Capitulum.VI.

Io. an. ⁊ bene qn̄ ad hoc primū iuramentū nō exterdebat̉ .ſ. ex ſua intentōe. al̓s ſecus. tenet̉ tn̄ talis ad illud ꝑ modū ſimplicis ꝓmiſſionis. Aut talis intendit ꝑ hoc iurare adhibendo primū iuramentum adqd̓ poſtea promittit. Qd̓ pōt intelligi dupl̓r. Unomō ꝙ intendat iurare ꝑ primū iuramentū ſicut ꝑ reſpūalem. vt qꝛ dicit iuro ꝑ euangeliū. ⁊ hmōi. ¶ Secundo mō ꝙ intendat ꝑ relaxationē ad primū iuramentū exprimere formā prioris iuramenti qͣſi dicat.iuro ꝑ primū iuramentū .i. ẜm formā exp̄ſſam in primo iuramēto. ⁊ tunc de nouo obligat̉ ad iuramentūnō ꝙ extendat̉ antiquū ad nouā ꝓmiſſionē. Nam video ꝙ vbi reqͥrit̉ notabilis exp̄ſſio nō refert an exprimat̉ noīatim an ꝑ relationē ad aliud vt in ſnīa qn̄ iudex dicit cōdemno vel abſoluo ꝓut in actis continet̉Et p̄cipue qꝛ deus cui fit iuramentū reſpicit ad mentem nō ad formā verborū. xiiij. q. v. Si quid. Itē notandū ꝙ cum quis iurat ſeruare ſtatuta cōitatis velalicuius collegij ſi qua ſunt abrogata ꝑ cōtrariā cōſuetudinē q̄ ſit rōnabilis ⁊ p̄ſcripta. vt ī. c. fi. de ꝯſue.nō videt̉ obligatus ad illa qꝛ iam nō habent vim ſtatuti. ar. ad hoc. di. iiij. §. leges. vbi dicit̉ ꝙ leges inſtituunt̉ cum ꝓmulgant̉. firmant̉ aūt cum moribꝰ vtentium approbant. Nonnulle aūt ꝑ contrariā cōſuetudinem abrogate ſunt. quod probatur ꝑ. c. ſequen5ue. it vtī ū poſſit peti reductio eius qd̓ ꝑ arbitros eſt iudicatū adarbitriū boni viri maxime vbi interuenit iuramentum vel pena. Dicit ad hoc Hoſti. ꝙ niſi arbitramētum eſſet contra deū: quo caſu nullo modo eſt parēdum. vt in. c. Ialianus. ⁊. ca. Qui reſiſtit. xj. q. iij. dbent ꝑtes arbitramentū obſeruare nec pn̄t cōtraunire ſine metu pene vel ꝑiurij qͣi ꝑtes voluerint ſe inhoc ligare ⁊ iuri ſuo in hoc renūciare. vt in. c. primoet. ij. de pac. Et. vij. q. j. Epericuloſum. dicit ꝙ forteiudex deberet occurrere ⁊ obuiare iniquitati ex officio ſuo penſatis ꝑſonarū ⁊ cauſe qualitatibꝰ. extra detranſac. c. fi. Sed an valeat pactū ſeu renūciatio vtreductioni ad arbitrium boni viri non ſit locus reſpectu oīs leſionis. Et ſi nō valeat ex ſe ſolum. an fimet̉ iuramento vel pena. Ad quod ſic rn̄det Nicoſy. Aut quis abſente ꝑte ⁊ extra iudicium renunciatpetitioni huius reductionis ⁊ nō valet. qꝛ iuris futuri renunciatio non tenet. vt in. l. j. G. de pac. ⁊ de decica. Ex multiplici. Aut hoc fit in iudicio vel extra inpn̄tia partiū. In quibꝰ caſibꝰ tenet iuris futuri renūciatio quia habet vim pacti de nō petendo iuxta notata in dicta. l. j. 6. de pac. ꝑ Bart. Aut obligauit ſeꝑ pactū qͥs ad nō petendā hanc reductionē. ⁊ ſumusin caſu dubij noſtri. Dy. de re. iur̄. in regula. Sciēti.in .vj. loquens in ſimplici pacto aut renunciatiōe tenet ꝙ hoc nō obſtante poterit rōne magne leſionispetere reductionē hanc. quia id ꝑ pactū debet intelligi ſi vt bonus vir fuerit arbitratus. ar. in. l. quero.ff. de interlocu. Idem Bart. pͦ dictā. l. Et Io. an. inregula. Scienti. dicens etiā illud ꝓcedere ſi interueniſſet ibi iuramentū ſeu pena. Nam iuramentū ẜmBar. habet in ſe illam conditionē quā habebat pactum p̄ambulū .ſ. nō venire cōtra ſi equū fuerit arbitratus. Operet̉ aūt illud pactū ſeu renūciatio reſpectu modice leſionis. Et idē tenet dn̄s An. ⁊ videt̉ qͣicōis opinio. Tamen Fede. cōtrariū ſentit reſpectucuiuſcūqꝫ leſionis qn̄ .ſ. pactū vel renūciatio eſſet iuramento vallata niſi dolus ex animo ꝓcedat. Bald.dicit cōiter obſeruari ꝙ nō obſtante quacūqꝫ cautela verborū ꝓpter enormē leſionem pōt peti reductioad arbitriū boni viri. qꝛ nō eſt veriſil̓e ꝙ arbitratorpoſſet eos enormiter ledere. Ego dicerē ꝙ aut dece-

