Druckschrift 
2 (1486)
Entstehung
Seite
228r
Einzelbild herunterladen
 

Capitulum.II.

De obſeruātia / .§. xiiij.porū vel dieꝝ. Nota ſi obſeruet̉ tp̄s vl̓ dies ad aliquid faciendū vl̓ dimittēdū ex naturali puta cauet qͥs ſibi a ſumptione medicine vel minutiōe in fine lunaris. arbores etiā incidit vel plātat ẜm diſpoſitionē lune que multuꝫ oꝑat̉ in iſta inferiora eſtſuꝑſtitioſum nec illicituꝫ. Sꝫ ſi mouet̉ aliquanaturali ſꝫ falſa opinione qꝛ putat aliquos dies fortunatos alios infortunatos ſuꝑſtitioſum ē friuolum. vt ſi qͥs vtit̉ herbis collectis in mane aſcenſionis vel balneat ſe in nocte natiuitatis be. Iohānisbaptiſte. vl̓ in kl̓s non vult aliqͥd dare hmōi: om̄iaſunt vana. Un̄ Augꝰ. xxvj. q. vij. ſic ait. Non obẜuetis dies dicunt̉ egyptiaci aut kl̓s Ianuarij in qͥbꝰcantilene quedā comeſſatōes adinuicē dona donātur que in principio anni boni fati augurio. aut aliquos menſes. aut tꝑa. aut dies. aut annos. aut luneſoliſqꝫ curſum. qꝛ has aūt quaſcūqꝫ diuinationesaut fata aut auguria obſeruat. aut attēdit. aut conſentit obſeruātibꝰ inutilit̓ ſine magis ad ſuinationē ꝙͣ ſalutē tēdit. Un̄ apl̓s. Dies obſeruatismēſes annos timeo ne forte ſine laborauerim invobis Gal̓. iiij. Nota ẜm Nico. de lyra dicunturdies egyptiaci. vl̓ qꝛ illis diebo fuit ꝑcuſſa egyptusplagata. vel qꝛ egyptij pͥmo inuenerunt tales diescauēdos tāqͣꝫ infauſtos. De inueſtigatōe reꝝ ꝑditaꝝ inſpectionē aſtrolabij ꝙͣuis aliqͥs dicat licitūſi fiat abſqꝫ ſuꝑſtitione. tn̄ Hoſt. Guil. Gof. dicūtſimpliciter contrariū ſcꝫ nunꝙͣ eſt licitū. extra eo.Ex tuaꝝDe quibuſdā alijs. §. xv.ꝑſtitionibꝰ primo de mulieribꝰ credētibꝰ ſe cumyana vel Herodiade nocturnis horis eqͥtare vl̓ ſein alias creaturas trāſformari. vt d̓r de his vulgriter dicunt̉ ſtrige vl̓ ianuatice. Dicit cōciliū aquil̓. hec fiūt illuſione dyabolica. Sathanas em̄ diuerſas formas ſil̓itudines creaturaꝝ repn̄tat fantaſiedormiētis hmōi ſectat̉. ſic illudit vt videatur illi eſſe in corꝑe vigilantis qd̓ eſt in ſpū .i. fantaſia dormientis .xxvj. q. v. Ep̄i. vbi in fine. c. dicit̉. Qui credit vel aſſerit poſſe fieri aliquā creaturā aut in melius deteriuſue immutari aut trāſformari ī aliaꝫ ſpeciem vel ſimilitudinē ꝙͣ a deo creatore infidel̓ ē. Etdicit glo. Guil. hoc veꝝ ē poſtqͣꝫ audiuit qͥs ſuꝑ huiuſmodi veritatē credit hec ꝑtinacit aſſeruerittūc ē mortale. Nota de faſcinatione ꝑuuloꝝ dic̄ Petrus de tarā. ſuꝑ epl̓as Pauli. faſcinare dupl̓r intelligit̉. Uno ludificare. cuꝫ .ſ. arte magicavidet̉ res eſt an̄ oculos. Alio malo oculo alicuius inſpici et inde ledi. Sūt em̄ aliqͥ qui hn̄t oculosvrentes reſpicientes ꝑuulos teneros ledunt ita vtcibū ex ſtomacho eijciant nauſeā patiant̉. Et hocẜm naturā poſſibile ē. Aīa em̄ vehemēter affecta immutat oculū. oculꝰ immutatꝰ immutat aerē. aer aūtimmutat tenerē carnē pueri ſic ledit vt cibū euomat. primū in faciente mortale ē. in patiēte nulluꝫ.ſecūdū in agēte peccatū non ē. exquo naturale ē niſi ſtudioſe fieret ad nocendū. Non tn̄ facienda ē aliqua incātatio vl̓ ſuꝑſtitio ad hoc remouēdū. vt faciunt mulieres frequēter. De illis vo clericis altaria induūt lugubribꝰ veſtibꝰ vl̓ ꝯſueta luminariaextinguūt hmoi: ſi faciāt hoc ad imp̄candū alicuimalū ꝓpter priuatū odiū: mortalit̓ peccāt. Et ſil̓r ſidicūt vel dice̓ faciūt miſſā de reqͥem ꝑſona viua vtmoriat̉. Sꝫ ſi fiāt ad hūiliationē priꝰ dicta .ſ. veſtire altaria veſtibꝰ lugubribꝰ vl̓ etiaꝫ expoliare non ēꝓhibitū. xxvj. q. v. Quicūqꝫ. De ſacrificātibꝰ deomoꝝ .ſ. māmona vt diuites fiant. Et de facientibus

