¶ Capitulū.II.
Nec poſſunt parentes aut curatores bona retrahere que poſſent ſi illa bona vouiſſet quia non poteſttalia ſine illis alienare niſi ſeipſum alienando quiaquedā cum vniuerſitate tranſeūt que al̓s non tranſirent. Idem eſt ſi impubes intrauit nec ꝑſona eiꝰ retracta fuit qꝛ nec bona retrahi pn̄t. Si aūt hn̄s vſuꝫratōnis nō habeat parentes aut tutoreꝫ aut curatorem. ⁊ voueat res ſuas nō ſe deo: licet in homineꝫ nōpoſſet alienare tn̄ videt̉ ꝙ in deū poſſit niſi ꝙ ſi īueniatur leſus aut deceptus notabiliter pōt reſtitui. Etnota ꝙ ſi impuberes intrent religionē. parētes vl̓ tutores pn̄t votum irritare vſqꝫ ad annum ⁊ diem a tēpore ſcīe ꝯputandū ſi volūt. vlterius aūt nō poſſuntEt licet Hugo. dixerit ꝙ ſtatim cum malicia ſuppletętatem poſſit ſe vouere deo ſicut ⁊ dare dyabolo. tamen ꝯtrariū tenent coīter canoniſte. Item cū impubes habꝫ pr̄eꝫ. pr̄ pōt reuocare ip̄m a religione. nō autem mr̄ nolente pr̄e. pr̄e aūt mortuo tūc mr̄ ⁊ auia ſihn̄t tutelā eius vt qꝛ nō tranſierūt ad ſcd̓a vota. quiatūc nō pōt cū ꝑdat tutelā ſꝫ tutor pt̄. Sꝫ ſi impubesintret religionē vel emittat votū ſimplex aut ſolēneinſcio pr̄e vel inuito ſi pr̄ reuocat an̄ annū ⁊ diem anpuer pꝰ pubertatē teneat̉ intrare: dubitat̉. Et videt̉ꝙ nō Numeri. xxx. Pr̄e irritante votuꝫ puelle ī etatopuellari ip̄a āmodo voto nō tenet̉ Tho. ꝯtra. qꝛ exqͦhabui vſum ꝑfectū liberi arbitrij qͦ ad deū eſt obligatus. Illud aūt Nūeri intelligit̉ in puella nō habente vium rōnis vel dū eſt in pupillari etate. vnd̓ etſeruus re tractꝰ a dn̄o de religione. poſtea ſi fiat libertenet̉ redire ⁊ ꝯiunx retractꝰ ab vxore ip̄a mortua tenetur redire. hec Pe. vbi ſupra. ¶ Tercio filijfamil̓.poſt annos pubertatꝭ pn̄t qͣꝫtum ad ea q̄ ꝑtinent adꝑſonam ſuam vouere. ⁊ tenent̉ implere etiam inuitisparētibꝰ puta de ingreſſu religionis vel ꝯtrahē mr̄imoniū. ⁊ hmōi. Sꝫ ꝙͣtuꝫ ad ea q̄ ꝑtinent ad diſpēſationē domeſticā nō pn̄t ſine ꝯſenſu pr̄is puta de elynaPe. Tho. De peculio tamen caſtrenſi vel qͣſi: poſſūt⁊ vouere ⁊ tenētur implere inuitꝭ ꝑentibꝰ ẜm Pe. depal̓. ¶ Quarto ẜui qͥ ſunt in ptāte dn̄oꝝ ꝙͣtuꝫ adſonaīes oꝑatōes nō pn̄t votū obligatoriū facē̓ ꝯͣ vluntatē ip̄oꝝ de ingreſſu religionis ⁊ ꝑegrinatōis ethmōi ꝑ q̄ ſb̓traheret̉ ẜuitꝰ eoꝝ Tho. pn̄t tn̄ vouē ꝯtinentiā nec dn̄i pn̄t tale votū irritare. ẜm Pe. de pal̓.Quinto clerici beneficiati nō pn̄t vouē ꝑegrinationem aut aliud ꝑ qd̓ habeant relinquere eccleſiā ſine licentia p̄lati ſui. de