Titulus
ꝙ in mercibꝰ. xx. ſolidorū nō accipient de lucro vltravnū ſolidū. vel qd̓ nō vendēt de materia ſic ꝑata veꝙ nō trahēt petias pāni vltra tātū ⁊ hmōi. ¶ Quarto pōt ꝯtingere ſi iurat̉ ꝙ alijs eſt dānoſum. nam tale iuramentū nō eſt obligatoriū vt ſi iurēt ſutores qcerto tꝑe nō laborabūt et hͦ vt ꝓpter raritatē cariusvendāt. vel carnifices ꝙ nō p̄parabūt carnes niſi adcertū numerū. vel aliqui opifices ꝙ non oꝑabunt̉ ꝓminori p̄cio qͣꝫ tāto ⁊ hmōi. Hec iuramēta qͣꝫuis noſint obligatoria tn̄ nō expedit vt ꝙ ꝓpria aucͣte ꝯtriueniat̉ vel ſibi remittant ſꝫ ꝙ aucͣte ep̄i reuocent̉. vepotius denūcient̉ ea nō tenuiſſe. vel dic ꝙ ſufficit auctoritas ꝓpria qn̄ fuit iuratuꝫ de eo qd̓ eſt manifeſtepctm̄ vel maioris boni impeditiuū. hec Guil. Itemnota qn̄ multitudo iurauit aliqͥd facere vel nō facere. cū q̄rit̉ vtrū aliquibꝰ ꝯͣueniētibꝰ poſſint alij licitoꝯͣuenire? Rn̄det Guil. ꝙ ſi abſolute ⁊ in oēm euentūiuratū ē qͥlibet tenet̉ ſeruare cū .ſ. nō ſit de ſe illicitūqd̓ iuratū eſt. Si v̓o ſub ꝯditōe vel ob determinatācām. puta ſi alij ſeruarēt ⁊ hmōi nō tenent̉ niſi extāte ꝯditōe. ar. xxxij. q. viij. Nonſolū. extra d̓ ꝯdi. appo.c. verū. Un̄ ſi oēs alij vel pl̓es nō ſeruāt in hͦ caſu abſoluti vident̉ alij. Si v̓o pauci ſūt qͥ nō ſeruāt recurrendū eſt ad intentōꝫ iurātiū. videlꝫ ſi intendebāt ꝙqͦcunqꝫ nō ſeruāte ipſi nō tenerent̉ ⁊ tunc nō tenent̉.Aut ſolū ſi multi eēt qͥ nō ſeruarēt. ⁊ tūc tenēt̉. Ꝙſi de intentōe neſcit̉. tutius eſt ſeruare. hec Guil.De iuramēto quod §. v.quis facit de parēdo mādatis alicuiꝰ quō ſit intelligendū. Circa hͦ Nico. ſy. colligit talē diſtinctionē exverbis Inno. Aut eī iuramentū fuit general̓r p̄ſtitūde parēdo mādato alicuiꝰ. Aut ſpecifice ⁊ determīate: ſꝫ orit̉ expoſt facto dubitatio ſuꝑ intellectu ⁊ int̓p̄tatōe eius. In pͥmo caſu dicit ꝙ nō extēdit̉ iuramētū niſi ad ea de qͥbꝰ cogitatū fuit vel dꝫ merito cogitari. vt in. c. Quintauallis. eo. ti. Refert etiā aliosdicere ⁊ n̄ male ẜm eū nō ſufficeret ſi iurās dicat egonō cogitaui ꝙ tu hͦ mihi p̄ciperes dūmō pena nō excedat culpā īmo oīno p̄t p̄ciꝑe qͣtenus culpa patit̉ niſi ſit ꝯͣrius. vt in. c. Quintauallis. vel ꝙ nō ſit ꝯͣ pͥusiuramentū illud qd̓ imponit̉. Dr̄ em̄ ſummarie in. c.Ueniēs. eo. ti. ꝙ ſi alicuiꝰ mādato iuraui parere: aliqͥd mihi p̄cipit ꝯͣ iuramentū ꝑ me prius licite factūillud ſeruare nō teneor vel etiā niſi eēt tale qͥd illudqd̓ mādat̉ qd̓ ẜm cōem eſtimatōꝫ nūqͣꝫ iuraſſet ſi credidiſſet ſibi illud mādari. ar. in. c. petitio. e. ti. In ſecundo