Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
234v
Einzelbild herunterladen
 

Titulus.XII.

poſuit triplicem prouidentiā. Primam ſcꝫ dei ergaſubſtantias intelligibiles totum mūdum quo adgenera ſpecies. cauſas vniuerſales. Secundā angeloꝝ bonoꝝ circa res ſingulares generabiliū corruptibiliū. ad hoc forte fuit motꝰ dice̓. qꝛ ip̄i angli mouēt celos ex quo motu ſequit̉ generatio corrptio inferioꝝ. Tercia demonioꝝ circa res hūanasad hoc forte motus fuit. qꝛ oēs dij gentiū demonia.demones aūt dabāt rn̄ſa illa ydola agēdis. ſicvidebāt̉ hr̄e ꝓuidētiā hoīm. Sꝫ ſcuto ꝓtegit̉ veritatis reuelate eccl̓ia ad repellēdum talē errorē dicēteIob. xxxiiij. Quē aliū ꝯſtituit ſuꝑ terrā: aut quempoſuit ſuꝑ orbeꝫ terre quē fabricatus ē? qͣi dicēt nullum. (vt dicit Gre. in moral̓.) mundū ip̄e oīpotens ꝯdidit gubernat. Et Augꝰ. de ciui. dei. Prouidētia vtiqꝫ diuina regna ꝯſtituunt̉ hūana. Namquō ē poſſibile demones hr̄e ꝓuidentiā hoīm et curam non q̄runt niſi eoꝝ interitū maluꝫ: vt dicit̉xvj. q. ij. Uiſis. Hoīes qͦꝫ v̓tuoſi ſuꝑiores ſunt eis. vn̄ ip̄is ſubijciunt̉. vt patꝫ de beato Dn̄ico alijs.aut darēt reſpōſa demones ydola totū erat ad decipiendū. vt pꝫ ī legēda. b. Bartholomei. Angeli v̓oboni non ſunt gubernatores mūdi. ſꝫ executores diuine ꝓuidentie iuxta illud. Bn̄dicite dn̄o oēs angeli eius potētes v̓tute ⁊c̄. Exemplū de dn̄o tꝑali ponit officialē in ciuitate imponit qͥd faciat. official̓vtiqꝫ talis dicit̉ dn̄s ſꝫ executor dn̄i. Quedā ip̄edeus ſe immediate facit. q̄dam mediantibꝰ angel̓ alijs cauẜ ſecūdarijs. vt corꝑibꝰ celeſtibus et alijs.Et hoc non facit ex impotētia ſꝫ ex maxima ſua bonitate. qꝛ voluit illis dare et cōicare ſil̓itudinem ſuev̓tutis vt .ſ. ſint cauſe ſꝫ ſecūdarie ad aliquos effectꝰſicut ip̄e eſt primaria oīm. Extēdit̉ ergo ꝓuidētiadei ad oīa maxime ad actus hūanos. qd̓ videt̉ negaſſe Tullius. vt refert ip̄e. b. Tho. in prima ꝑte di.xxxix. q. ij. In quoꝝ errantiū ꝑſona dicebat Boetiꝰli. j. in metro. v. O ſtelliferi conditor orbis: oīa certofine gubernās. Solos hoīm reſpuis actꝰ. Ad qd̓ moti ſunt ad dicendū ex eo videbāt bonis mala malis bona frequenter accidere videt̉ debere contrariū. Sꝫ vt d̓r Sap̄. xij. Tu aūt dn̄ator v̓tutꝭ dn̄eoīa tranqͥllitate iudicas. magna reuerētia diſponis nos. Et Pe. in can̄. Ip̄i ē cura de nobis. ꝓuidendo de oībꝰ neceſſarijs ad ſalutē. Quare aūt malibona boni mala ſuſtineāt: vide aliquā ratōnempeni. di. iij. Quid. Poſſent etiā plures alie ratōesinduci. ſꝫ breuitatis hic dimitto.§. iiij.Exacuerunt iudeivt gladiū ad occidēdū aīas ſuis erroribꝰ īfidelitatlinguas ſuas dicētes falſiſſima ꝯtra veritateꝫ fidei.Finis fidei mee (inqͥt Amb̓.) xp̄s ē. Un̄ Petro dicenti in confeſſione ſue fidei ſocioꝝ. Tu es xp̄s filius dei viui. Rn̄dit xp̄s Beatus es Symon barionaqꝛ caro ſanguis non reuelauit tibi. ſꝫ pater meus.infra. Suꝑ hāc petrā .i. cōfeſſionē fidei edificabo eccleſiā meā. porte inferi non p̄ualebūt adu̓ſus eam.id ē errores inſurgētes. peccata Mat. xvj. Ubi on̄dit hanc veritatē ꝯfeſſionis fidei a deo reuelatam. infallibilē ad vitam beatitudinē ꝑductiuam.Errant aūt multi circa xp̄m p̄cipue iudei in tribꝰ.Primo qꝛ credūt xp̄m meſſiā ſuū veꝝ deū. Secūdo qꝛ credūt xp̄m ih̓m fuiſſe meſſiā eis ꝓmiſſū.Tercio qꝛ non credūt et̓na ſꝫ tꝑalia collatuꝝ. ſedon̄dit̉ eis falſitas prime ꝯcluſiōis ex multis autoritatibꝰ veteris teſtamēti. qd̓ vt veriſſimū credunt. vtillud pͣs. vbi loquēs de meſſia xp̄o ait. Sedes tua deus in ſcl̓m ſcl̓i. paulo poſt. Unxit te deꝰ deꝰ tuꝰ oleoleticie cōſortibꝰ tuis. Appellat deū ip̄m inunctiſcꝫ meſſiā. .ſ. inunctꝰ fuit ꝙͣtum ad hūanitatem aſ-