ꝯſe. di. v. c. Nō oportꝫ. ⁊ extraeo. Magne. niſi votū religionis qd̓ poſſunt facere ſine licentia p̄lati ⁊ tenent̉ factū implere. etiaꝫ ꝯtradicente ep̄o. Uota etiā abſtinētie ⁊ or̄onuꝫ tenent̉ implere Ray. ⁊ Pe. de pal̓. Inno. v̓o dic̄. ꝙ ſi vouet aliqͥd qd̓ nō hꝫ eum impedire a religiōe ⁊ ob̓ia p̄lati ſudꝫ illud ẜuare vt dicē aliqͦs pͣs. Pet̓. aūt de pal̓. dic̄ ꝙſi religioſus votum emittit: tenet̉ implē niſi p̄latꝰ irritet illud votū. Ricar. v̓o ordi. mīo. dic̄ ꝙ religioſꝰnō pt̄ vouē etſi vouet ꝙ nō tenet. Rō eſt. qꝛ penſatahūana fragilitate ⁊ religionis onere nō pt̄ ſe ad aliquid vltra ſuam ꝓfeſſioneꝫ obligare quod poſſit implere ſine qͣlicūqꝫ piudicij periculo obſeruatōnis cuiuſſibet eoꝝ q̄ ex ſua ꝓfeſſione tenet̉ et abſqꝫ periculoreddendi ſe oneroſum interdum p̄lato ſuo vel alicuiex fratribus ſuis. Item quia tante altitudinis ē religionis votum ꝙ om̄ia alia in ipſum cōmutari poſſunt. ⁊ ideo eccl̓ia ꝯſiderans. hanc altitudineꝫ religionis ⁊ humanaꝫ fragilitatem voluit auctoritate deiad religionis votum nullum aliud poſſe ſuꝑaddi ꝓpter periculum tranſgreſſionis vitandum. Ad hͦ etiam faciunt iura. xxxiij. q. v. Noluit. ⁊. xx. q. iiij. Bonacho. in glo. hec ille. Tutius v̓o qd̓ dicit Tho. ⁊ Pe.Et noͣ ẜm Pe. de pal̓. ꝙ in oībꝰ his caſibꝰ ī qͥbꝰ pōt votum irritari qͦuſqꝫ votū irritet̉ ꝑ eū qͥ pōt. votum te-
net ⁊ obligatur. poſtꝙ aūt fuerit irritatum nō tenetur vouēs ſeruare. īmo nec debet ꝯtra voluntatē irritantis. Iteꝫ nota ꝙ ē dr̄ia int̓ irritatōeꝫ ⁊ diſpenſationē. Nā irritatio pōt fieri ſine cā ⁊ ad libitū irritantis. ſic̄ vir ad libitū irritat votuꝫ ꝯiugꝭ ita ꝙ nec ipſepeccat irritādo qꝛ nemī facit iniuriā qͥ vtit̉ iure ſuo:nec illa votū omittēdo cū fuerit inefficax a pͥncipio.Sꝫ diſpenſatio in voto nō fit ꝓpter inefficaciā votiꝓpter aliā cām. vn̄ requirit̉ nonſolū aucͣtas ī diſpēinte ſꝫ etiam cauſa ex ꝑte diſpenſati .ſ. neceſſitas velvtilitas eiꝰ vel reipublice in om̄i genere diſpenſatōis⁊ in oī diſpēſante. etiaꝫ papa. qꝛ nec Petro nec alteriꝯmiſſa eſt auctoritas ſeu ptās in deſtructōeꝫ ſꝫ in edificatōeꝫ. qd̓ eſt verum in ꝓpoſito quia voti obligatōiuri naturali ⁊ diuino innitit̉. Nam in his q̄ nō ſuntmala niſi qꝛ ꝓhibita iure poſitiuo ad libitū abrogare poteſt. ⁊ per ꝯſequens ad libitum in illis diſpenſare. hec Pe. de pal̓.e redemptōne.§. vij.ꝯmutatōne ⁊ diſpenſatōne votoꝝ. Nota prīo. qꝛ redemptio ⁊ ꝯmutatio voti vident̉ differre ſic̄ emptio⁊ ꝑmutatio. qꝛ in primo requirit̉ p̄ciū in nūerata pecunia. vn̄ ſi ille qͥ vouit ad ſanctu Iacobū ire habetilluc hoſtes ⁊ nō v̓ſus Romā liberet̉ a ꝑegrinatōne.