¶ Capitulum

vſum rōnis habētes fidē ſuſciperēt. cū poſtmodumad ꝑfectam etatē ꝑuenirēt poſſent defacili a parētibus induci vt relinquerēt qd̓ ignorātes ſuſceperāt.qd̓ vergeret in fidei detrimētuꝫ. ¶ Scd̓a rō eſt quihoc repugnat iuſticie naturali. filius em̄ naturalit̓ē aliqͥd pr̄is. ⁊ primo quidē a parētibꝰ nō diſtinguit̉ẜm corpus qͣꝫdiu in vtero matris ꝯtinet̉. poſtꝙͣ vo exvtero matris egredit̉ anteꝙͣ vſum liberi arbitrij habeat ꝯtinet̉ ſub cura parentū ſicut ſub quodā vteroſpūali. Ꝙͣdiu em̄ puer non hꝫ vſum rōnis nō differab aīali irrationali. Un̄ ſicut bos ⁊ equus ⁊ hmōi ēalicuius vt vtat̉ eo cū voluerit ẜm ius ciuile ſicut ꝓprio inſtr̄o. ita de iure naturali ēfilius anteꝙͣ habeat vſum rōnis ſit ſub cura pr̄is. Un̄ cōtra iuſtam naturalē eſſet ſi puer anteꝙͣ habeat vſum rōa cura parentū ſubtrahat̉. vel eis inuitis d̓ eo aliqͥdordinet̉. Sed poſtꝙͣ incipit habere vſum liberi arbitrij iam etiā incipit eſſe ſuꝰ. ⁊ pōt ꝙͣtum ad ea q̄ ſuntiuris naturalis vel diuini ſibip̄i ꝓuidere. Et tūc poteſt induci ad fidē non coactione ſꝫ ꝑſuaſione. ⁊ pōtinuitis parentibꝰ baptizari. ¶ Tercia rō eſt ꝯſuetudo eccl̓ie que hꝫ maximā autoritateꝫ. vn̄ ⁊ ſꝑ emulāda .i. imitāda. que inducta eſſe credenda ē ex p̄dictisrōnibꝰ aſſignatis. Tanta em̄ ē autoritas eccl̓ie vt abip̄a doctrina doctoꝝ habeat autoritatē. Un̄ magisſtandū ē autoritati eccl̓ie ꝙͣ doctrine cuiuſcūqꝫ doct.Grego. Auguſti. Hiero. ⁊ alioꝝ. Uſus aūt eccl̓ie qͥad autoritatē eius ꝑtinet hoc nūqͣ habuit ꝙ filij iudeoꝝ inuitis parētibꝰ baptizarent̉: ꝙͣuis fuerint retroactis tꝑibꝰ multi principes catholici ⁊ꝯtentiſſimi vt Conſtātinus ⁊ Theodoſius. quibꝰres fuerūt ſanctiſſimi ep̄i vtilueſter Cōſtātino.Ambroſius Theodoſio. qui nullo mō p̄termiſiſſēthoc ab eis impetrare ſi vidiſſent hoc eſſe conſonumrōni. Et iō periculoſum videt̉ ꝯtra hāc aſſertionemde nouo introducere cōtra conſuetudireccleſiahactenus obſeruatā ꝙ iudeoꝝ pueri inis parētibus baptizent̉. Et qꝛ non ſunt faciēdanient bona ẜm apl̓m ad Ro. iij.acere aūt iniuriaꝫalteri eſt malū. fit aūt iniuria parentibꝰ vt eis inuitis eoꝝ pueri qͥ ſunt ſb̓ eorū cura baptizent̉. ⁊ ideo n̄debet hoc fieri etiā ꝓpter bonū ſequēdum vt liberētur a periculo mortis eterne. rumpit̉ eniꝫ ordo iurisnaturalis. Sed nec p̄dicatoribꝰ vel p̄latis cōmittit̉cura taliū ſꝫ parentibꝰ ſuis qͥ habēt eis ꝓuidere d̓ ſacramentis