ſortilegia aqua baptiſmi. vel oleo ſancto. vl̓ criſmate dicit Guil. talia ſunt enormia ꝓpt̓ idolatriā enormē ſuꝑſtitionē non tn̄ p̄ciſe dicendū eſt eisal̓s non ſit eis ſalus ſi penit eāt. ſꝫ abſoluēdi ſūt. Eſttn̄ hic caſus ep̄alis. ẜm quoſdā incurrit̉ irregularitas etiā ſi occultū ſit. Et idē videt̉ dicenduꝫ de ill̓ qtradūt ſe dyabolo vel ex deſperatione vel vt aliquidobtineāt ab eo etiam ſi inſtrumētū facerēt. ſicut legit̉ de quibuſdaꝫ. De imaginibus aſtronomicis dic̄Tho. vbi ſupra. habet effectū a corporibus celeſtibus ſed a dyabolo. quia neceſſe eſt ibi ſcribi quoſdam caracteres qui naturaliter ad nihil oꝑant̉. Capitulū ſecundū de triplici infidelitate.Einfidelitate nuncīigendū. infidelitas ſit pctm̄ ſic ꝓbat̉.v̓tuti ꝯtrariat̉ viciū: ſꝫ fides eſt v̓tus.infidelitas ē vicium que ei ꝯtrariat̉. Sed huiꝰ declaratione dicit be. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. x. infidelitaspōt accipi dupl̓r. Uno ẜm purā negatōnem. vtſcꝫ dicat̉ infidelis ſolū ex hoc non hꝫ fideꝫ. Et ẜnhoc infidelitas non hꝫ rōnem peccati ſicut in illisnil audierūt de fide. ſꝫ magis habet rōnemſcꝫ talis ignorantia diuinoꝝ ex peccato printis cōſecuta ē. Qui aūt ſic ſunt infideles damnāturqͥdem ẜm illud. Qui non crediderit: ꝯdemnabiturMarci vlti. Damnant̉ aūt tales ꝓpter alia peccata ſine fide remitti non pn̄t. non aūt damnant̉ ꝓpterpeccatū infidelitatis. Un̄ Augꝰ. tractās illd̓ quodait xp̄s. Si non veniſſem locutus eis non fuiſſem:peccatū haberēt. dicit loquit̉ de peccato noncrediderūt ī xp̄m .ſ. infidelitatis. Tn̄ (vt dicūt doc.pie credendū ē ſi qͥs in loco eēt vbi nil audiſſet velaudire poſſet de fide. ſi ẜm rōnem naturalem viueret non implicaret ſe alijs vicijs: deus non deſereret ſꝫ aliquo eum illūinaret ſe vel aliquemad credendū. Cui em̄ vult deus miſeret̉. quem vultindurat. Non ergo inuiti ſunt ſaluādi ſꝫ volētes. ſic̄homo ꝓprij arbitrij volūtate ſerpenti obediens perijt. ita vocāte ſe gr̄a dei quiſqꝫ ꝓprie mētis conuerſion ſaluat̉ di. xlv. De iudeis. Scd̓o accipi p̄tinfidelitas ẜm ꝯtrarietatē ad fidē. qꝛ .ſ. aliqͥs repugnat auditui fidei vel ꝯtemnit ẜm illud Iſa. liij.Dn̄e qͥs credidit auditui nr̄o? Et in hoc ꝓprie ꝑficitur infidelitatis. et ẜm hoc ē infidelitas ſpecialepctm̄. Nec ē ꝯtra qd̓ dicit Damaſcenꝰ .ſ. pctm̄ ēꝯtra naturā. cum hr̄e fidē ſit in natura humana.ſupra rōnem ē dei infuſionē. qꝛ ꝙͣuis hoc ſit tn̄t idē Tho. dicit ī natura hūana eſt vt repugnetdiuino inſtinctui exterioris veritatis p̄dicationi.Sic .n. infidelitas ē cōtra naturā. Orit̉ aūt infidelitas ex peccato ſuꝑbie. Ex ſuꝑbia em̄ ꝓceditvult ſubijcē intellectū ſuū regulis fidei ſano intellectui patrū. Poſſet etiā dici ſicut v̓tutes theologice non reducunt̉ ad cardinales. ſꝫ ſunt priores eisIta vicia oppoſita v̓tutibꝰ theologicis non reducūtur ad vicia capitalia. ſicut oppoſita vicia cardinalibus virtutibꝰ. b. Tho. vbi ſupra. Eſt auteꝫ hocvicium in intellectu: ſicut in proximo ſubiecto. ī voluntate v̓o ſicut in primo motiuo .ſ. ad diſſentiēduꝫab his que ſunt fidei. Eſt autem triplex infidelitasſcꝫ paganoruꝫ. iudeorum. hereticorum. Et paganineutrum teſtamentum recipiunt niſi quia ſamaritani tm̄ quinqꝫ libros Moyſi. Saraceni aliquas cerimonias legis. Iudei vetus teſtam entum qͣꝫtumad corticem. Heretici vtrūqꝫ teſtamentum cōmuniter recipiunt ſꝫ falſe exponūt. Itē nota ẜm Tho.ibidem ꝙͣuis opera infidelium que ſunt de genere