¶ Titulus
venit nec aliquas certas ꝓbauit vſurarius infra terminū ad id ſibi ſtatutū lataqꝫ eſt nimia ꝑ ep̄m declarans illas eſſe incertas. Utrū vſurarius ſit tutus ſipoſtea appareant ꝑſone certe qͥbꝰ reſtitutio eſt faciēda. Fede. in oꝑe ſuo ſentit ꝙ ſic: etiam quo ad illos qtunc erant extra dioceſim. Fatet̉ tamē ꝙ talibꝰ ꝯpetit remediū. Sed cogita dicit Lau. an ſit veꝝ. ⁊ ꝯtrarium practicat̉ qn̄ nō eſt determinatū ꝙ oīa veniantſub nomine incertoꝝ: hoc ē qn̄ non fit taxatio vere ⁊ẜm qͣntitatem ad quā aſcendunt ſed minor et ẜminter eos ꝯuentū eſt. Et de hoc iudici ꝓ cuius ſenttia alio nō dato p̄ſumitur: conſtat legitime. An autētalis practica ſit iuris ꝯſona tuip̄e vide. ꝓmpti ſuntep̄i ad eius obſeruantiam: quia ꝓ ſeipſis incerta inburſant nec ad illoꝝ volunt reſtitutionem venire vl̓teneri: ſed fit certa taxatio ẜm ꝯuentionē ẜm ꝙ moris eſt. quę tamen an de iure poſſit fieri videnduꝫ eſt.Notandum etiam ẜm Archidi. ꝙ ſi aliqͥs decedensrelinquat ſibi heredem ex teſtamento vel ab inteſtato: et ordinauit quendā executorē tm̄ ad emendā ſuorū foris factorū qͥ decedens tꝑe mortis ſue creditoribus tenebat̉ et iam termini ſolutōnis ſue fluxerant.Iſte executor debitū hmōi ſoluere tenet̉. et pōt ꝯueniri: quia elapſis terminis ſolutionis cepit iniuriaricreditoribꝰ in nō ſoluēdo defūctꝰ. Ex p̄cepto aūt dn̄iſolutō eſt faciēda. ar. xj. q. j. Magnū. xxiij. q. fi. c. Tributū. qͣre peccat in termino ſoluendo: tū qꝛ ftangitꝓmiſſum. extra de pac. c. j. ⁊ ij. tū quia illo elapſo inuito dn̄o detinet alienū. ff. de excep. doli. l. ij. §. Circa.Et hoc tenent qͥdam vt .ſ. noīe foris factoꝝ hoc caſuveniant debita quoꝝ terminus ſolutionis tꝑe mortis lapſus erat: et ꝓ illis agi poſſit. Secus de debitisquoꝝ terminꝰ nō aduenerat. ⁊ ita notat̉ in ſpe. ℟icaqͣliter in iudicio ſcriptura ꝓferri. §. Nūc vero.eo demū cui datū ē aliquid ꝑ errorē dicit Io. dein tractatu de ꝯtractibꝰ ꝙ in tali datione aut eſt error ꝑſone vel eſt error fortune. vel alterius ꝯditōnisappoſite ¶ Si primo modo. puta intendo dare petro⁊ do martino tunc martinus tenetur acceptum reſtituere vel danti vel illi cui intendebat dare. ar. xxix.j. §. j. Si v̓o error fortune. puta intendo tibi dare.pauperi. et tu es diues. dicit̉ ꝙ ſic acceptū tenet̉ reſtituere danti vel alicui pauperi niſi recipiens interimeſſet effectus pauꝑ. Si v̓o ſit error alicuiꝰ alterius cōditionis. puta quia te ſanctū credo cū nō ſis. et ideodono tibi. vel credo celebraturū te miſſas et ideo dotibi. dicitur ꝙ ſi receptori cōſtat de p̄ciſa intentōe dātis .ſ. qꝛ aliter nō daret niſi cōditio ſubeſſet. talis error obligat ad reſtituendū receptū. aut ad ſufficienter ſupplendum ꝑ ſe vel ꝑ alium intentionē dātis. q̄rū rō eſt. quia cū res in iſtū non tranſeat niſi eo mꝰquo dans vult tranſferre ſi nō exiſtat ꝯditio. in ip̄mres nō tranſfertur. Alij v̓o dicunt ꝙ ad reſtōnem talis error nō obligat niſi ipſa ꝯditō circa quā erratureſſet cauſa motiua et finalis dationis talis. qd̓ ꝓbāꝑ ſimile. do tibi centum libras qꝛ credo te eſſe amicuꝫmeū. dato ꝙ accipiens nōͣ ſit amicus meus. nō obligat̉ ad reſtitutionē. Si autē amicicia ſit cā ꝓpt̓ quaꝫdo tibi centum libras. ſcꝫ ſi ſis amicus meus. niſi amicus fueris obligaris ad reſtōnem. Ex his patet ꝙ q̄ſtores ſancti Antonij. vel alij quicūqꝫ nullo mō p̄n̄tſibi retinere ea q̄ illis pauperibus vel locis pro qͥbusdantur petunt. quia hic eſſet error ꝑſone. Ueruntamen qꝛ nullus tenet̉ ꝓprijs ſtipēdijs militare. nec cāsalioꝝ agere ad expenſas ſuas. dico ꝙ poſſunt tales viuere ſuꝑ queſtus quos faciunt. et pōt eis moderatuꝫſalarium dari. hec ille. Illa v̓o que dantur eis ex mēdacijs eoꝝ queſtoꝝ quia vicꝫ aſſerunt ꝙ dicent̉ ml̓temiſſe ꝓ dantibꝰ. vel habebunt talem vel talem indugentiam. vel abſoluentur a votis eoꝝ. vel a caſibꝰ re-