ſalutis anteqͣꝫ habeāt vſum rōnis. Und̓de pueris antiquoꝝ dicit̉ ꝙ ſunt ſaluati in fide parētum. Et ideo non imminet aliquod periculū ip̄is p̄latis ⁊ p̄dicatoribꝰ ſi patiant̉ illoꝝ ꝑuuli detrimētūſalutis ꝓpter ſubtractioneꝫ ſacramētoꝝ. ſꝫ parētibꝰeoꝝ qͥ hoc non ꝓcurant. Ideꝫ Tho. Guil. dicit ꝙ nōlicet nutricibꝰ iudeoꝝ ꝑuuloꝝ inuitis parentibꝰ baptizare eos. ſed ſi in articulo mortis hoc facerēt: credit ꝙ non peccarēt. Ex his aūt que dicit be. Tho. ⁊p̄cipue in prima rōne. videt̉ ſatis clare elici ꝙ ꝙͣuisbaptizari tales .ſ. n̄ debeāt inuitis parētibꝰ. tn̄ ſi contrariū fiat recipiūt vere baptiſmū. qd̓ mihi placet.ꝙͣuis Pe. de palu. in. iiij. teneat ꝯtrariū. vt pꝫ in t̓ciaparte ti. de baptiſmo. ¶ Qui aūt ſuſceperint fidemſeu baptiſmū ex infidelibꝰ: ſeꝑandi ſunt a parētibꝰ.⁊ ſic intelligit glo. ibi ⁊ bene illud. c. Iudeoꝝ filiosvel filias ne parentū vltra inuoluant̉ erroribꝰ ab eorum ꝯſortio decernimus ſeꝑari. xxviij. q. j. Ubi glo.per baptiſmū em̄ ſoluit̉ ius patrie ptātis. nec tamenpriuabuntur illi paterna ſucceſſione. extra d̓ iudeis.c. Iudei.Capitulum terciū de infidelitate iudeoꝝ ⁊ ritibꝰalioꝝ infideliū. ⁊ de ꝑticipatōne cū eis. ⁊ de exactionibꝰ in eos. ⁊ de ſeruientibꝰ eis.

Rohibet̉ habitatiocū iudeis ⁊ balneatio. Un̄. xxviij. q. j. dicit̉Nullus eoꝝ qͥ in ſacro ordine ſunt aut laīcus azima eoꝝ māducet aut cū eis habitet. aut aliquē eoꝝ in infirmitatibꝰ ſuis vocet. aut medicinamab eis ꝑcipiat. aut ſe cū eis in balneo lauet. Si qͥſqͣꝫhoc fecerit ſi clericus ē deponat̉. ſi laicus excōicetur.Et dicit ibi glo. niſi ſit miſſus ad p̄dicandū eis. exͣ d̓iudeis. Ꝙͣ ſit laudabile. Debēt aūt puniri ꝯtra facientes modo p̄dicto ẜm Ray. Si poſtꝙͣ fuerīt admoiiti ſe non abſtinēt ab hmōi. Guil. tn̄ dicit ꝙͣ ī neceſitate pn̄t emi ⁊ comedi azima iudeoꝝ. Idem videt̉ſentire Hugo de medicinalibꝰ in caſu neceſſitatis cūſcꝫ alius non inuenitur ſufficiens medicus. Hoſtiēẜetiā dicit ꝙ xp̄iani non debēt eſſe vt aſſidui intra domum iudei. nec tāꝙͣ famuli. aut nutrices. aut obſtetrices. al̓s ſi ip̄i xp̄iani nolunt diſcedere debēt excōicari. extra de iudeis. Iudei. Sed extra domū pn̄t eisſeruitia facere ⁊ pn̄t eſſe coloni eoꝝ. extra eo. Multorum. Nota etiā ẜm Hoſt. ꝙ pn̄t xp̄iani iudeos habēin ſeruos. ⁊ emere. extra eo. ⁊ ſi iudeos. non tn̄ debētcū eis morari. ita ꝙ habeāt eos tāꝙͣ familiares. Iudei em̄ (vt dicit Io.) ſunt difficiliores ad cōuertēdi⁊ peritiores ad ſubuertendū ꝙͣ gentiles. Si aūt voluerint fieri xp̄iani ſiue iudei ſiue gētiles non poterunt dn̄i eoꝝ ꝓhibere. x. q. ij. Gue ſunt. Tn̄ ẜm Ray.