Druckschrift 
4 (1487)
Entstehung
Seite
23v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.IIII.

ordinant̉ ad nutrimentū. in his ꝙͣtum ad cibum eſtabſtinētia. qͣꝫtū ad potū eſt ſobrietas. Quedā ordinātur ad vim generatiuā. in his qͣꝫtū ad delectationemprincipalē ipſius cōiter eſt caſtitas. ꝙͣtū ad delectationes ſunt in tactu oſculis amplexibꝰ hmōi eſt prudentia. Partes potētiales virtutis dicunt̉ vitutesſecūdarie. modū quē principalis virtus obſeruat circa aliquā materiā. ille obſeruāt in quibuſdā alijs materijs. in quibꝰ eſt ita difficile. Pertinet autem adtꝑantiā moderari delectatōnes tactus. qͣs difficiliuseſt moderari. Un̄ quecūqꝫ v̓tus moderationē aliquāoꝑat̉ in aliqua materia. refrenationeꝫ appetitus inaliqd̓ tendētis. ponet̉ ꝑs potētialis tꝑantie. ſicut virtus ei adiuncta. Qd̓ cōtingit tripl̓r. Uno in interioribꝰ motibꝰ animi. Alio in exterioribꝰ motibꝰactibꝰ corꝑis. Tercio ex interioribꝰ rebꝰ Pretermotū aūt ꝯcupīe quē moderat̉ refrenat tꝑantia tresmotus inueniunt̉ in aīa. tendētes in aliquid. Primuseſt motus volūtatis commote ex impetu paſſionis.hunc motū refrenat cōtinentia. ex fit vt licet immoderatus ꝯcupīas patiat̉. tn̄ volūtas vincit̉ ſꝫ reſiſtit. Alius motus interior in aliqd̓ tendēs eſt motꝰſpei audatie ipſam cōſequit̉. Et hunc motū moderat̉ ſeu refrenat hūilitas. Tercius motus eſt ire tendētis in vindictā. quā refrenat māſuetudo ſiue clemētiaCirca aūt motus corꝑales moderationē refrenatōꝫfacit modeſtia. quā. Andronicus in tria diuidit. Adrum primū ꝑtinet diſcernere quid ſit faciendū. quiddimittendū. quid ordine agendū. firmiter ꝑſiſtere. Et qͣꝫtum ad hoc ponit bonam ordinationem.Aliud eſt. in eo qd̓ agit decentiā obſeruet. qͣꝫtūad ponit ornatū. Terciū eſt in colloquijs amicoruꝫet quibuſcūqꝫ alijs. qͣꝫtum ad hoc ponit̉ auſteritas. Circa exteriora vo duplex moderatio eſt adhibenda. Primo quidē vt ſuꝑflua requirant̉. qͣꝫtum adhoc ponit̉ a macrobio parcitas ab andronico per ſeſufficientia. Scd̓a vt nimis exquiſita requirat qͣꝫtum ad hoc ponit macrobius moderatione. andronicus ſufficiētiā. Et hic Tullius ponat in retho.ſua ꝑtes tꝑantie niſi cōtinentiā. clementiā. modeſtiam. ꝯprehendit ipſe ſub modeſtia oīa illa ꝑtinent admoderationē corꝑaliū motuū rerū exteriorū. et etiāmoderationē ſpei .i. humilitatē.De verecundia queᵐ. §. ij.eſt ꝑs integralis tꝑantie. qͥd ſit de vtrū ſit v̓tus.Eſt aūt verecūdia ẜm ph̓m in. iiij. Ethi. timor ingloriatōis. Scd̓m Dama. aūt eſt timor in turpi actu velde turpi ꝑpetrato. Pro cuius declaratiōe ſciendū ẜmTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxliiij. timor ꝓprie eſt de malo arduo. quod difficile vitat̉. Eſt autē duplex turpitudoUna vicioſa. .ſ. cōſiſtit in deformitate actus volūtarij. Et hec ꝓprie loquēdo habet rōnem mali arduiQd̓ em̄ in ſola hoīs volūtate cōſiſtit. videt̉ eſſe arduū ſupra hoīs ptātem eleuatū. Et ꝓpter app̄hendit̉ ſub rōne terribilis. Un̄ dicit phͣs in. ij. Reth̓. horū malorū eſt timor. Alia eſt turpitudo qͣſi penalis. cōſiſtit in vituꝑatōe alicuius. ſicut quedā claritas gl̓ie cōſiſtit in honoratōe alicuius. Et qꝛ hmōivituperiū habꝫ rōem ardui terribilis. ſicut honor hꝫrōeꝫ ardui boni. Uerecūdia eſt timor turpitudinisprimo principal̓r reſpicit vituꝑiū ſeu obprobriū. Etqꝛ vituꝑiū debet̉ vicio ſicut honor virtuti. ex ꝯn̄tiverecundia reſpicit turpitudinē defectuoſam. Dupl̓rat̄ reſpicit verecūdia culpā. Uno qꝛ ex verecūdia deſinit agere turpia .i. vicioſa ꝓpter timorē improperij. Alio vt in turpibꝰ agit vitet publicosꝯſpectꝰ. ꝓpter timorē vituperij horū primū ẜm Greg.nazan. ꝑtinet ad erubeſcentiā. ſcd̓m ad verecundiam. Quia igit̉ verecūdia ꝓprie reſpicit ingloriationemẜm qd̓ debet̉ culpe eſt defectus volūtarius. Ideo de

