¶ Titulus

.XII.

econtra illi diligebant ⁊ querebant ſalutē eoꝝ. Deſecundo ſcribit̉ Tren̄. iij. Dabis eis ſcutū laboremi. Conſiderātes em̄ paſſionē dn̄i in qua maxīe laauit ꝓ eis. animabant̉ ad ꝯſtantiam. De tercioait pͣs. Scuto circūdabit te veritas eius.Quātuꝫ ad ſecūduꝫº. §. ij.dicit psͣ. in ꝑſona xp̄i. Conſiliū malignantiū obſedit me. Eſt aūt triplex cōuētus infideliū .ſ. paganorū. iudeoꝝ. ⁊ hereticoꝝ. Hi om̄s malignant̉ .i. maloigne ire ⁊ inuidie affecrabāt ⁊ cupierūt nocere eccleſie. Qui vtiqꝫ multi ſunt plures ꝙͣ fideles. Et omēsoꝑant̉ iniquitatē. non ſolū in eo ꝙ ꝑſequūt̉ nocentfidelibꝰ ⁊ occidūt. ſꝫ etiam in his que faciūt in ꝓteſtationē ſue fidei vel potius ꝑfidie. ⁊ in hoc ꝙ errātin fide cōmittūt iniquitatē ꝑ excellentiā. qꝛ infidelitas eſt maximū peccatoꝝ. Et hoc ꝓbat be. Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. x. ⁊ ſic. Cuꝫ ome peccatū cōſiſtat formaliter in auerſione mentis a deo tanto peccatū ē grauius quāto ꝑ ip̄m magis animus ſeꝑatur a deo. perinfidelitatē auteꝫ homo maxime elongat̉ a deo. qͥ anec verā cognitiōem de deo habet. ꝑ falſam aūt cōgnitionē ip̄ius non appropinquat̉ ei. ſꝫ magis ab eoelongatur. Et ſic maius eſt peccatum infidelitatisomnibꝰ alijs que continent̉ in ꝑuerſitate moꝝ. Secus de his que opponunt̉ alijs theologicis virtutibus. vt odiū dei. ⁊ blaſphemia in ſpm̄ſanctū. Unde⁊ Augꝰ. tractans illud quod xp̄s ait Io. xv. Si nonveniſſem ⁊c̄. peccatum non haberent. Magnū in qͥquoddam peccatū ſub generali noīe vult intellighoc eſt peccatū infidelitatis quo tenent̉ cūcta .n.obſtat qd̓ ait Augꝰ. vj. q. j. c. Quero. dicēs. Ucatholicū peſſimis moribꝰ alicui heretico in crta p̄ter id qd̓ hereticus eſt non inueniunt hoīes qd̓rephendant preponere debeamus non audeo p̄cipitare ſentētiam. hec ille. Nā vt dicit be. Tho. vbi. sͣ.ad hoc rn̄dendo. Nihil ꝓhibet aliquod peccatumqd̓ eſt grauius ẜm genus ſuuꝫ eſſe minus graue ẜmalias circūſtantias. Et ideo noluit Auguſti. p̄cipitare ſentētiam de heretico tali ⁊ malo catholico. qͥapeccatum heretici etſi ſit grauius ex genere ſuo.poteſt tn̄ alleuiari ẜm alias circūſtantias. ⁊ ecōtrꝫpeccatū catholici ex aliqua circūſtantia aggrauari. Dicit etiam ideꝫ Tho. ꝙ infidelis ꝓ infidelitatgrauius punit̉ ꝙͣ alius peccator ꝓ quocūqꝫ alio peccato ꝯſiderato peccato ī genere. Sꝫ ꝓ alio peccatoputa adulterio. homicidio ⁊ hmōi. ſi committatura fideli ⁊ infideli (ceteris paribꝰ) grauiꝰ peccat fidel̓ꝙͣ infidelis. tum ꝓpter noticiā veritatis ex fide. tumꝓpter ſacramēta fidei quibꝰ eſt imbutus quibꝰ peccando ꝯtumeliā facit. qd̓ tangit apl̓s ad Heb̓. x. dicens. Deteriora mereri ſupplicia qͥ filiū dei ꝯculcauerit ⁊cͣ. Et ẜm be. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. x. grauiꝰ peccatum ē infidelitas iudeoꝝ ꝙͣ paganoꝝ. ⁊ grauiꝰ hereticoꝝ ꝙͣ iudeoꝝ. Qd̓ etiā on̄dit̉ ꝑ exemplū in vitispatrū vbi Macharius inueniēs in deſerto caluariam hoīs int̓rogauit quis homo fuiſſet ī vita. Quidixit ſe fuiſſe paganū. vnde ⁊ damnatū in ignē eternum. Et interrogatus ab eo ſi ſub eo alij erāt. Reſpondit ꝙ iudei. ⁊ ſub iudeis heretici. ⁊ mali xp̄iani⁊cͣ. Probat̉ etiā hoc auctoritate. ij. Pe. ij. dicentis.Melius erat eis non cognoſcere viā iuſtcie ꝙͣ pꝰ cognitā retrorſum cōuerti. Qd̓ faciūt iu dei ⁊ hereticiRōnem aſſignat be. Tho. vbi. sͣ. dicens. ꝙ grauiuspeccat ꝯtra fidē qͥ fidei ſuſcepte r̄nitit̉ ꝙͣ qui tenitit̉fidei quā nūꝙͣ ſuſcepit. ſicut grauiꝰ peccat qͥ nō implet qd̓ ꝓmiſit ꝙͣ ſi nō implet qd̓ nūqͣꝫ ꝓmiſit. Sedheretici ꝓfitent̉ fidē euāgelij ⁊ ei renitunt̉ eā corrūpētes. iō grauiꝰ peccāt ꝙͣ iudei. Et qꝛ iudei ſuſceperūt figura. eius in veteri teſtamēto quā male inter-

pretātes corrūpunt iō grauiꝰ peccant ꝙͣ pagani quinullo modo fideꝫ euāgelij ſuſceperūt. Et ſic ſimpl̓rloquēdo infidelitas hereticoꝝ ē peſſima. ⁊ iudeorūpeior. ⁊ paganoꝝ mala. ꝙͣuis pagani aliqn̄ in pluribus errāt circa ea que ſunt fidei. Scuto ergo veritatis ꝓtegit deus eccl̓iam ꝯtra infideles qd̓ ſcutuꝫ hꝫquaſi tres angulos .i. modos. Nā veritate rōnis naturalis in multis defendit̉ fides eccl̓ie contra pag.nos. Ueritate ſcripture ꝓphetal̓ .i. veteris teſtamēti ꝯtra iudeos. Ueritate ſcripture euāgelicalis contra hereticos. ⁊ hoꝝ veritatibꝰ cōfundunt̉. ⁊ eccl̓iadefendit̉. Un̄ Cant̓. iiij. d̓r. Mille ſcuti pēdēt ex ea.Oīs armatura fortiū. Et hoc patebit. jͣ.Quātum ad terciūᵐ. §. iij.Exacuerūt vt gladiū linguas ſuas loquēdo.Pagani errantes circa deum.Iudei erga xp̄m.Et heretici circa animū noſtrū.Circa deū errauerūt aliqͥ ꝙͣtum ad eiꝰ eſſentiā. aliqͦqͣꝫtum ad eiꝰ efficientiā. alij ꝙͣtū ad eius ꝓuidentiā.