Titulus.V.

boꝝ videbant̉. qꝛ dn̄s dixit. Si liberauerit vos filiꝰ.vere liberi eritis. Hec v̓ba videbāt̉ repugnare v̓bisapl̓i dicentis eo. ca. Qui ſub iugo ſeruitutis ſunt. dominos ſuos om̄i honore dignos arbitrent̉. Sꝫ ſuꝑfcial̓ ē iſta repugnātia. Xp̄s em̄ loquebat̉ d̓ ſeruituteanimi ꝑ pct̄m. Apl̓s de ſeruitute tꝑali quo ad corpꝰSic etiā fiūt nūc multe ꝯtētōes ⁊ diſputatōes inutiles. vt de conceptu v̓ginis ī pctō originali. vel nō. inpublicis p̄dicationibus. Unde ſequunt̉ magna ſcādala apud auditores. De Maria magdalena ſi fuerit meretrix vel virgo corꝑe vel corrupta. De Iohāne euāgeliſta ſi ē in ꝑadiſo terreſtri cū corꝑe vel ī gloria vel in mundo corpus eius ⁊ hmōi. ¶ Contendere etiam de dignitatibus vel locis honorabilioribꝰvanum eſt. Et ſic intrauit contentio inter apoſtolosquis eoruꝫ videret̉ eſſe maior. quos xp̄s compeſcuitdicens. Principes gentium dominant̉ ⁊cͣ. Luc̄. xxij.Nec hoc fuit abſqꝫ peccato. Ꝙ autē Iob cū domino contentionē fecerit dicens. Nūquid qui contendit cum deo tam facile conquieſcit. Ibi cōtentio ponit̉ ꝓ diſputatione. Dixerat em̄. c. xiij. Ad omnipotētē loquar. ⁊ diſputare cū deo cupio. In qͣ diſputatōnis contētōe nō intēdebat veritatē impugnare. necinordinatōe animi vel vocis vti. ſed aliquā inqͥſitōnē exqͥrere. Un̄ in nullo peccauit ẜm Tho. vbi ſupͣUitāde gͦ ſunt cōtētiones inutiles. q̄ vtiqꝫ inſtigāt̉oꝑe dyaboli cui ſumme diſplicet cōcordia hominū.Un̄ legitur in vitiſpatrum. ꝙ cum duo germani inheremo habitarēt deo militates. ⁊ diu in maxima cōcordia vixiſſent nūꝙͣ contētionis verbū hn̄tes. vnꝰeoꝝ inſtigatus a dyabolo quadā die dixit. Tantū ēꝙ nō fecimus aliquā contētionē faciamꝰ vel vnam.Cui alter dixit neſcire ſe facere. Quem ille docuit dicēs. Ponamꝰ laterē vel aliquā rē in mediū. ⁊ ego dicā ꝙ eſt mea. ⁊ tu ecōtra ꝙ ē tua. ⁊ ego iteꝝ dicā ꝙ ēmea. ⁊ tu ecōtra rn̄deas. ⁊ ſic faciemus ꝯtētionē. Cūgͦ cepiſſet ille dicere rē illā ſuā. ⁊ alius ecōtra dixiſſꝫſuam. durius primus loquēs ait. immo mea ē. Quēille eſtimans iratū ſb̓ito acquieuit dicens. Si tua ēip̄aꝫ acciꝑpe. ⁊ ſic finita ē queſtio. Cui ille primꝰ dixitSic nō oportet facere. ſed ſꝑ ꝑſiſte in dicendo tuamCū igit̉ iteꝝ cepiſſent. poſt binā replicationē modopriori cū acriter primꝰ loqueret̉. alius ſubito aſſentiebat dicens. Accipe ſi tua eſt. Et cū pluries iteraſſētnegociū nūqͣꝫ potuit ille vinci vt verā contētionē facerēt. ſicqꝫ dyabolus confuſus ē.Tercia eſt contē§. iij.tio litigij. Hanc videt̉ xp̄s ꝓhibere dum ait Math̓.v. Qui vult tecū in iudicio cōtendere et tunicā tuaꝫtollere: dimitte ei ⁊ palliū. Un̄ ⁊ apoſtolus rep̄hendit chorintos. qui in iudicioˡ adinuicem contendebant. dicens .j. Chorin. vj. Frater cuꝫ fratre iudiciocontendit. Sed fruſtra eſſet inſtitutus ordo iudiciarius cum ſuis ſolennitatibus in iure canonico ⁊ ciuili ſi nō eſſet licitū ⁊ iuſtū contēdere in iudicio ob ſuarepetenda. ⁊ ꝓpulſationem iniuriaꝝ. ⁊ obuiandū iniuſticijs ⁊ calumnijs. Quod ergo ait apoſtolus. Secularia iudicia ſi habetis omnino peccatū eſt in vobis j. Chorin. vj. intelligit̉ de contētione iudiciari.nō ſimpl̓r et ex toto. ſed de ea q̄ fit apud iudices infideles. vt ibi dicit̉ ꝑ apoſtolū. Hoc em̄ ꝓhibet̉ infideles eſſe iudices in cauſis fideliū. Uel intelligit̉ de cōtentione iudiciali etiam apud fideles. ſed cum fraudibus. mendacijs ⁊ iniuſticijs. Unde ibi dicit apoſtolus. Quare nō magis fraudē patimī ſed vos fraudatis. Pt̄ ⁊ tercio illud ītelligi d̓ nō cōtēdēdo qn̄ ī repetitione ſuaꝝ reꝝ ſcandaluꝫ ſequeret̉. in eis a quibꝰrepetunt̉. ſi tamē ſcandalū eſſet puſilloꝝ nō phariſeorū. Sed poſtꝙͣ declaratū eſſet illis a quibꝰ repetūt̉