caſu pͥncipali dicit ꝙ in ꝯſilio aīe ſue ſeu in foro pnīali ẜm intentōꝫ iurātis eſt interp̄tandū. Sedin iudicio ſeu foro ꝯtentioſo recipit interp̄tatōꝫ ẜmius. vt in. c. Ueniētes. e. ti. Qualit̓ aūt ius interp̄tabit̉ vide. xxij. q. v. humane. Et. c. ex lr̄is de ſpon. ⁊. ca.tua. Et ꝑ hͦ determinat̉ qō qͣ q̄rit̉. Cū clericus ſtaremādato ep̄i iurat ⁊ ep̄s p̄cipit ei vt reſignet bn̄ficio ⁊nō appellet certe exqͦ nō erat veriſil̓e hͦ intēdere poterit nō obſtāte p̄cepto appellare nec opus ē petereabſolutōꝫ ſeu relaxatōꝫ iuramēti cū iuramētū nō extendat̉ vltra ꝯſenſū iurātis. Firmat Io. an. in. c. vnico. de cōmo. vbi dicit ꝙ generalis renūciatio caſuuꝫfortuitorū nō validat̉ iuramēto ex defectu cōſenſus.Itē ꝑ hͦ decidit̉ alia qō cū videlicet qd̓ inratū eſt obſeruādo nō obuiet pͥori iuramēto ſꝫ al̓s ſolēniter ꝓmiſſio. Ꝙͣuis em̄ Inn. dicat ꝙ ſeruādū ſit iuramētūet de ꝓmiſſo dꝫ aliter ſatiſfacere. Hoſti. dicit ꝯͣriū allegans pl̓es rōnes. ar. xxij. q. v. Iuramēti. Anto. dic̄ꝙ ſi pͥma ꝓmiſſio ē p̄ciſa vt qꝛ eſt obligatio dādi nōartaret̉ ad p̄ceptū in ꝯͣriū qd̓ quis iurat ſeruare niſiꝑs de alio ꝯtētaret̉ cui facta ē ꝓmiſſio. Sed ſi nō eſſet p̄ciſa obligatio nec in obligatiōibꝰ facti in quibꝰꝑs p̄ciſe nō obligat̉ ad factū ſꝫ ad intereſſe: tūc qꝛ p̄t
implere primū ⁊ ſcd̓m debet iuramentū ſeruare. vt ſivni ꝓmitto tradere aliquā rem: poſtea eandē rem ateri ꝓmitto ⁊ iuro: teneor ſeruare iuramentū qꝛ poſſum ſeruare iuramentū tradēdo rem ⁊ ꝓmiſſū ſatiſfaciēdo ſcd̓o de intereſſe ⁊ hanc dicit putare fuiſſe demēte Inno. in ſupradicta ſnīa eius. Sꝫ Nico. ſy. tenet ꝯtrariū. videlicet ꝙ ꝑ iuramentū ſeq̄ns in qͣ aliqͥd ꝓmiſit nō p̄t qͥs infringere ꝓmiſſione pͥus ſimpl̓rfactā licitā vt obſeruet iuramētū. ⁊ ſic ꝯcludit ꝙ obligat̉ qͥs ad factū illud implendū qd̓ licite ꝓmiſit ſiue ſit ꝓmiſſio ſimplex ſiue iuramento firmat de iurediuino ⁊ canonico. de pac. c. j. ⁊ xxij. q. v. Iuramenti.Nec ſufficit ſatiſfacere qͦ ad intereſſe .ſ. aliud dandoetiā ſi iurauit poſtea aliqͥd qd̓ habꝫ impedire ſimplicem ꝓmiſſione. qꝛ nō tenet̉ illud ſeruare. Inno. etiāvidet̉ ſibi eſſe ꝯͣrius in. c. Sicut. de ſpon. vbi dicit ꝙſi quis ſimpl̓r ꝓmiſit ꝯtrahere cū aliqua ⁊ poſtea ideꝓmittit alteri mulieri ⁊ iurat ſcd̓m nō primū ꝯͣctūꝙ tenet̉ potius prime qͣſi nō valeat iuramentū ꝯtraꝓmiſſionē alteri factā. Cū dn̄s facit iurare ſuos ſubditos ꝙ dicent ei ſi quē ſciuerint vel audierint ſurripuiſſe aliqͥd de rebꝰ ſuis. Dicit Guil. Eirca hͦ credodiſtinguēdū. ꝙ ſi talis dn̄s cōiter habet̉ truculētuset ferus nō tenent̉ ſeruare. qꝛ illicitū fuit qd̓ iuratūeſt. Si aūt credit̉ ⁊ habet̉ māſuetus ⁊ nō niſi rōnabiliter ꝓceſſurꝰ tūc ſubdiſtinguēdū. qꝛ aut ſūt tales q̄ꝑtineant ad cuſtodiā eius qͥ ſic iurauit ſeruare debetputaſi quis viderit furē aſportantē res q̄ eius cuſtodie ꝯmēdate ſunt: pōt ꝓſequi res furtiuas al̓s tenereſtituere. Si aūt nō tenet̉ ad cuſtodiā illarū rerumtunc ſi nō p̄t ꝓbare nō debet reuelare niſi talibꝰ ꝑſonis q̄ pn̄t ꝓdeſſe ⁊ nō obeſſe. ⁊ ſi alio mō iurauit nō fuit licitū iuramentū nec ꝑ ꝯn̄s obligatoriū.De iurādo ſeruareᵐ. §. vl.ſtatuta alicuius eccl̓ie vel ciuitatis. Circa qd̓ ſic diſtinguit Io. an. Aut qͥs iurat ſeruare ſtatuta editaet tūc ex vi iuramēti nō tenet̉ ad ſtatuta q̄ poſtmodūfiunt. vt in. c. Clericus. e. ti. Aut iurat ſeruare editaet edēda. ⁊ tunc tenet̉ ad futura. ⁊ hͦ niſi ibi eſſent aliqua illicita. qꝛ ad illa n̄ tenet̉. vt in. c. pͥmo. e. ti. li. vj.Si em̄ ſciebat aut credebat aliqua ibi eſſe illicita: temere illud iurauit: nec tn̄ obligat̉ ad obſeruantiā. ſineſciebat nō peccauit in iurādo. ⁊ intelligit̉ d̓ licitisobligatio non de alijs. Aut talis iurauit ſimpl̓r ſeruare ſtatuta nō exprimēs edita vel edēda. ⁊ tunc ẜmIo. an. ⁊ Fran. tenet̉ ad edita ⁊ edenda. Qd̓ dictumnō placet Nico. ſy. ex eo ꝙ ꝓpter mētū ꝑiurij iuramētum eſt grauius p̄iudicij ⁊ ſtricte interp̄tatōnis. ⁊ iōnō eſt extendendū ſꝫ potius reſtringendū vt nō ꝯprehendat qd̓ ex lata verborū ſignificatōne ꝯp̄henderepōt. vt in. c. Ad nr̄am. et. c. Quītauallis. e. ti. qd̓ vultArchi. Poſſet tn̄ diſtingui. ꝙ aut ſtatuta q̄ poſtmodum fiunt nō ſūt multū p̄iudicialia. ⁊ tunc extendit̉iuramentū ad illa. Aut ſūt grauis p̄iudicij ⁊ ad illanō extendit̉ iuramentū. vt. c. Felic̄. de penis. li. vj. vbhabet̉ ꝙ publicatis bonis alicuiꝰ ſimpl̓r nō veniūtbona futura ⁊ hͦ ꝓpter grauitatē p̄iudicij. Si aūt talis qui iurauit ſeruare edita ſtatuta poſtea ꝓmittitꝑ illud iuramentū qd̓ prius fecit ſeruare edēda nonaliter iurādo exvi iuramēti nō tenet̉. vt in. c. ClericCirca cuius declaratōꝫ Nico. ſy. dicit diſtinguēdū.Aut is qui primo iurauit intēdit nūc extēdere illd̓iuramentū ad obſeruantiā alterius actus nō aūt intendit de nouo iurare vt qꝛ dicit volo teneri virtuteprimi iuramēti. vel ꝓmitto ꝑ primū iuramentum. ⁊tunc nō fit extenſio nec tenet̉ ex nouo iuramēto. qꝛ hͦnō intendit. ⁊ de hͦ intelligit̉ dictū. c. Clericus. vndeAbb. dicit hic ꝙ ſi quis aſſerit dn̄o aliqͥd ꝑ ſacr̄m qd̓prius fecit nō ē ꝑiurus lꝫ illud ſit falſū. qd̓ intelligit