¶ Capitulum.VII.

hec litera ab eis. qd̓ qͥdam fidedigni bone cōſciētie⁊ vite iuramento affirmauerūt ſic vidiſſe in antiqͥsbiblijs ſicut hꝫ tranſlatio nr̄a. vt ſcꝫ referat̉ ad meſſiam illud nomē dn̄s iuſtꝰ noſter. loco cuiꝰ ī hebreohabet̉ thetragramaton. vt refert Nico. de lyra. hocetiā patet .ſ. falſitas iudeoꝝ ſuꝑ dicto paſſu ex trāſlatione chaldaica que apud eos autētica habet̉. Naꝫibi dicit̉. Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ ſuſcitabo meſſiam iuſtū. vbi nos dicimus Dauid germen iuſtum.Ex quo apparet ꝙ intelligit̉ de xp̄o hec auctoritasad lr̄am. Et ſequit̉. Et hoc ē nomē quod ip̄i appellabunt eū dn̄s iuſtus noſter. ⁊ ibi ponitur nomē dn̄ithetragramaton. vbi poſitū eſt nomē hoc. dominꝰ.Et ſic patꝫ ꝙ nomen dn̄i thetragramaton refert̉ admeſſiam quo nomine dicit Hieremias appellāduꝫ apopulis .ſ. ſibi ſubditis. Eſt ergo xp̄s verus deꝰ ⁊ hō.¶ Secūdus error iudeoꝝ eſt ꝙ non credunt ieſumxp̄m eſſe veꝝ meſſiam in lege eis ꝓmiſſum. Ꝙ auteꝫih̓s xp̄s quem nos adoramus vt verum deum ⁊ hominē ſit ille meſſias eis ꝓmiſſus in lege queꝫ ipſi adhuc expectant oſtendit̉ ex ſcripturis eoꝝ. Unde ip̄eih̓s dixit eis. Scrutamini ſcripturas: ⁊ ip̄e ſunt queteſtimoniū ꝑhibent de me Ioh̓. v. Loco aūt eius ſuſcipient antixp̄m ꝓ ſuo vero meſſia. ꝓut ip̄e xp̄s p̄dixit eis Ioh̓. v. dicens. Ego veni in nomīe pr̄is mei .ſ.eius gl̓iam querēs ⁊ non me ſuſcepiſtis. Aliꝰ venietin noīe ſuo illum ſuſcipietis .ſ. antixp̄m. Et ꝓphetiaIacob que habet̉ Gen̄. penul. Nō auferet̉ ſceptruꝫde iuda ⁊c̄. donec veniat qͥ mittēdus ē. vbi alia trāſlatio habet: veniat meſſias. Quod impletū fuiſſe on̄dit Matheus euāgeliſta cū ait. Cum natus eēt ih̓squē meſſiam credimus in diebus herodis regis iudee qui fuit alienigena .ſ. de ydumea. Et ſic ablatuꝫerat ſceptrum ⁊ ducatus de tribu Iuda ⁊ nunꝙͣ reaſſumptus. Hoc plenius habes declaratuꝫ in terciaꝑte. Sed adhuc magis determinate p̄dixit tp̄us aduentus ip̄ius meſſie Ganiel. ix. loqueus de. lxx. ebdomadibus ⁊ de morte eius. ibi. occidetur xp̄s ⁊cͣ. Queoīa fal ſe ⁊ extorte exponūt de Herode vt euitent veritatem. Sed ex ratione oſtendunt̉ falſe expoſitōeseoꝝ vt habet̉ infra. Preterea ꝓphete p̄nunciauerūtde ip̄o aduentu meſſie non ſolum in generali ſed mutum diſtincte de myſterijs eius .