ſeruatis. vel ꝙ fient lectiſternia ⁊ hoſpitalia et hmōiꝓ quibus illi dant. vel non daturi. nec talia fiūt. necvera ſunt. totum eſt rapina et reſtitui debent dantibus ea vel pauperibus erogari. ar. xiiij. q. v. Nō ſane.¶ Titulus tercius de Superbia. Capituluꝫ primūde ſuperbia primoꝝ parentum. et eius punitione.peditis hiſ que pertinent ad auariciam cum ſpeciebꝰ ⁊ filiabus ⁊ remedijs reſtōnis. Nunc de ſuꝑ(bia agendum eſt que cū ſit viciū ſpminus ab hominibꝰ ꝯgnoſcitur Sicut aūt de dylo a quo ortum habuit. dicitur Iob. penul. ꝙ eſt rexſuper omnes filios ſuꝑbie. ita et ſuperbia ip̄a regina⁊ mater eſt omniū vicioꝝ ẜm Grego. et ſicut de ipſamaxime dyabolus ꝯdemnatur. ita xp̄us cū electis ſuis d̓ eius cōtrario .ſ. humilitate maxime ꝯmendaturvnde Augꝰ. in. xiiij. de ciui. dei. ca. xiij. ſic ait. Ciuitati dei in hoc ſeculo peregrinanti maxime cōmendat̉humilitas. et in rege eius qui eſt xp̄us maxime p̄dicatur. Contrarium huic virtuti elationis viciū in eiusaduerſario qui dyabolꝰ eſt maxime dominari ſacrislitteris edocetur. Profecto iſta eſt magna differētiaqua ciuitas vnde loquimur vtraqꝫ diſcernitur. vnaſcꝫ ſocietas pioꝝ hominū. alia impiorū. ſingula queqꝫ cum angelis ad ſe ꝑtinētibꝰ in quibꝰ preceſſit hacamor dei. hac amor ſui. hec ille. De hac pſalmi. Suꝑbi inique agebant vſqꝫquaqꝫ: a lege autem tua nō declinaui. Ubi de ea tria notantur.Primum eſt vicium. et ideo ꝓpulſanda. ibi. Superbiinique agebant.Secundū eſt maximū. ⁊ ideo eradicanda quia vſqꝫquaqꝫ.Tercium eius remedium. et ideo regula ſeruāda. qꝛa lege autem tua nō declinaui..§. jꝘ ſuperbia ſitpeccatum patet ex eo quod dicit p̄s. Suꝑbi iniq̄ agebant. ſcꝫ ſuꝑbiendo. Iniquitas autem peccatum eſtUnde ⁊ Iaco. iiij. dicitur. Suꝑbis deus reſiſtit. ⁊ hͦideo qꝛ ſibi contrarij ſunt ꝑ peccatū. Sed de ipſo ſuperbie vicio videnda ſunt tria.Primo quid ſit.Secūdo qn̄ ſit mortiferū.Tercio quo primū.¶ Et ꝙͣtum ad primū dicit Augꝰ. in. xiiij. de ciuit.dei. ꝙ ſuperbia eſt ꝑuerſe celſitudinis appetitꝰ. Uprimo notandum ꝙ ſuperbie peccatum ꝯſiſtit in appetitu ſeu voluntate ſicut et alia peccata. nō in eſtimatione que ꝑtinet ad rōnem. Unde quando Grego. dicit in libro moral̓. ꝙ ſuperbia eſt cū qͥs eſtimatbona que habet. a ſe habere non a deo. vel meritꝭ ſuis eſtimat obtinuiſſe ⁊ huiuſmodi. nō ſic eſt intelligēdum tanꝙͣ in ipſa eſtimatione conſiſtat ſuperbia ip̄aſed conſiſtit in appetitu excellentie inordinato. Squia ꝙ quis multum appetit facile credit ex ip̄o appetitu nimio excellentie quem habet ſuꝑbus. inde inclinatur defacili ad eſtimandū de ſe vltra id qd̓ eſt.ita ꝙ eſtimatio illa ſequitur appetitum illū inordinatum. ¶ Secundo eſt ꝯſiderandum ꝙ qꝛ appetitꝰſuperbi eſt peruerſus ſeu inordinatus quia cōtra regulam rōnis. ideo vicioſus. Pro cuius declaratōneeſt dicendum ꝙ appetitus in omni eo quod appetit.aut ſequitur regulam rōnis. id ſcꝫ qd̓ ratio naturalis dictat. aut excedit ip̄am. aut deficit ab ea. ⁊ cū ſeqͥtur regulam rōnis eſt actus virtuoſus. cum aūt excedit vel deficit a regula rōnis eſt vicioſus. Exempluꝫde appetitu ſcientie qui de ſe eſt homini natural̓. Si