ptio venit ex ꝓpoſito ⁊ tunc reſpectu quantecūqꝫ leſionis pōt peti reductio ad arbitriū boni viri nō obſtante quocūqꝫ pacto. qꝛ ſicut exp̄ſſe nō pōt renunciari dolus futurus: ita ⁊ fortius tacite ⁊ ſub inuolatoverborū. Item ſi arbitriū retractat̉ ꝑ dolum. multofortius arbitramentū. ⁊ in hoc vident̉ cōiter conuenire doc. Et dicit̉ interuenire dolus ex ꝓpoſito qn̄ ſcenter ꝑ odium vel fraudē vel gratiā. grauauit alterāꝑtem. Aut deceptio venit re ipſa ſed ſine dolo arbitratoris et tunc ſi modice ledat nō fit reductio. etiāſi nō ſit facta renūciatio. Si aūt fuit facta renūciatio huius reductionis. tunc non ſolū modice ſed etiāreſpectu magne ꝙͣtitatis leſionis non pōt peti reductio iſta. Secus reſpectu enormis vel maxime leſionis. qꝛ illud ſemꝑ videt̉ exceptū. Ad ſcd̓m membruꝫAut quis renunciat ſeu pactū facit de non petendohmōi reductionē etiā p̄ textu magne leſionis. aut renunciat ⁊ paciſcit̉ multū generaliter. vt .ſ. poſſit arbitrator alte ⁊ baſſe in totū vel in ꝑteꝫ auferre ab vnaꝑte et dare alteri ꝓut ſibi videbit̉. Et in primo caſuſi dolus interuenit ex ꝓpoſito poterit nihilominꝰ peti nō obſtante illa renunciatōe. qꝛ dolus futurus remitti nō pōt. Aut deceptio venit re ipſa. ⁊ ſic peti nōpoteſt reductō reſpectu magne qͣꝫtitatis leſionis. qꝛpotuit ꝑs ex pacto ſibi p̄iudicare. vt in regula. Sciēti. de re. iu. li. vj. Sꝫ reſpectu maxime ⁊ enormis leſionis poteſt peti reductio exquo de tali nō fuit expreſſum. qꝛ renunciatio nō debet trahi extra intentionēagentis. vt in. c. Cum voluntate. de ſen. excō. Idemdo. Anto. ⁊ Pe. de ancha. Et dicit Bald. ꝙ magnaqͣꝫtitas vel ꝑua dr̄ reſpectu ꝑſonarū ⁊ cauſe. In ſcd̓ocaſu tunc aut p̄ceptum arbitratoris eſt cōtra deum.et nō ligat. qͣꝫtumcunqꝫ ſit pena appoſita ẜm Hoſti.et bene. in. c. Qui reſiſtit. xj. q. iij. Idem puto vbi fitcontra ius cōe non remiſſibile ꝑ partes. vt in. ca. Sidiligenti. de fo. compe. Aut eſt contra ius priuatumipſius ꝑtis. Et ſi deceptio veniat ex ꝓpoſito ⁊ dolo arbitri pōt peti reductio ꝑ rōnem ſupradictā. Et hoctenent Io. cal. ⁊ Io. an. ⁊ Bart. ⁊ eſt cōe dictū. Autinteruenit ſine dolo. ⁊ valet ita ꝙ non pōt peti reductio. Ita tenuit Io. cal. ⁊ Io. an. ⁊ hoc ſatis hic conſtat de renunciantis vel paciſcentis intentōne. Sedtu aduerte latius. qꝛ aut ſumus certi ꝙ non interuenit dolus. Aut ſumus dubij. Et in primo caſu cū ſumus certi ⁊ tunc qͣꝫuis reſpectu enormiſſime leſionisẜm Pe. de ancha. poſſit peti reductio. qꝛ paria ſūt dolum interuenire ex ꝓpoſito. vl̓ re ipſa. ff. de doli excepl. ij. Tamen cōis opinio eſt in cōtrariū. Qd̓ ꝯtrariūtenet Bar. Io. cal. ⁊ An. allegantes. qꝛ nō eſt opuscōiecture de tacita voluntate. exquo habemus exp̄ſſam ⁊ certā. ⁊ quilibet iuri ſuo pōt renūciare. vij. q. j.Ꝙpericuloſum. Et hoc verū niſi in pacto vel renunciatōe fuit poſitū aliqd̓ verbum ptātis reſtrictiuū.Dicit tn̄ d. Anto. ꝙſi ex aliqua cā legitima fuit arbitrator deceptus de quo cōſtaret. ꝙ tunc ſaltē ex clauſula generali .ſ. ꝙ poſſet alte ⁊ baſſe ⁊cͣ. vel iudicis officio ſubueniret̉ leſo. ar. l. ambigo. ff. de re. du. Et hͦcaſu puto ꝓcedere illud notabile Hoſti. qd̓ ſupra inpͥncipio dixi .ſ. ꝙ in maxīa ꝙͣtitate poſſit iudex occurrere. al̓s nō video quō poſſit ſe iudex ad vtilitatē priuatā ꝯͣ pactū exp̄ſſuꝫ īpedire. Dn̄s tn̄ An. vr̄ velle inꝑte alia illiꝰ. c. Quintauallis. e. ti. ꝙ qͣꝫtūcunqꝫ v̓baſint cōcepta late. nihilominus data enormi leſionere ipſa peti reductio poterit. Mouet̉ ex hͦ. qꝛ talia v̓ba in genere ⁊ fuſo ſermone ꝓlata ſūt ſub ꝯfidētia diſcretionis ⁊ amicitie arbitrorū vt captēt ipſorū beniuolentiam ad non ledendum ideo non debent italate intelligi ſicut ſonant. Et ſi iuratum fuit qꝛ verba iuramenti obuiant: abſolueretur. vel iudex ex officio ꝓuidebit. ⁊ ſic refert ſe de facto cōſuluiſſe. Et in