¶ Titulus.VIII.

vacaret. nō ꝓpter carnes. qꝛ tūc nō erant in vſu. ſꝫ ꝓpter pellesˡ quibꝰ tūc hoīes veſtiebant̉. ducebat ſecuꝫpuerū qͥ indicabat ſibi feras vt ad ipſas ſagittas iaceret. Uidens gͦ puer Cayn latitantem inter frutecta eſtimauit ferā eſſe. ⁊ ſic Lamech iaciēs arcū occidit eum. vt dicit magiſter in hyſtorijs ſcholaſticis.¶ Graue igit̉ eſt nimis pct̄m homicidij. qd̓ ⁊ punitnoſolum lege diuina multipliciter vt dictū eſt Math̓. xxvj. Qui in gladio occiderit: oꝑtet eū occidi ſaltim diuine ſententie. ſed etiam lege humana. canonica. ⁊ ciuili. Et quia eccleſia nō vtitur gladio materiali. ſed ſpirituali ideo lex eius punit omneꝫ homīcidam ⁊ mutilātem. niſi in cauſa ſue defenſionis moderata. pena etiam irregularitatis etiam vbi nō ſit peccatum ꝓpter horroreꝫ facti. de hoc tn̄ in. iiij. parte. ti.iiij. Qd̓ aūt dicit Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxiiij. homicidiūꝯmiſſum ob ſui defenſionem inducere irregularitatem. temꝑe ſuo erat in opinioneᶠ aliquoꝝ doctoꝝ. ſedpoſtea emanauit. Cle. declarās nō inducere irregl̓aritatem. extra de homi. e. j. Et ſic hodie tenet̉. Itemhomicidiuꝫ vel mutilatio vel enormis ꝑcuſſio factaclerico etiam in minoribꝰ ordinibꝰ ꝯſtituto inducitexcōmunicatōeꝫ cuiꝰ abſolutio ſedi apoſtolice reſeruatur. vt patet diffuſe in. iiij. ꝑte ti. j. c. j. Iteꝫ in foropenitētie imponebat̉ pnīa ſeptēnis. vt patet. xxij. q. j.Predicandū tn̄ hodie eſt arbitraria ſicut ⁊ pro alijspeccatis. Mitti aūt ſolent ad curiā. ad penitentiarios. Maior aūt pnīa iniungit̉ ꝓ quibuſdam homicidijs magis grauibꝰ. Nam ẜm Hoſtiē. et glo. extra ⁊his qui fi. occi. c. j. ij. ⁊. iij. qn̄ parētes ſponte filios occidunt vel opprimūt maior eſt eis pnīa ꝙͣ ꝓ cōmunihomicidio iniungēda Et dicit Ray. ꝙ debet induci ad ingreſſum monaſterij vbi peccata deploret et hͦniſi haberet ꝯiugem nō volentē ingredi. ⁊ ipſe. vl̓ niſi haberet filios ꝑuulos quos nō poſſet dimittere vl̓etiaꝫ ſine his ſi nō poſſet ꝓpter fragilitatem carnis hͦagere. nō tn̄ pōt ad hoc cogi. Si aūt caſu ⁊ graui cupa p̄cedente ꝯtigerit tale homīcidiū. tūc ẜm Hoſti. ⁊glo. pnīa. v. vel. vij. annoꝝ eſt imponēda. ar. diſ. l. S.qua ⁊ extra de peni. ⁊ remiſ. c. Queſituꝫ. Si aūt leuisculpa p̄ceſſerit. tūc pnīa trium annoꝝ eſt iniungēda.extra de his qͥ fi. occi. De infantibꝰ. Si aūt nulla culpa p̄ceſſit. de iure nō ſunt puniēdi. tn̄ ꝓpter ambiguum duplicitatis eſt aliqͣ pnīa ad cautelā iniungēda.ar. xxiij. q. v. Excōmunicatoꝝ interfectoribꝰ. Et