obprobrijs de cōtumelijs inferunt̉ alicui ꝓpter virtutē. virtuoſus curat ſꝫ ꝯtemnit. qꝛ indigne ſibi irrogant̉. ſicut legit̉ de apl̓is Act̉. v. ibāt gaudētes acōtractu ꝯſilij ⁊cͣ. Ex imꝑfectiōe aūt v̓tutis ꝓuenitaliqͥs verecūdet̉ de obprobrijs ſibi inferūt̉ ꝓpter virtute. verecūdant̉ hoīes de pauꝑtate. ignobilitateſeruitute. hmōi ꝓuenit ex. qꝛ ſicut honor qui debet̉v̓tuti hꝫ quandā excellentiā. ita vituꝑiū. qd̓ ꝓprie debet̉ culpe. reſpicit aliquē defectū ad minus ẜm opinio hoīm. De oꝑbꝰ v̓tuoſis in ſe cōſideratis. eſt verecūdia. ſꝫ accidēs ꝯtingit. aliqui de hmōi verecūdent̉. vel inqͣꝫtum habent̉ vt vicioſa ẜm opi. aliqͦꝝ. velinqͣꝫtuꝫ refugit in oꝑbꝰ v̓tuoſis notabili p̄ſumption vel ſimulatiōe. de maioribꝰ malis hoīes nimisverecūdent̉. aliqn̄ ꝓcedit vel qꝛ illa maiora hn̄t minusde rōne turpitudinis. ſicut vicia carnalia magis ſpālia. Uel qꝛ in qͦdā exceſſu tꝑalis boni ſe hn̄t. ſicut verecundant̉ homīes magis de timore qͣꝫ audacia. furtomagis ꝙͣ rapina. hmōi.Eſt autē verecundiaº. §. iij.virtus ſumēdo large nomē v̓tutis ꝓut .ſ. v̓tus dr̄ om̄eqd̓ ē bonū laudabile in hūanis actibꝰ vel paſſionibusEt ſic verecūdia eſt v̓tus. qꝛ quedā laudabilis paſſiodiſ. lxxxvj. ſatis. dicit Amb̓. verecūdia in genuosꝓdit naturales. Sumēdo aūt v̓tutē ꝓprie. ſic eſt virtus. Nam v̓tus ē quedā ꝑfectio vt dr̄. ij. Ph̓icoꝝ. Et om̄e illud qd̓ repugnat ꝑfectōi. etiā ſi ſit bonū. deficit a rōne v̓tutis. Uerecūdia aūt deficit a ꝑfectōe. qꝛ ētimor alicuiꝰ turpis. qd̓ .ſ. eſt exprobrabile. Sicut aūtſpes ē de bono poſſibili arduo. ita timor ē de malopoſſibili arduo. Ille an̄t eſt ꝑfectꝰ ẜm habitū virtutis. apprehēdit aliqd̓ exprobrabile turpe ad faciendū vt poſſibile arduū .i. difficile ad vitādū neqꝫactu facͣ aliqͥd turpe. vn̄ obprobriū timeat. et ſic ꝓprie ē virtus. qd̓ etiā dicit ph̓s in. iiij. Ethi. Ꝙuis aūtcōſiſtat in medio ẜm rōem verecūdia tn̄ eſt habitꝰelectiuꝰ qd̓ requirit̉ ad rōnem v̓tutis ſꝫ eſt paſſio vt dictū eſt. Et qꝛ vicia ꝑtinēt ad intꝑantiā: maxīe hn̄tturpitudine vel etiā exprobrationē. ea magis aſſimilemur brutis aīalibꝰ. Ideo verecūdia eſt timorde turpi. magis reſpicit tꝑantiā ꝙͣ alias v̓tutes .ſ. rōemotiui. Pōt tn̄ ꝑtinere ad alias v̓tutes. inqͣꝫtū viciaeis oppoſita ſunt turpia. Fouet aūt verecūdia honeſtatē remouēdo ſūt honeſtati ꝯͣria. ita ꝑtingatad ꝑfectā rōꝫ honeſtatis. Sic aūt eaꝫ deſcribit Amb̓.in li. de offi. Uerecūdia ſocia familiaris ē mētis placiditati ꝓteruiā fugitās ab omni luxu aliena. Sobrietatē diligit. honeſtatē fouet. et decorē reqͥrit. Publicanus de pct̄is ita verecūdabat̉. audebat ocl̓osad celū leuare tēplo appropinqͣre Luce. xviij. Dn̄ainiecit oculos in Ioſeph inuerecunda valde fuit inuitans de adulterio. Ecōtra Ioſeph iuuenis elegātis forme. facie verecūda. potius ꝑmiſit ſe incarcerariꝙͣ aſſentire malo. Signa virtuoſe verecūdie on̄deruntmagna filij noe duo .ſ. ſem iaphet. qn̄ auerſis faciebꝰpoſuerūt palliū ſuꝑ noe nudatū in tabernaculo timore paterne verecūdie. Dicit Amb̓. verecūdia ingenuos ꝓdit natales. di. lxxxvj. ſatis. Un̄ dicit idē devirgine Maria erat verecūda ſermone. Et de beatoBern̄. legit̉ erat verecūdus ſupra modū. Ita aūt ēvtilis dicit Aug. Fit dignꝰ venia erubeſcit xp̄oſcꝫ cōfitendo verecūde pct̄m ſuū. de pe. diſ. v.Uerecundant̉ autº. §. iiij.hoīes maxime ẜm ph̓m in. ij. Reth̓. corā virtuoſis ſapientibꝰ. cōiunctis familiaribꝰ ꝓpalātibꝰ vicia de defectibꝰ magis qͣꝫ corā alijs. huius eſt ẜm Tho. vbiſuꝑa. qꝛ cum vituperiuꝫ opponat̉ honori. ſicut honorimportat teſtimoniū quoddā de excellentia alicuiuset p̄cipue eſt ẜm virtutē. ita obprobriū cuius timor