⁊ Tho. ꝑ baptiſmū non liberant̉ a ſeruitute. ſꝫ remanent ſerui. qꝛ ſeruitus etiam introducta eſt de iurediuino. ar. diſt. xxxv. Sexto. Et ꝑ iuſgentiū. diſtīc. jiuſgētiū. Et ꝑ ius canonicū approbata xij. q. ij. Eccleſiaꝝ. ẜm Poſt. ⁊ Goff. Et addit Ray. ꝙ vbi de bona ꝯſuetudinē non ſolent xp̄iani eſſe ſerui cōſulēduꝫē dn̄o ꝙ in remiſſionē peccatoꝝ ſuorū manumittat.vel ſaltim pecunia mendicata vel ſeruitio ad tēpusp̄ſtito ſe redimat. xij. q. ij. Cū redēptor. Sed qͥa hocconſiliū ē ⁊ piū ſi qͥs contrariū faciat ſcꝫ retinedo talem cōuerſum ad fidem in ſeruitutem vel etiam alteri vendendo non credo ꝙ peccet. quia quod non ē ꝓhibitum intelligitur eſſe conceſſum. argum̄. xiij. q. ij.Ebron. §. ſe. in fi. Sed hoc non reꝑit̉ ꝓhibitū. Hocetiam aſſerit dn̄s Io. do. in libro qui dicitur luculanoctis.A quibus iudei ſuntᵐ. §. j.ꝓhibēdi inter xp̄ianos ꝯuerſantes. Primo ẜm Rayne habeant aliqua officia publica ne occaſionē habeant ſeuiēdi ī eos. vt diſtīc. liiij. Nulla. ⁊ .xvij. q. iiij.Cōſtituit. Ꝙ ſi iudeus talia officia ſuſceꝑit debꝫ eidenegari xp̄ianoꝝ cōmunio donec quicqͥd acceꝑit extali officio ꝑ ꝓuidentiā dyoceſani cōuertat̉ in vſuspauperū ⁊ ip̄e officiū dimittat. Itē nullus fidel̓ pōtaliqͥd congregationi iudeoꝝ vel iudeo vel pagano īteſtamēto relinquere. ⁊ ſi fecerit et iam poſt mortemiudicat̉ anathema. vt. xxiiij. q. ij. Sane. Et intelligēdum videt̉ niſi legaret ad ſubueniēdū magne ueceſſitati. Itē non debēt ꝑ̄mitti iudei nouas erigere ſynagogas. ſꝫ veteres reficere dūmodo ampliores vl̓ p̄cioſiores non faciant ſolito. Et ritus ⁊ ſolēnitatesſuas ſunt ꝑmittēdi facere. extra eo. Cōſuluit. ¶ Itēin diebus lamentationis et dominice paſſionis nondebent in publicum prodire. extra eo. In nōnullisꝘ etiam in die paraſceuen non debent habere hoſtias vel feneſtras apertas. exͣ eo. Quia ſuꝑ his. Itēcogendi ſunt tales habitū deferre cōtinue ꝙ ab alijsmanifeſte diſtinguantur. extra eo. In nōnullis. Itēcogendi ſunt ad decimas p̄diales ꝑſoluendas. extrade decimis. De terris. Ite cogendi ſunt chriſtianosteſtes recipere contra ſe. ſed iudeus non pōt ferre teſtimoniū cōtra xp̄ianū. extra de teſti. c. Iudei ¶ Itē