¶ Capitulum.VI.
rauit ire ad ſēpulchrū vel ꝯtrahere matrimoniū cūaliqua. ꝓpria aucͣte p̄t ꝯtrauenire intrādo religionēqꝛ impēdit ꝓ tꝑali obſequio ꝑpetuā dn̄o ſeruitute.ar. de voto. c. Scripture. In ſcd̓o aūt caſu cū .ſ. iuramentū cōcernit vtilitatē priuatā. dico ꝙ ſine ꝯſenſuillius cui p̄ſtitū fuit etiā in melius cōmutari nō pōtNec ꝓdeſt in hͦ ſuꝑioris aucͣtas ex hͦ qd̓ notat̉ eo. tica. Ꝙto. ⁊ ꝑ Inno. in. c. cū inter. de renū. Pro qͦ facitqꝛ debitor nō pōt vnā rē etiā meliorē ꝓ alia ſoluereinuito creditore. vt Inſti. qͥbꝰ mo. tol. obli. ī pͥncipio300De ij altōne iura.§. ij.mentorū. No. ẜm b. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. Cū advnūquenqꝫ ꝑtineat irritare iuramēta q̄ a ſubditisfacta ſūt in his q̄ ſubdunt̉ eius ptāti ſi vult. iō mr̄ etpater pn̄t irritare filiorū iuramēta. et viri iuramētavxorū. vt dr̄ Nu̓i. xxx. hec Tho. qd̓ videt̉ intelligēdūẜm Guil. in his q̄ nō pn̄t fieri ſine ſcādalo ⁊ p̄iudiciovirorū. Idē de filijs ⁊ ſeruis videt̉. Ad id qd̓ di. Anto. facit qd̓ dr̄ ſūmatim in. c. Ueniētes. de iureiuran.videlicet ꝙ nō valet iuramentū p̄ſtitū in p̄iudiciuꝫiuris ſuꝑioris. Et ſuꝑ dicto. c. q̄rit Nico. ſy. Si clericus exn̄s in ſtudio alicuius ciuitatis iurauit nō exire diſtrictū illius ciuitatis anteqͣꝫ ſuo creditori eſſetſatiſfactū. ſi an̄ſolutioneꝫ reuocat̉ ex iuſta cā ꝑ ep̄mnūquid iuramēto nō obſtante teneat̉ mādato ſuꝑioris parere? Et videt̉ ꝙ ſic ꝑillud. c. Ueniētes. qꝛ nōpotuit ſe obligare in piudiciū iuris ⁊ aucͣtatis ſuꝑioris. Et poſt multa q̄ allegat Io. an. de re. iur̄. In malis. cōcludit ꝙ nō tenet̉ ibi manere ſꝫ parere mādatoſuꝑioris. Et hoc niſi cū licētia ep̄i fuiſſet in ſtudio. ⁊ꝓ neceſſitate ſtudij contraxiſſet talē obligationē. videt̉ em̄ tunc ſe obligaſſe cū licētia ep̄i qui dedit licentiā ſtandi in ſtudio. qꝛ vno cōceſſo vident̉ oīa ꝯceſſaſine quibꝰ illud expediri nō pōt. vt in. c. Prudētiamde off. dele. Et idē ꝯcludit ꝑ oīa de pr̄e reuocāte filiūqui eodē mō iurauerat. Itē in dicto. c. Peruenit. ponit̉ iſta alia cōcluſio ſūmaria. Nō aſtringit̉ quis iuramēto ad implēdū qd̓ iurauit ſi ab alia ꝑte nō implet̉. Circa hmōi declaratōꝫ Nico. ſy. ſic diſtinguit.Qn̄ due obligatōes reſpectuant̉ adinuicē vt qꝛ egoꝓmiſi tibi certuꝫ quid ꝓ eo ꝙ tu ꝓmiſiſti mihi quidaliud. ſi tu nō adimples ex ꝑte tua: nec ego teneor implere. ⁊ ſic loquitur iſtud. c. Peruenit. ⁊ regula. Fru.