ſ. natiuitate. vt patꝫMich̓. v. Tu bethleem terra iuda ⁊cͣ. De adoratiōemagoꝝ Iſa. lx. ⁊ pͣs. de p̄dicatione eius. de miracul̓.de diſcipulis. de paſſione. ⁊ qualitate paſſiōis. ⁊ qͣlitate reſurrectionis. vt ptꝫ Iſa. liij. ⁊ pͣs. xxij. ⁊ alijs locis. Omniaqꝫ illa euāgeliſte oſtendūt impleta ⁊ abapl̓is p̄dicata ⁊ confirmata miraculis ꝯtinuatꝭ. mirum ē ⁊ obſtinatiſſimū in eis ꝙ non aſſentiant tamradioſe veritati. Sed ⁊ ip̄a obcecatio eoꝝ ⁊ infidelitas p̄nunciata eſt a ꝓphetis ꝑmaxime Iſa. ¶ Tercius error eoꝝ eſt ꝙ nihil aliud expectāt a ſuo meſſiaventuro niſi tꝑalia. liberatōnem .ſ. a ſeruitute ⁊ collectionē ex diſperſione ꝑ orbem. ⁊ ꝙ ſit eos reducturus ī Hieruſalem materialē. ⁊ collaturū eis magnāpacem. ⁊ abudantiam rerum. ⁊ ſcīam. non auteꝫ credunt ꝙ ſit eos vel alios redempturus. ⁊ a pctō mundaturus. ⁊ gl̓iam collaturus. aut ꝓ eis paſſurꝰ. Necem̄ credunt hominē naſci cum peccato originali: cūtamen psͣ. dicat contra eos. Ecce in iniquitatibꝰ cōceptus ſum. Non em̄ dicūt patres fuiſſe vel eē detentos in lymbo. ſꝫ ad celum ſubito euolaſſe. cum tamēexp̄ſſe ſit contra eos quod ait Iacob patriarcha Geneſis. .xxxvij. Deſcendam lugens filiuꝫ meū ad infernum. qui vtiqꝫ filius .ſ. Ioſeph. qꝛ ſāctiſſimꝰ ẜm eosnon ad infernū. ſꝫ ad celos debuiſſet aſcendere immediate. Et Iob. xvij. Si ſuſtinuero infernus domusmea eſt. Et illud pſal. Aſcendiſti in altum cepiſti captiuitatem: accepiſti vel dediſti dona in hoībꝰ. Sed

quid apertius dici potuit ꝓ aſſertione fidei catholice et de liberatione humani generis ꝙͣ illud zach̓. ix.Tu quoqꝫ in ſanguine teſtamenti tui .ſ. confirmation. effuſo in paſſione eduxiſti vinctos .i. patres quierant vincti .i. detenti reatu culpe originalis a dyabolo de lacu. in quo non erat aquā .i. lymbo inferni.Si enī meſſias nil aliud haberet facere niſi dare libertateꝫ temporalem ⁊ bona terre. vt quid oportebat implere libros ꝓphetaruꝫ promiſſionibus eiꝰ qͥtm̄ terrena tribueret vel etiam ſcīam que eſt cōmunis bonis ⁊ malis. Cum viri non ſolum fideles ſꝫ etiam infideles philoſophi contēpſerint vt lutum terrena. vt quid tanto deſiderio flagitaſſent ſancti patriarche hmōi aduentum? iuxta illud. Rorate celideſuꝑ ⁊c̄. Iſa xlv. ⁊ illud Aggei. ij. Ueniet deſideratus cunctis gentibꝰ ⁊cͣ. niſi quia credebant ex dei reuelatione ſalutem eternalem ꝑ ip̄m ꝯcedendam nontꝑalem. Et hoc eſt quod ait Petrus Act̉. x. Huic ſcꝫxp̄o ieſu omnes ꝓphete teſtimoniū ꝑhibent remiſſionem peccatoruꝫ accipere ꝑ nomen eius. ⁊ Iſa. liij.Dn̄s poſuit iniquitates oīm noſtrū ſuꝑ euꝫ. Attritꝰeſt propter ſcelera noſtra cuius liuore ſanati ſumus.Hāc veritatē fidei confirmarunt ſancti innumerismiraculis. Ip̄i aūt iudei poſtꝙͣ in xp̄m credere noluerunt nūqͣ habuerūt ꝓphetā vel miracula facientē.