ſct̄i Iacobi. ⁊ obliget̉ ad viſitandū limina apl̓oꝝ: cōmutatio eſt. Si ꝟo impeditꝰ ire abſoluat̉ et p̄cipiat̉ſibi dare tātū ꝓ deo qͣntū erat expenſurꝰ cūdo ⁊ redeundo: redemptio ē. q̄ etiā dꝫ eē iuſti p̄cij ⁊ eqͣlis. exͣ eo.c. Magne. hec Pe. de pal̓. Sꝫ inter diſpenſatōeꝫ ⁊ cōmutatōeꝫ Tho. dicit hāc eē dr̄iaꝫ. qꝛ ſi abſolute det̓minet p̄latꝰ aliqd̓ votū nō eē ſeruandū: erit diſpēſatio voti. Si aūt ꝓ hͦ qd̓ obſeruandū erat aliqͥd aliudimponit̉: dr̄ ꝯmutatio voti. vn̄ maius erit diſpenſatio ꝙͣ ꝯmutatio. Utrūqꝫ pn̄t p̄lati eccl̓ie vt declarabitur. hec Tho. ſcd̓a ſcīe ꝯmutatōne.viij.voti. Nota primo. ꝙ auctoritate iuris in votū religionis om̄ia ꝯmutant̉ etiā ſine diſpenſatōe: qꝛ tanꝙͣ ꝑfectuꝫ alia includit. Un̄ ſiquis ex voto emiſſo ad artiorem religionē intrandū nō eēt obligatꝰ ad ꝓfitendum nec ad remanēduꝫ ſꝫ ſolum ad intrāduꝫ ⁊ experiendū ſic̄ freq̄nter ꝯtingit: liceret tali vouē ⁊ ad vouendū inducē laxiorē religionē ad ꝓfitendū ⁊ remanendū qꝛ primū votū tanqͣꝫ tꝑale includit̉ in ſcd̓o taqͣꝫ in ꝑpetuo. Et plꝰ eſt experiri ⁊ ꝓfiteri laxiorē ꝙͣ ſilum tm̄ exꝑiri artiorē. Un̄ decretalis q̄ dicit imponēdam pnīam ꝓfitēti laxiorē pꝰ votū artioris. de re. iuQui poſt votū. li. vj. intelligit̉ de illo qͥ vouit aīo remanēdi qͥ tenet̉ remanere. vn̄ talis vſqꝫ ad ꝓfeſſiōeꝫin religione laxiori ſi eā intraret eſt in mora votū implendi. cuꝫ de iure ⁊ de facto poſſit ⁊ debeat redire adartiorem. poſt ꝓfeſſionem aut abſoluit̉ nō qꝛ plꝰ ferit qͣꝫ vouerat. ſꝫ qꝛ votum ſolenne de re minori deregat voto ſimplici de re etiam maiori. ¶ Nota ſcd̓oꝙ licet vota ꝑſonalia ꝯmutent̉ in religionē quia vebo ꝯmutandi vtit̉ decre. de votis. c. Scripture. vl̓ ſouātur ꝑ ꝓfeſſionē. ⁊ etiam realia quo ad ꝑſonam. nōtn̄ qͦ ad monaſteriuꝫ. ſicut nec debita qͣꝫdiu aliquis ēnouitius excuſat̉ a voto ꝑſonali. puta ieiuniorum ⁊hmōi. nō autē a reali. puta de dando elemoſynā. immo ꝑ ſe debꝫ ſoluere debita. Sꝫ ꝑ ꝓfeſſionem qua bonis cedit ⁊ mundomorit̉ vota ꝑſonalia extinguunt̉.ſed ⁊ realia debita in monaſterio tranſferunt̉ ꝙ obligat̉ ſicut heres .ſ. nō vltra valorē bonoꝝ que recepitmonaſteriū de illo ſi fecit inuentariū vel ſi non fecitex igͦrantia iuris ſic̄ nec quicūqꝫ aliꝰ heres. ¶ Itemnoͣ tercio. ꝙ qn̄ votū eſt reale ſpāle. puta ꝙ aliqͥs vouit equū ſuū determinatū deo tūc ip̄e quideꝫ nō pōt