aliena illa ſua nō eſſe ſufficienter. iam eſſet ſcandalūphariſeoꝝ ī eis .ſ. ex malicia ꝓcedens ſi turbarent̉ ehoc. Un̄ nō dimittēda eſſet talis cōtentio ex hoc dneceſſitate. De hoc tamen vide infra in. c. de ſcandalo. Ꝙ autē dicit xp̄s nō contendendū in iudicio conſilium eſt. Un̄ nō obligat ad impletionē eiꝰ niſi qͣꝫtum ad p̄parationeꝫ animi. nō ad opus. vt .ſ. talis ſitparatus nō ſolū ablata nō repetere ſi oporteret. ſedetiā ad patiēter ferendū ſi clamidē ꝑderet. arti. adxxiij. q. j. ca. Paratus. Uerum conſiderando ꝙ ī huiuſmodi contētionibꝰ iudicialibus fiūt multa peccata ex vtraqꝫ ꝑte. mendacia .ſ. ꝑiuria. odia. cōtumeliafraudes. ⁊ alia. forte melius eſſet talia dimittere qͣꝫtot ꝑiculis ſe exponere. ⁊ p̄cipue qn̄ litigia ſunt intricata. ⁊ iudices ſunt cupiditati nō veritati dediti. vl̓cū altera ꝑte componere. etiā diminuēdo d̓ iure ſueqꝛ varius euētus belli cauſaꝝ. et expenſe multe. Un̄v. q. ij. Si primates. dicit̉ ꝙ iudex laborare debet adconcordiā. ⁊ debet litigātes conciliare. ff. de offi. p̄.Illicitas. Debꝫ etiā ſeruari modeſtia ī litigijs. Udr̄. v. q. iiij. c. In loco. ꝙ quicqͥd aut cōſidentiū ꝯſultatiōibꝰ agit̉. aut ab accuſantiū parte ꝓponit̉. ſic debet mitiſſima verboꝝ relatōe referri. vt nec contentioſis vocibꝰ ſenſus audientiū turbet .i. clamoſis neiudicij vigorem de tumultū eneruet. Sed de ordineiudiciario ⁊ mō aduocādi habetur in. iij. ꝑ. ti. ix. Etfuſa ē gͦ talis cōtētio litigioſa ſuꝑ principes .i. iuxtaprincipes ſeu rectores vbi cauſe agunt̉. Et ꝙ ſuꝑ aliqn̄ ponatur ꝓ iuxta. patet ex illo verbo p̄s. Suꝑ flumina babylonis ſedimus ⁊c̄ .i. iuxta. ⁊ ſic contendentes in inuio viciorū procedētes non in via iuſticie ⁊charitatis errare fecit .i. ꝑmiſit ī plura incōueniētiaintrādo. vl̓ veritatē nō vidēdo. Sic due meretricesſemel contēdebāt ī iudicio corā rege Salomone d̓ filio vniꝰ viuo. altero mortuo. quē falſa mater tulerata latere vere matris. ⁊ mortuū ſuū iuxta matrē viuilocauerat ⁊cͣ. Uide hyſtoriā. iij. Reg. iij.¶ Titulus quintus de luxuria. ¶ Capitulum primū de luxuria. in quo agitur primo de. vij. occaſionibus eius. Secundo de. vij. gradibus eius. Et terciode .vij. nocumentis eius.r.Acuria eſt terciumvicium principale. Sumitur autē hocnomen dupliciter. Uno modo large ꝓabundantia ⁊ ſuperfluitate rerum corporalium .ſ. non ſolum venereorum. ſed ⁊ cibi. potus⁊ veſtitus. ⁊ diuitiarum ⁊ deliciaꝝ. Et ſic ſumit Anbroſius cuꝫ dicit. Egritudo corporis peccatū repelit̓. luxuria carnis .i. aqundantia deliciarum peccatūadolet i. nutrit. de penit̓. diſt. j. c. Uerbuꝫ. §. Poteſtfieri. Auguſ. etiam dicit in libro confeſſi. ꝙ luxuriaſatietatem atqꝫ abundantiam ſe cupit vocari. ſatietatem .ſ. ciborum. ⁊ abundantiam diuitiarum. Secundo modo ſumit̉ luxuria ꝓprie ⁊ ſtricte ꝓ inordīatione circa venerea. Unde ẜm Iſidoꝝ in libro ethymologiarum. luxurioſus dicit̉ quaſi ſolutus in voluptates. Et quia voluptates veneree maxime animūhomīs reſoluūt .ſ. a vigore ratiōis. ideo ẜm. b. Tho.ſcd̓a ſecūde. q. cliij. arti .j. circa voluptates venereasmaxime luxuria conſiderat̉. Sic etiaꝫ libido etſi inalijs materijs dicatur. vt libido vlciſcēdi. libido deminādi. ⁊ huiuſmodi. ſpecialiter tamē ſibi hͦ nomenvendicant veneree voluptates in quibꝰ ſpecialiter libido dicit̉ eſſe. vt ait Aug. in. xiiij. de ciui. dei. ¶ Sicauteꝫ diffiniri pōt. Luxuria eſt inordinatus appetitus venereorum. Appetitus dicitur. quia omne pecatū principalit̓ cōſiſtit ī appetitu ſeu volūtate. Un̄