ī hiom̄ibꝰ ſi culpa occulta. pnīa iniungēda eſt occl̓ta. Simanifeſta. ⁊ pnīa manifeſta. Et vt dicit̉. ij. q. v. Conſuluiſti. monedi ſunt parētes ne teneros pueros īfantes teneāt ſecuꝫ in lecto. Grauior adhuc pnīa imponitur vxoricide. vt pꝫ. xxxiij. q. ij. admonere. Eſt tn̄ etipſa arbitraria in foro pnīe. p̄cipue qn̄ res eſt occl̓ta.ponit̉ aūt maior pnīa vxoricide qͣꝫ matricide. non qꝛgrauiꝰ ſit pct̄m. ſꝫ ideo qꝛ hoīes magis ſunt inclinatiad vxoricidiū ꝙͣ ad mr̄icidiū. qꝛ ad mr̄icidiū paꝝ velnihil. Et id̓o oꝑtuit poni magis retrahens .i. maiorpena. ¶ Iure aūt ciuili in qͦ eſt vſus gladij materialis punir homicida pena mortꝭ. Patricide aūt quiagrauiter delinquūt īmo grauiſſime. iō gͣuiſſime puniuntur nō pena decapitatōnis vt alij. ſꝫ ẜm Hoſti. ī iudicio talis ꝯuictus vel ꝯfeſſus v̓gis ſanguineis v̓beratus in eculeo .i. ſacco corij cocti inſuti miſſus cū cane ⁊ gallo gallinato. i capone. ⁊ ſimia ⁊ viꝑa in ꝓfundum maris iactat̉ vel in fluuiū ꝓximū iuxta ſitu ragionis vt oīm elementoꝝ vſu carere incipiat vel ſi mare vel fluuiꝰ nō fuerit ꝓximꝰ tradat̉ beſtijs. C. eo. ti. l.j. In foro aūt pnīe arbitraria eſt pena ⁊ occulteⁱ ſi occultum eſt imponēda. ar. ij. q. j. Multi. Homicide ēgo recte fit vt nō dimidiet dies ſuos .i. vt citius occidatur. quia crudelior eſt omni fera ſilueſtri. Nā omne animal diligit ſibi ſil̓e. vt dicitur Eccl̓i. xiij. Quis

vnꝙͣ vidit leonem vel vrſum occidentem leonem velvrſum? Nunꝙͣ. ſed bene animal alterius ſpeciei. homo autem ſe ita permittit vinci ab ira ⁊ odio vt occidat alium hominem factum ad ſimilitudinem deiSimilis eſt homicida dyabolo. de quo dicit xp̄c Iohan. viij. Ille erat homīcida ab initio. quia ſcilꝫ occidit in anima ⁊ in corpore primos parētes ſuo opere. Facit homicida ꝯtumeliā deo. qꝛ occidit filiuꝫ ſuum cum om̄es ſimus filij dei ꝑ creatōneꝫ. pͣs. Filij excelſi om̄es. Et ꝑfectius ꝑ fidem ⁊ baptiſmum Ioh̓. j.dedit eis ptātem̄ filios dei fieri his qui credūt in nomine eius Inſuper ⁊ angelo qui cuſtodit hoīem facit iniuriā. Noluit dn̄s ꝙ Dauid etſi ſanctus ⁊ deuotus edificaret eī templū ex eo ꝙ ſanguinē humanumeffuderat. vt hr̄. j. ꝑalip. xxviij. Et ideo ſumme abſtinendum. Et qꝛ ad iniuriā ꝑſonalem ꝑtinet verberatio. mutilatio. incarceratio. ⁊ ꝯtra illud p̄ceptū. Nōoccides. ideo breuiter hic de his. ¶ Pro cuiꝰ declaratione dicit. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxv. ꝙ in bonis corporis tria ꝑ ordineꝫ ꝯſiderant̉. ¶ Primo integritascorꝑis cui detrimentū affert̉ ꝑ mutilatōeꝫ vel occiſionem. ¶ Scd̓m eſt quies ⁊ delectatō ſenſus. cui opponit̉ verberatio. ⁊ qd̓cunqꝫ aliud dolore ſenſus afficiens. ¶ Terciū eſt motus ⁊ vſus membroꝝ qͥ impedit̉ ꝑ ligatōeꝫ vel incarceratōeꝫ vel quācunqꝫ violētam detentōeꝫ. Et ideo incarcerare aliquē eſt illicitum. vel qͣlitercūqꝫ detinere niſi fiat ẜm ordinē iuſticie. aut in penā aut in cautelā alicuiꝰ mali vitandi. ⁊hoc licet tm̄ iudici. Uerū detinere aliquē ad horamad impedienduꝫ eum ab aliquo malo ꝑpetrādo cuilibet licet. ſicut retinere hominem ne ſe p̄cipitet. extrahere eum de domo ruitura ꝑ vim ⁊ huiuſmodi. vne ſe vel aliū ꝑcutiat detinere. Sed ſimpliciter aliuꝫintrudere vel detinere ad eū ꝑtinet qui hꝫ vniuerſal̓rde actibꝰ hoīs exterioribꝰ diſponere ⁊ vita alterius. hͨTho. vn̄ hmōi faciens morte punit̉ ẜm legem. C. depriuato carcere. l. vita. Ex qͦ pꝫ eſſe mortale pctm̄. Etſil̓r verberare adultū ei qͥ nō hꝫ curā eiꝰ vt ſunt parētes. mgr̄i. ⁊ hmōi. ꝑtinet ad iniuriā vn̄ ⁊ mortale eſtparētibꝰ tn̄. maritꝭ. mgr̄is. ꝙͣuis ſit ꝑmiſſa moderat.caſtigatio. nō tn̄ vſqꝫ ad mutilatōeꝫ membri qꝛ tunceēt mortale. Iteꝫ ꝙͣtuꝫ ad mutilatōeꝫ. Scienduꝫ.cū totiꝰ hoīs vita nō ordinet̉ ad aliqͥd ꝓpriū ip̄iꝰ hoīsſꝫ ad ip̄aꝫ potiꝰ oīa q̄ ſt̓ hoīs ordinant̉. Iō priuare aliquē vitā ī nll̓o caſu ꝑtinet ad aliquē niſi ad publicaꝫ ptāteꝫ cui ꝯmittit̉ ꝓcuratō boni coīs. Sed p̄ciſiomēbri pt̄ ordīari ad ꝓpriā ſalutē vniꝰ hoīs. ⁊ iō in alqͦ caſu pt̄ ad eū ꝑtinē. puta ſi mēbꝝ ſit putridū. ꝓ cōſeruatōe vite licite ip̄e infirmꝰ vel qͥ hꝫ curā eiꝰ ꝯmittit medico p̄cidēdū ⁊ hͦ qn̄ alit̓ ſaluti corꝑis ꝓuiderinō pt̄. Et qꝛ ſaluti aīe in tēptatōe ꝯcupīe alit̓ ꝓuideri nō pt̄ ꝙͣ ꝑ p̄ciſionē. qꝛ pctm̄ ſb̓ia cet volūtati. Id̓onec ꝓpt̓ ꝯſeruādā caſtitatē ſeu vincēdas tēptatōnescarnis licꝫ virilia abſcide̓. qꝛ mortale pctm̄ eſt.¶ Octauus titulꝰ de Inuidia. Capitulum primuꝫde ipſa inuidia. ⁊ de nocumentis eiꝰ.Auidiā eſſe vnuꝫ exſeptem capitalibus vicijs ponit Greg.in. xxxj. moral̓. Et. b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. ꝙxxvj. arti. iiij Iſido. autem in libro demomno ho7 Caſſianus in li. de inſtitutis cenobiorum. nō ponūt inuidiā inter capitalia qd̓ forte id̓ofecer̄t ꝓpter hoc ꝙ inuidia manifeſte naſcit̉ ex inantgl̓ia. Sꝫ vt dicit ibi. b. Tho. nō eſt ꝯͣ rōneꝫ vicij capitalis ꝙ ip̄m oriat̉ ex altero. qꝛ vt dic̄ Greg. xxxj. moral̓. Capitalia vicia tanta ſibi ꝯiunctōne coniungūtur vt nō niſi vnum de altero ꝓferat̉. Sed hoc eſt ꝯͣ