ſtra. de re. iur̄. lib. vj. Idem quando ſolus me obligaui ſed obligatio mea fuit conditionata per te reſpectu alicuius implendi ꝑ te. puta ꝓmiſi ire pro te romā ſi dederis mihi. x. ſi nō das: nō teneor. ꝓmiſi nonexpellere te de domo mea tibi ꝯceſſa in emphiteoſimcerte tacite intelligit̉ ſi mihi canonē ſoluēs. vn̄ ſi nōſoluis: poſſum te expellere. Si v̓o obligatōes nō reſpectuant̉ adinuice nec reflectunt̉ ad idē factū ſꝫ diuerſum puta ꝓmiſi tibi dare certū librū ⁊ iuraui. tupoſtea iuraſti aliquid ꝓ me facere. lꝫ ego nō impleaꝫꝓmiſſionē. tu tn̄ nō vitabis ꝑiurium differēdo. qꝛ tunō ꝓmiſiſti rōne ꝓmiſſionis mee ſꝫ ſimpl̓r. ⁊ in hͦ caſuloquit̉. c. Qd̓ deo. xxxiij. q. v.De iuramēto fa.§. iij.cto ab aliqͦ alicui vtrū obliget eū ad ſucceſſores eiuscui iurauit. ⁊ vtrū ſucceſſores iurātis obligent̉ ex illoei cui iuratū eſt. Rn̄det ad vtrūqꝫ Nico. ſy. ſuꝑ. c. veritatis. e. ti. Ꝙtum ad primū ꝑ diſtinctionē. qꝛ autquis iurat alicui ⁊ ſucceſſoribꝰ eius. ⁊ certū eſt qd̓ tenet̉. nec amplius tenet̉ iurare ſucceſſoribꝰ eius. lꝫ teneat̉ ſe cognoſcere libertū ſeu vaſallū ſeu ſubditumEt de hac recognitiōe loquit̉. c. Longinquitate. xij.q. ij. qd̓ fit ne longinquitate tꝑis ꝑeat memoria originis. Aut nullā mentionē facit in iuramēto de ſucceſſoribꝰ. ⁊ tunc iterū ſubdiuidit̉. qꝛ aut iurat ſimpl̓r
ꝑſonaliter. ⁊ tunc cuilibet ſucceſſori iurare tenetur.Ad hoc facit. l. imꝑialē. deꝓhi. feu. ali. Sed hͦ facerevidet̉. c. iſtud. veritatis. Aut fuit ſimpl̓r appoſitumaliqd̓ verbū ꝑſonale. puta ꝓmitto tibi ⁊cͣ. ⁊ tūc ꝓcedat opinio p̄miſſa. Si tn̄ is cui iuratū eſt remoueret̉a dignitate nō teneret̉ ei iurās ad obſeruantiā iuramenti amplius. qꝛ intelligit̉ iuramentū ꝑſone p̄ſtitūrōne dignitatis. ⁊ de hͦ eſt infra. in. c. Uenerabilē. deelec. Aut fuit ſimpl̓r p̄ſtitum rōne dignitatis. et tūctranſit ad ſucceſſores qͣꝫtūcunqꝫ nō fuerit facta mētio de ſucceſſoribꝰ. vt ſi dixi ꝓmitto obedire ep̄o florētino vel Ro. pon. qꝛ dignitas nō variat̉ ex varietateꝑſonarum. vt in. c. Liberti. xij. q. ij. Ꝙtum ad ſcd̓mdicit Hoſt. ⁊ cōiter doc. ꝙ iuramentū nō trāſit in heredem vel ſucceſſorē iurantis. etiā ſi quis iuraſſet ꝓſe ⁊ ſucceſſoribꝰ ſuis ſeu heredibꝰ. qꝛ lꝫ quis poſſit obligare heredē tꝑaliter: īmo etiā nō faciēdo mētionēde heredibꝰ pactū regulariter trāſit in eos. Spūa liter tn̄ non pōt. qꝛ lꝫ ſit honeſtū vt in ſpūalibꝰ obligationibꝰ filius ſequat̉ volūtatē pr̄is nō tn̄ neceſſariūvt in. c. j. de de ſpō. impuberū. Un̄ filiꝰ vel hēres nūqͣeſt ꝑiurus ex iuramēto defuncti ſꝫ tm̄ iurās ſi nō ſeruat cū debeat. Et ſi