appetitiuos ſe hn̄tmodū impulſionis. oꝫ eſſe virtutē moralē moderantē refrenantē. Eirca illos aūt ſe hn̄t modū retractionis. oꝫ eſſe virtutē moralē impellentē firmantē. Etideo circa appetitū boni ardui. neceſſaria ē duplex virtus. Una que tꝑet refrenet animū ne immoderatedat in excelſa. hoc ꝑtinet ad humilitatē. Alia firmet animū ꝯtra deſperationē impellit ip̄m ad proſecutionē boni ẜm rōnem rectā. hoc facit magnanimitas. Et ſic pꝫ hūilitas ē virtꝰ. Nec ē ꝯtraria magnanimitati. ꝙͣuis reprimat animū ne tēdat ī magna.qꝛ hoc facit ſimpl̓r. ſed ī illa magna ſūt ſupra ſe. ꝯn̄s p̄ter rationē rectā. Magnanimitas autē impellit ad magna. q̄cūqꝫ. ſed ei ꝓportionata. ꝯn̄s ẜmrectā rōem. Un̄ vtraqꝫ ꝯueniūt ī eo qd̓ ē ẜm rectā. aūt humilitas ꝯnumerat̉ a ph̓o inter virtutes morales. ratio poteſt eſſe. qͥa ipſe intēdebat agerede v̓tutibꝰ ẜm ordinant̉ ad vitā ciuilem. in qua ſubiectio vnius hominis ad alteꝝ ẜm legis ordinem deriuat̉. ideo continet̉ ſub iuſticia legali. Humilitas autem ẜm eſt ſpecialis virtus reſpicit ſubiectionē hominis ad deū. ꝓpter quē etiam alijs humiliādo ſe ſb̓ijcit. Uel etiaꝫ poteſt dici ph̓us in. iiij. ethic̄. eum quitendit in parua ẜm modū ſuū. vocat magnanimūſed temꝑatum quē nos humileꝫ dicere poſſumus. EtOrigenes dicit. Si vis huius votuꝫ audire virtutis.quomodo etiā a ph̓is appellet̉. auſculta eandē humilitatē quam reſpicit deus. que ab illis dicit̉ menſuratio ſiue moderatō. que manifeſte ꝑtinet ad modeſtiam tꝑantiam. Humilitas autē eſt quędā moderatōſpūs vt dictū eſt.Dicit aūt hūilis ẜmᵐ. §. j.Iſid̓. qͣſi humi accliuis .i. inherens. Quod cuꝫ contingit a principio extrinſeco .ſ. cuꝫ quis ab alio deijcit̉. ſichumilitas ē pena. ẜm illud. Humiliauerunt ī compedibꝰ pedes eius. Cuꝫ autem fit a principio intrinſecodebito .ſ. quis conſiderans defectuꝫ ſuum. tenetſe infimū ẜm ſuū modū. vt Abrahā dixit. Loquar