.XI.¶ Titulus
deo pͥncipal̓r ⁊ finalit̓. lꝫ fiat aliqn̄ in manu hominisvn̄ ſi aliquis ꝓmittit alicui ꝙ intrabit religionē. nōilli ſꝫ deo facta ē obligatio. vn̄ dei ē remittere nō illiꝰItē ſi aliqͥs ꝓmittit intrare religionē ad reqͥſitionēalicuiꝰ illo nō requirēte intrare nō tenet̉. ſꝫ illo mortuo vr̄ ꝙ tenet̉ niſi ꝑ modū ꝯditionis dixerit: ſi me requiſierit ⁊cͣ. Sꝫ ſi dixerit ꝓmitto intrare qn̄cūqꝫ mereqͥſieris. vr̄ ꝓmiſſio in diē. vn̄ illo mortuo nō plꝰ hͦdilatōnē. qꝛ nō expectat̉ requiſitio. Itē ꝓmiſſio hōifacta metu iuortis ſue vel filij nō obligat cū effectu.Sed ꝓmiſſio facta deo etiā metu mortis. ſic. qꝛ deusiuſte mortē infert. nec tenet̉ nō inferre nec intēptatāab alio ꝓpulſare. vn̄ ſicut ꝓmitterē dare alicui vt meliberaret a morte in caſu in qͦ nō tenet̉ puta medico:obligarer. ſic qͥ ꝓmittit deo. ff. ꝙ metꝰ cā. l. iij. ¶ Nota ſexto ꝙ requirit̉ deliberatio .ſ. ad ſe obligandū. vn̄dr̄. deliberatōe ⁊cͣ. qꝛ votū ſubitū nō obligat ad pctm̄ꝑfectū. nec ad bonū ꝑfectū. Uota autē q̄ fiunt a mulieribus in partu vel in infirmitate vel viroꝝ in quibuſcunqꝫ anguſtijs ꝓprijs vel ſuoꝝ aut turbatōne. ſihabuerint tales intētionē obligādi ſe deo cogitātesetiā de cā q̄ mouebat eos ad vouenduꝫ .ſ. infirmitatevel ꝑiculo. ⁊ de fine .ſ. euaſione ꝑiculi ꝓpter qd̓ euitandum vouebāt: tenēda ſunt. Idē Tho. Si autē dubitant vtꝝ intēderint ſe obligare tutiꝰ eſt ꝙ īpleant.ẜm Tho. ¶ Itē nota ꝙ qui iratꝰ patri vel mgr̄o velbene potatꝰ vouet vl̓ iurat intrare religionē ꝙ nō tenetur. qꝛ qd̓ calore iracundie fit ꝓ nō facto hr̄i debꝫ.qd̓ veꝝ eſt ſi ſic fit ſubito ꝙ nō feciſſet ꝑ deliberationē ⁊ ſnīam rōnis q̄ nō requirit magnā morā tꝑis. Sqn̄ ſciens qͥd iurat vel vouet: hͦ agit. tenet̉ niſi cum eodiſpenſet̉ rōne minꝰ plene deliberatōis. Sic̄ etiaꝫ qͥcalore ꝯcupīe īflamatꝰ aūt bn̄ potatꝰ n̄ tn̄ ebriꝰ iuratvxorē ducē ꝯpellit̉ eā ducē niſi oīno ebrius eſſꝫ. Cōfirmat̉ ꝙ dictū eſt ꝑ ſeq̄ntē rōnē. Sicut em̄ requirit̉deliberatio ad votū. ſic ad pctm̄ mortale. ⁊ tn̄ lꝫ iratꝰaut potatꝰ occidat hoīem excuſat̉ a tāto ſꝫ nō a totoquin ſit mortale exqͦ ſic nō fuit exͣ ſe qͥn ſciret qd̓ faceret lꝫ ſtatim poſtea peniteat ⁊ nollet feciſſe qꝛ eſſe ſtatim penitentē de pctō bene arguit ꝙ illud nō ſit factum ex hītu ſꝫ nō arguit ꝙ nō ſit factū ex electōne lꝫpaſſione turbāte iudiciuꝫ rōnis. Illa gͦ deliberatiotꝑis vel etatis q̄ ſufficeret ad obligandū dyabolo ꝑpctm̄ mortale ſufficit ad obligādū deo ꝑ votū. Tho.i ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxviij. dicit tria ꝯcurre ad eſſentiā voti .