quidē fuit iuratū ſimpl̓r nō habito reſpectu ad dignitatem eius cui iurat̉ nec ad dignitatē ſeu aliā qualitatē iurantis ſemꝑ obligat iurantē ſi hoc pn̄t importare verba iuramēti. ar. xxxij.q. viij. c. vnico. Sed ſi iuratur habito reſpectu ad dignitatē eius cui iurat̉ puta iura tibi vt ep̄o. cum ſispriuatus nō teneor. Sil̓r iurando reſpectu qͣlitatisalicuius ipſius iurātis. puta iurat quis ẜuare ſtatuta eccl̓ie tanꝙͣ clericus vl̓ canonicus. cū nō eſt amplius clericus vel canonicus nō tęnet̉ iuramēto obligatus. ar. dicti. c. Uenerabilē. Rō aūt quare pōt quisſe alicui obligare ⁊ ſucceſſoribꝰ ſuis nō aūt pōt obligare ſe ⁊ ſucceſſores ſuos eſt iſta. qꝛ in prima agit̉ ⁊obligatōe ꝓpria quā quis facere pōt ꝓut vult. In ſecunda agit̉ de obligatōe aliena quā nō facere pōt inſpūalibꝰ aliquis ꝓ alio. qꝛ aīa ſine ꝓprio cōſenſu ligari nō pōt. vt. xxxij. q. viij. c. vnico. Et hanc ꝯcluſionēfirmat Io. an. in fine. de ſepul.§. iiij.De iuramēto vniuerſitatis ſeu ſocietatis cū .ī. iurant ſe aliquid factuel nō facturos. nūquid poſſint ſibi dimittered̓ rn̄det Guil. ꝙ hͦ pōt eſſe qͣtuor modis.mo quidē ſi ſit de his q̄ ꝑtinent ad cultū dei ſeuligionē vel pietatē ⁊ tunc nō pn̄t remittere. vt ſi duoiurent ꝙ ibūt vltra mare militare ꝓ deo .ſ. bellandoꝯtra infideles. vel intrabūt religionē. vel dicēt duovel tria pſalteria adinuicē. aut ſi qui artifices iurētꝙ de lucro dabūt certā portionē fabrice alicuius eccleſie vel in alios pios vſus. Ubi tn̄ aliqui iurant ꝙibūt vltra mare ſil̓ pn̄t quidē ſibi remittere innicemne vadāt ſil̓. ſꝫ nō pn̄t ſibi remittē ꝙ nō vadāt. qꝛ qͣſiduo iuramēta ſūt .ſ. ⁊ ꝙ vadāt. ⁊ ꝙ ſil̓ vadāt. ¶ Scd̓oſi iuramētū ſit de tꝑalibꝰ ⁊ ſit tale ꝙ abſqꝫ iuramētotenent̉ facere qd̓ iurāt. ⁊ tūc etiā nō pn̄t ſibi remittre qꝛ ꝓpter ſalutē aīaꝝ videt̉ eſſe iuratū. vt ſi carnifices iurēt ꝙ nō vendāt carnes infectas ꝓ ſanis. aut ꝙnō ſophiſticabūt merces ſuas ⁊ hmōi. Ad hoc em̄ tenent̓ etiā ſine iuramēto. vn̄ nō pn̄t ſibinuicē remittere iuramentū. ¶ Tercio pōt ꝯtingere ꝙ iuramentiſit ſuꝑ re tꝑali ad qd̓ tn̄ abſqꝫ iuramēto nō tenebant̉facere qd̓ iurāt. Et tūc ſi obſeruātia iuram̄ti ſpectattm̄ ad cōmodū vl̓ incōmodū iurantiū pn̄t ſibi remittere. vt ſi vnus iurat alteri ꝙ faciet ſibi librū aliquēvl̓ donū dabit. ⁊ alter iuret ꝙ dabit ei mercedē. Sil̓rqn̄ duo ſocij iurant adinuice ꝙ cōicabunt ſibi lucraoīa. Sed ſi ſpectat ad cōmodū aliorū qd̓ iuratuꝫ eſtnō poſſunt ſibinuicē remittere. vt ſi artifices iurent