ſꝫ ꝓtecta defenſa ⁊ liberata eſt eccl̓ia ſcuto veritatisab oī errore infidelitatis. ¶ Ꝙtū ad diuinā eſſentam errauerūt peſſime antiqͥ gētiles dicētibꝰ aliqͥbnon eſſe deū. alijs aſſerētibꝰ plures eē deos. alijs deum eſſe aīam mūdi. Sꝫ oīa hec ſunt falſiſſima. Dicere aūt vel credere deū non eē. ſtultū eſſe on̄dit psͣ.dicēs. Dixit inſipiēs in corde ſuo nō ē deꝰ. Uere tal̓inſipiēs ē. qꝛ negat qd̓ ph̓i rōne naturali. ⁊ theologi ſcriptura diuinali demōſtrāt. Et cū pluribꝰ modis rōne hoc poſſit demonſtrari. ꝓnūc tm̄ vna ratōaſſignabit̉. quā ponit ꝓlixe be. Tho. j. cōtra gētilesc. xiij. ⁊ eſt tal̓. Oē qd̓ mouet̉ ab alio mouet̉. ptꝫ aūtſenſu aliqͥd moueri. puta ſolē. gͦ alio mouēte cuꝫ ip̄emouet̉. aut gͦ illud mouēs mouet̉ aut nō mouet̉. Sinon mouet̉ habet̉ ꝓpoſitū .ſ. ꝙ neceſſe ē ponē aliqd̓mouēs īmobile ⁊ hoc dicimus deū. Si aūt illd̓ mouens mouet̉. gͦ ab alio mouēte mouet̉. aut gͦ eſt ꝓcedere ī infinitū. aut ē deuenire ad aliqd̓ mouēs īmobile. Sꝫ non ē ꝓcedere in infinituꝫ. gͦ neceſſe ē pone̓aliqd̓ primū mouēs īmobile. qd̓ dicimꝰ deū. In hacaūt ꝓbatiōe due ſūt ꝓpoſitōes ꝓbāde. Prima .ſ. ꝙoē motū ab alio mouet̉. Scd̓a ꝙ in motis ⁊ mouetibꝰ nō ē ꝓcedere ī infinitū. Et primā ꝓbat ph̓s pluribꝰ modis. ſꝫ tm̄ vnꝰ hic ponit̉. videlicet ſic. Nihilē idē ſimul ī actu ⁊ ī potētia r̄ſpectu eiuſdē. ſꝫ oē ꝙmouet̉ inꝙͣtuꝫ hmōi eſt in potētia. qꝛ motꝰ eſt actexiſtentis in potentia ẜm ꝙ huiuſmōi. Et omne qd̓mouet eſt in actu inꝙͣtum hmōi. quia nihil agit niſi ẜm ꝙ etin actu. gͦ nihil eſt reſpectu eiuſdem motus moue⁊ motum. ⁊ ſic nihil mouet ſeip̄m. Sciendum tamē ꝙ Plato qui poſuit omne mouēs moueri. cōmunius accepit nomen motus ꝙͣ Areſtoteles. Nominauit em̄ Plato oēm oꝑatōnem motuꝫ.Ireſtoteles aūt accepit ꝓprie motū ẜm ꝙ eſt actusis in potētia ẜm ꝙ hmōi. Qualis non ē niſidiuiſibiliū ⁊ corporum probat̉ in .vj. phiſicorū. ẜmaūt Platōnem mouens ſeip̄m non eſt corpus. Accipiebat em̄ motum pro qualibet operatiōe ita ꝙ intelligere ⁊ operari ſit quoddam moueri. quē etiammodum loquendi tangit Areſtote. in. iij. de anima.oc dicebat primū mouēs mouere ſeip̄migit ſe ⁊ vult. vel amat ſe. Quod in aliqͦnon repugnat rationibus Areſtote. Nihil em̄ differt deuenire ad aliquod primum quod moueat ſeipſum ẜm Platōnem. ⁊ deuenire ad primum quodomnino ſit immobile ẜm Areſtote. Ꝙ autē ꝙͣtumad ſecundaꝫ ꝯcluſionē .ſ. in mouētibꝰ ⁊ motis nō ſitꝓcedere in infinitū ſic probat Areſtoteles. In mouentibꝰ ⁊ motis ordinatis quoꝝ .ſ. vnuꝫ ꝑ ordinem