ſ. deliberationē. ppoſitū voluntatis. ⁊ ꝓmiſſionemdeo: q̄ etiā ſolo corde fieri pōt. Expreſſio autē ꝑeſt ad bene eſſe. Et gloſa ſuꝑ. ca. Lr̄aturā. exͣ devo. redemptis. dicit ꝙ cū nō interuenit intentio obligandi ſe nō eſt obligatꝰ. ¶ Nota ſeptimo ꝙ vt dic̄Tho. in qd̓libet. iij. ſi quis ex certa cā ꝓ aliqͣ hora impediret aliquē intrare religionē poſſit aliqn̄ excuſari a pctō. Sed ꝙ quis impediat hoīem ne vnqͣꝫ poſſitintrare religionē eſt ſpūiſctō reſiſtere qꝛ ꝓpoſitū intrandi religionē eſt a ſpūſctō. xix. q ij. Due. vn̄ nō ſolum ꝑentibꝰ ſꝫ oībꝰ alijs inducentibꝰ ad iurandū velvouendū ſe nō intraturos religionē eſt pctm̄ mortale. hec omnia Pe. de pal̓. in. iiij. diſtinet. xxxviij. Dicitetiam Pe. de pal̓. ꝙ ille qui impedit votum implerab alio de ingreſſu religoinis ſi licite hͦ facit vt paterꝓpter neceſſitatē vel vt traheret ad meliorē religionē vel ꝓpter ſuū ꝓfectū ſpūalem nō peccat: nec tenet̉ad aliquā emendā. ſi autē illicite tunc nō ſufficit vttantā inſtantiā faciat de reducēdo quātā fecit in retrahendo ſꝫ equiualentē. vel ſe loco eius reddere debet. ſicut ſi ſuo ꝯſilio furtū factū eſt al̓s nō fiendumnon liberat̉ furē monendo de reſtitutione: ſꝫ tenet̉ deſuo equipollens reddere. Quidā tn̄ intelligunt hocvt Scotus qn̄ iā fuiſſet religionē ingreſſus .ſ. ꝙ tenetur ſi nō poteſt illū reducere quē eduxit: nec aliū eqͥ-
ualentē. tunc ipſe tenet̉ intrare ſi pōt.De diuiſione votiNota ẜm mgr̄m ſnīarū in. iiij. ⁊ Ray. q. j. qͣꝫuis alioordine ponat. ⁊ Hoſti. ꝙ votoꝝ aliud cōe ſeu neceſſitatis. Aliud ſingulare ſeu volūtatis. Uotū cōe ⁊ neceſſitatis qd̓ īproprie dr̄ votū ē de his q̄ ſunt neceſſaria ad ſalutē ⁊ ad q̄ quis al̓s tenet̉. Et ſic iſto modoꝓmiſſio q̄ fit in baptiſmo de credēdo ⁊ dyabolo abrenunciādo large dr̄ votū. ⁊ in hmōi pōt vnꝰ aliū olligare ignorātē vt patrinꝰ pueꝝ quē tenet ad baptiſmū. Tenet̉ em̄ baptiſatꝰ ⁊ cogit̉ ſeruare fidē ī adultaetate quā ꝓ eo patrinꝰ ꝓmiſit. Et hmōi votū ꝯmunqn̄ nō eſt ꝓpriū ⁊ exp̄ſſum ſꝫ ſolū ritus ſuſceptiuꝰ ſacͣmēti. ſicut ī baptiſmo. trāſgreſſio eius nō vr̄ eſſe aliaſpēs pctī ſꝫ circūſtātia aggrauās pctm̄. Eodē em̄ genere .ſ. pctī plus peccat fidel̓ ꝙͣ infidel̓. Sed ſi ē votuꝫꝯmune exp̄ſſum ꝑ modū ꝓprie ⁊ ſingularis obligationis tunc mutat ſpēm vt ſi quis voueat vel iuret nonamplius fornicari. nō ſolū peccat pctō luxurie fornicando ſꝫ etiā pctō ꝑiurij vel fractionis voti. nam ẜmdoc. circūſtantia aggrauās q̄ ꝑ ſe ⁊ nō ex ſuppoſitione primi importat deformitatē mutat ſpēm vel addit nouā ſpem pctī. Fractio autē voti de ſe hꝫ deformitatē. qꝛ etiā in re ad qua quis al̓s nō tenet̉. IdemTho. Un̄ ⁊ votū ſingulare facit de nō pctō pctm̄. gͦ ⁊ꝯmune mutat ſpēm factū .