ſumptā oleo gr̄e pleniſſime. Et bis ponit deū vngētem vt notet ꝑſonā pr̄is ſpūſſancti. Ex auctoritate et̓ Iſa. ix. apparet meſſiam deū hoīem vbi aitParuulꝰ natus ē nob̓ filius datꝰ eſt nob̓. vocabit̉nomē eiꝰ admirabil̓ deus ⁊c̄. Un̄ in hoc d̓r ꝑuulusnatꝰ ē nobis. on̄dit̉ eiꝰ hūanitas. In eo āt d̓r. vocabit̉ nomē eiꝰ deus. oſtendit eius diuinitate. enīd̓r deus de hoīe puro ꝓprie. ſꝫ vt cetera oīa ml̓ta ſūtdimittamꝰ. p̄cipue ad hoc fac̄ qd̓ habet̉ Hiere. xxiij.vicꝫ. Ecce dies veniūt dicit dn̄s. et fuſcitaho Dauidgermen iuſtū. Et hic apparet xp̄i humanitas qꝛ hecauctoritas ẜm oēs expoſitores hebraicos intelligit̉de xp̄o ẜm lr̄am. Et ſequit̉ in eadem ſerie textus. Choc eſt nomē qd̓ vocabunt: dn̄s iuſtꝰ noſter. Ulinnuit̉ vera xp̄i diuītas. qꝛ vbi habemus nos dn̄s iuſtus nr̄. ī hebreo habet̉: nomē dn̄i thetragramaton.Qd̓ qͥdem nomē ē ꝓprijſſimū dei inter oīa noīa diuina. ꝓpter hoc de nullo d̓r niſi de deo vero. auteꝫaliqͥ dicūt hoc nomen thetragramaton d̓r tm̄de deo vero ſed etiā de alijs. qꝛ Ezech̓. vltīo dicit̉ deciuitate ibi deſcripta. Et nomē ciuitatis dn̄s ibidē.vbi loco huius qd̓ dn̄s. habemus. ī hebreo hētur nomen thetragamaton. ſic de ciuitate illa dr̄. nomenthetragramaton. tn̄ idē qd̓ deus ē. Itē Gen̄. xxijvbi nos habemus. Et vocauit abrahaꝫ nomen lociillius. dn̄s videt. hebrei habent nomē dn̄i thetragramaton. ⁊c̄. Rn̄detur ꝙͣ nullum p̄dictoꝝ nominaturnomine dei ꝓprio quod ē nomen dn̄i thetragramaton. ſed noīatur quodlibet p̄dictoꝝ a quodam effectu dei. qꝛ ſolus deus noīatur hoc noīe. Et hoc ēincōueniens. ſicut aliqͥs bene vocat̉. Adeodatꝰ.vel deus dedit. vel aliquid hmōi. non tn̄ vocatur deꝰabſolute. quod eēt impiū. Sic cum dicit̉ in auctoritate inducta Ezech. nomē ciuitatis dn̄s. loco cuiusponit̉ nomen dn̄i thetragramaton. non d̓r abſolutedn̄s. ſꝫ dn̄s ibidem. vbi on̄dit̉ denoīari ciuitas illa adiuina inhabitatōe qd̓ clariꝰ ptꝫ tranſlatōꝫ chaldaicam. Sil̓it̓ quod dr̄ in Gen̄. xxij. Uocauit abraham nomen loci illiꝰ. dn̄s videt. non dicit ſimplicit̓abſolutē. dn̄s. ſꝫ dn̄s videt. quia .ſ. ille locus non ē denominatus niſi a diuina viſione. qꝛ .ſ. ibi vidit humilitatē afflictōem Iſaac liberans a morte. et ſichoc nomen thetragramaton non dicit̉ niſi de devero. Et hoc etiā exp̄ſſe dicit Rabi moyſes in li. directionis ꝑplexoꝝ. on̄dēs oīa noīa diuina deriuata ſunt ab operibus diuinis p̄ter nomē dn̄i thetragramaton qd̓ ē appropriatū altiſſimo creatori. Etẜm ip̄m ſignificat diuinā eſſentiā cum ꝓprietatibuſuis intrinſecis. Cetera autē nomina diuina impoſita ſunt ab oꝑbꝰ eius. ſicut patet de hoc nomine heloy adonay. heloym vl̓ hely impoſitū ē ad ſignificandū deum a generali ꝓuidentia. vn̄ hoc nomen cōmunicat̉ alijs. Naꝫ iudices ſapiētes aliqn̄dicunt̉ dij. vt illud pͣs. Ego dixi dij eſtis. vbi in Hebreo dr̄ heloym. Et hoc nomen adonayimpoſituꝫ ēab vniuerſali p̄ſidentia. Sed hoc nomē thetragramaton quia ſignificat nudam purā diuinā eſſentiam abſqꝫ reſpectu ad extra. ideo non ē alteri cōicabile. Ex quo patet ẜm dictam auctoritatem meſſias chriſtus eſt verus deus. Sed peruerſi hebrei vthabere poſſent cauſam fuge peruerterūt in hebreodictum paſſum corrūpentes literam. Nam vbi noshabemus. hoc eſt nomen quod vocabunt ſcꝫ homines .i. meſſiam dn̄s iuſtus noſter. ip̄i nunc habēthoc eſt nomen eius quod vocabit eum nomen domīthetragramaton. Ita nomen dn̄i thetragramaton loco cuius habemus dominus deus iuſtus noſter. non refertur ad meſſiam filiū Dauid. ſꝫ ad ip̄mveꝝ deū vocabit ip̄m meſſiā ad liberatōnē populi Iſrahel quando ſibi placuerit. Sed corrupta eſt