ſꝫ pleni ſunt oībꝰ vicijs.Exacuerunt quoqꝫᵐ. §. v.heretici linguas ſuas vt gladium contra doctrinā ⁊veritatē fi dei. Qui etſi recipiūt ſcripturas noui ⁊ veteris teſtamenti. eas tamen ꝑuertunt falſo exponentes. Et licet plurimi fuerunt varios inuenientes errores. tres pronūc ſufficit ponere circa animū nr̄mmultū periculoſum. Aliqui ꝙͣtum ad immortalitatem dixerunt aīam ip̄am cum corꝑe mori. Alij ꝙͣtuad arbitrij libertate. alij ꝙͣtum ad futuram miſeriāel felicitatē. ⁊ hec om̄ia falſa. Ꝙͣtum ad primū aīaꝫſcꝫ humanā mori cum corꝑe tāꝙͣ falſiſſimū nō ſoluꝫnegat veritas fidei. ⁊ ſacra ſcriptura dicens Sap̄. v.Iuſti in ꝑpetuū viuēt .ſ. quo ad aīam. ⁊ apud dominū eſt merces eoꝝ. ⁊ Daniel̓. xij. Euigilabūt de puluere terre. alij in vitam eternam. alij in obprobriuꝫvt videant ſemꝑ. Sed etiam doctrine paganoꝝ philoſophoꝝ. vt Areſtotelis ⁊ Platōnis qͥ fuerunt ſolēniores Senece Tullij ⁊ poetarum. iudeoꝝ. ſaracenorum. vt paret in doctrinis eoꝝ. Et de hoc ſupra inprima parte titu. ij. de immortalitate anime. Btūsetiam Tho. ij. cōtra gētiles. c. lxxviij. inducit pluresrationes quarū tres faciliores intellectui hic ponūtur. Et prima ē talis. Impoſſibile eſt appetituꝫ naturaleꝫ eſſe fruſtra. Sed homo naturaliter appetitꝑpetuo manere quod patet ex hoc ꝙ eſſe ē qd̓ ab hominibꝰ omnibꝰ appetit̉. homo aūt ꝑ intellectū app̄hendit eē non ſolum vt nūc vt bruta aīalia. ſed ſimpliciter. Conſequit̉ ergo ꝑpetuitatem ẜm aīam quaeſſe ſimpl̓r ⁊ ẜm omne tp̄s app̄hendit. Secūda ratōē. Faciens ē honorabilius facto. vt etiam Areſtoteles dicit. Sꝫ intellectꝰ agens facit intelligibilia actuſicut lux materialis facit colorē videri. Cum gͦ intelligibilia actu inqͣtū huiuſmōi ſint incorruptibilia.multo fortius intellectus agens qͥ ē potētia aīe eritincorruptibilis. gͦ ⁊ hūana aīa cuius lumen eſt intellectus agens ē incorruptibilis. Tercia rō ē. Nullaforma corrumpit̉ niſi ex actione cōtrarij vl̓ ꝑ corruptionem ſui ſubiecti. vl̓ ꝑ defectū ſue cāe. Per actionē quidē ꝯtrarij ſic̄ calor deſtruit̉ ꝑ actionē frigidi. ꝑcorruptōem ſui ſubiecti ſicut deſtructo ocl̓o deſtruit̉potētia viſiua. ꝑ defectū āt cāe ſic̄ lumē aeris defic̄ dficiēte potētia ſol̓ q̄ erat ip̄iꝰ cā. Sꝫ aīa hūana n̄ pōicorrūpi ꝑ actōnē ꝯtrarij. Nō ē em̄ aliqͥd ei ꝯtrariū