ſ. ꝑ modū ſingularis obligationis. Uotū vero ſingulare ⁊ voluntatis ē de hisq̄ ſunt ſuꝑerogationis ad q̄ quis al̓s nō tenetur. ⁊ inhmōi votis nō pōt vnus aliū obligare niſi ꝯſentiat.vnde mr̄ qͣꝫtūcunqꝫ voueat ꝓ puero infirmo ꝙ ieiunet nō tenet̉ ieiunare niſi ꝯſentiat cū habeat legitimam etatē. Filius etiā quē pater poſuit in religionecū ad annos diſcretionis venerit niſi ꝯſenſerit poteſexire. Et ſic loquit̉ canon. xx. q. j. Sicut qui. Subdiuiditur auteꝫ iſtud. qꝛ voti ſingularis aliud ſimplex.aliud ſolenne. Uoti autē ſolennis aliud eſt qd̓ ſolennizatur ꝑ ꝓfeſſionē approbate religionis. Aliud qd̓ſolennizat̉ ꝑ ſuſceptionē ſacri ordinis .ſ. ſubdiaconatus. ⁊ ſupͣ. De his aget̉ infra in. iij. ꝑte. Omne autemvotū qd̓ nō eſt ſolenne eſt ſimplex ſiue illud fiat publice ſiue pͥuatim ſiue ore ſiue tm̄ corde. Uoti autemſimplicis aliud ꝯſiſtit in faciēdo vt cum quis vouetorare. ire ad ſanctū Iacobū. ⁊ hmōi. Aliud in nō faciendo. vt cū quis vouet nō ꝯtrahere mr̄imoniū. Dequo eſt dubiū vtrū qui ſic vouet poſt mr̄imoniū cōtractum poſſit debitū petere. qꝛ ſi ſimplicit̓ vouiſſetcaſtitatē non poſſet. Et aliud videt̉ vouere caſtitatēaliud vouere nō ꝯtrahere mr̄imoniū. qꝛ ſcd̓s ſcꝫ vouens nō ꝯtrahere fornicādo nō frangit votū. Primꝰecontra quia vouēdo vnū vouet qd̓ implicat̉ in illo.At qd̓cunqꝫ hoꝝ votoꝝ aliud eſt ꝯditionatū. vt cumquis vouet ieiunare ſi liberet̉ ab infirmitate. ⁊ taletenet̉ implere adueniēte ꝯditione ⁊ nō aliter. Aliudabſolutū. vt cū ſimpl̓r vouet aliquid factuꝝ vel nonfactuꝝ ſine aliqͣ ꝯditione vel ſine aliqͣ determinatione tꝑis. ⁊ tunc tenet̉ ad ſtatim qn̄ cōmode pōt implere. vnde qͥ vouit intrare religionē tenet̉ ſtatim intrare qn̄ cōmode pōt: nec ſufficit ꝙ intret in fine vite. ꝙ̄qn̄ ſic vouit ſcꝫ intrare religionē. reſiduū vite ſue deodedicauit. ſicut qui vouet certo die. illa die tenet̉ .ſꝫcut ſi aliquis ꝓmiſit ꝯtrahere cū quadā. non ſufficitſemel ꝯtrahere ante mortē. qꝛ ad hoc fit mr̄imoniuꝫvt ſimul cōuiuant. Si autē ꝓmiſit dare ꝓ deo aliqͥd.⁊ hmōi. videt̉ ꝙ ſufficiat hoc ſemel facere ante mortem niſi rō alia pactū reformet. quia qui ꝓmiſit aliquid ſine die licet ſtatim teneat̉ non tamē ad ſtatimnec qn̄ primo pōt cōmode niſi ab illo cui ꝓmiſit: reqͥratur. ſꝫ poteſt requiri ꝙͣcito cōmode pōt ſoluere. etextunc eſt in mora. Cū autē dicat ſcriptura ex ore dei